Шу қалалық емханасы
Денсаулық сақтау жаңалықтары
04.01.2026
Көкжөтелге қарсы вакцинация: ата-аналарға нені білу керек?
Көкжөтелдің қазіргі алдын алу шаралары балаларды аурудың ауыр өтуінен және оның асқынуларынан қорғауға бағытталған. Ата-аналардың вакцинация туралы хабардарлығы мен оған сенімі осы қорғаныштың маңызды бөлігі болып табылады.
1. Көкжөтел дегеніміз не және ол несімен қауіпті?
Көкжөтел — бұл тыныс алу жолдарының Bordetella pertussis бактериясы тудыратын ауруы. Ауру ұзаққа созылатын, ұстамалы жөтел арқылы жүреді, бұл әсіресе нәрестелер мен жас балалар үшін қауіпті.
Ауру өршіген кезде мыналар пайда болуы мүмкін:
• пневмония;
• жиі байқалатын және ұзақ уақыт ішіндегі апноэ ұстамасы (тыныс алудың тоқтауы);
• оттектің қатты жетіспеуі;
• гипоксиямен байланысты құрысу;
• тыныс алу жолдарының созылмалы ауруларының асқынуы.
Көкжөтелдің мүмкін болатын асқынулары
Көптеген балаларда көкжөтел ауыр салдарсыз, әсіресе уақтылы медициналық көмек көрсетілген жағдайда асқынуларсыз өтеді. Алайда, ауру кейбір пациенттерде, басым бөлігінде жас балаларда әртүрлі ауырлықтағы асқынулармен бірге өтуі мүмкін.
Мынадай асқынулар жиі таралған:
• пневмония;
• бронхит;
• апноэ (тыныс алудың қысқа уақытқа тоқтауы);
• айқын байқалатын гипоксия;
• оттектің жетіспеуіне байланысты құрысу синдромы.
• сирек жағдайлардағы ауыр асқынулар және мүгедектік.
Бұл жағдайлар медициналық қадағалау мен емдеуді талап етеді.
Сирек, бірақ ауыр салдар
Өте сирек жағдайларда көкжөтел ауыр түрде өткен кезде өкпеге тікелей қатысы жоқ жүйелік асқынулардың пайда болуы мүмкін. Оларға жіті тромбоэмболиялық ишемия жатады. Бұл тамырдың ұйыған қанмен (тромбпен) бітелуіне байланысты тіндердің қанмен қамтамасыз етілуінің кенеттен бұзылуы.
Бұл жағдай тіндердің зақымдануына; аяқ-қолдың қозғалмауына; ұзақ мерзімді оңалтуға және кейбір ерекше жағдайларда мүгедектікке әкелуі мүмкін.
Сондықтан, көкжөтелге қарсы вакцинация әлемнің барлығына дерлік елдерінде профилактикалық екпелердің ұлттық кестесіне енгізілген.
