Шу қалалық емханасы
Денсаулық сақтау жаңалықтары
27.04.2026
Қан айналым жүйесі аурулары – жүрек пен қан тамырларының қызметінің бұзылуымен байланысты дерттер тобы. Оларға артериялық гипертония, жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт, жүрек жеткіліксіздігі, атеросклероз және аритмия жатады. Бұл аурулар әлемде өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып саналады.
Қан айналым жүйесі аурулары көбіне ұзақ уақыт бойы белгісіз дамуы мүмкін. Адам кейде жоғары қан қысымын, тамырлардың тарылуын немесе жүрек жұмысының бұзылуын сезбей жүреді. Сондықтан мұндай дерттерді «үнсіз қауіп» деп те атайды.
Аурудың негізгі қауіп факторларының қатарына дұрыс тамақтанбау, тұзды және майлы тағамды көп тұтыну, қозғалыстың аздығы, артық салмақ, темекі шегу, алкоголь, күйзеліс және қант диабеті жатады. Сонымен бірге тұқым қуалаушылық та маңызды рөл атқарады.
Артериялық гипертония – ең жиі кездесетін аурулардың бірі. Қан қысымының тұрақты жоғары болуы жүрекке, миға, бүйрекке салмақ түсіріп, инсульт пен инфаркт қаупін арттырады. Сондықтан қан қысымын тұрақты бақылау өте маңызды.
Жүректің ишемиялық ауруы жүрек бұлшықетіне қан жеткізудің төмендеуінен пайда болады. Оның белгілеріне кеуденің қысылуы, жүрек тұсының ауырсынуы, ентігу, әлсіздік жатады. Уақытылы тексерілмесе, бұл жағдай инфарктке алып келуі мүмкін.
Инсульт пен инфаркт – шұғыл медициналық көмекті қажет ететін қауіпті жағдайлар. Кенеттен кеуде ауыруы, бір жақ дененің ұюы, сөйлеудің бұзылуы, тыныс алудың қиындауы байқалса, дереу дәрігерге жүгіну қажет.
Алдын алу – денсаулықты сақтаудың басты жолы. Тұзды азайту, көкөніс пен жемісті көп тұтыну, дене белсенділігін арттыру, салмақты бақылау, зиянды әдеттерден бас тарту жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға көмектеседі.
Аптасына кемінде 150 минут белсенді қозғалыс жасау ұсынылады. Жаяу жүру, жүзу, жеңіл жаттығулар жүрек жұмысын жақсартып, қан айналымын қалыпқа келтіреді.
40 жастан асқан азаматтарға, сондай-ақ қауіп тобына кіретін адамдарға профилактикалық тексеруден өтіп тұру маңызды. Қан қысымын, холестерин мен қандағы қант деңгейін бақылау ауруды ерте анықтауға мүмкіндік береді.
Қан айналым жүйесі аурулары
Қан айналым жүйесі аурулары – жүрек пен қан тамырларының қызметінің бұзылуымен байланысты дерттер тобы. Оларға артериялық гипертония, жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт, жүрек жеткіліксіздігі, атеросклероз және аритмия жатады. Бұл аурулар әлемде өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып саналады. Қан айналым жүйесі аурулары көбіне ұзақ уақыт бойы белгісіз дамуы мүмкін. Адам кейде жоғары қан қысымын, тамырлардың тарылуын немесе жүрек жұмысының бұзылуын сезбей жүреді. Сондықтан мұндай дерттерді «үнсіз қауіп» деп те атайды. Аурудың негізгі қауіп факторларының қатарына дұрыс тамақтанбау, тұзды және майлы тағамды көп тұтыну, қозғалыстың аздығы, артық салмақ, темекі шегу, алкоголь, күйзеліс және қант диабеті жатады. Сонымен бірге тұқым қуалаушылық та маңызды рөл атқарады. Артериялық гипертония – ең жиі кездесетін аурулардың бірі. Қан қысымының тұрақты жоғары болуы жүрекке, миға, бүйрекке салмақ түсіріп, инсульт пен инфаркт қаупін арттырады. Сондықтан қан қысымын тұрақты бақылау өте маңызды. Жүректің ишемиялық ауруы жүрек бұлшықетіне қан жеткізудің төмендеуінен пайда болады. Оның белгілеріне кеуденің қысылуы, жүрек тұсының ауырсынуы, ентігу, әлсіздік жатады. Уақытылы тексерілмесе, бұл жағдай инфарктке алып келуі мүмкін. Инсульт пен инфаркт – шұғыл медициналық көмекті қажет ететін қауіпті жағдайлар. Кенеттен кеуде ауыруы, бір жақ дененің ұюы, сөйлеудің бұзылуы, тыныс алудың қиындауы байқалса, дереу дәрігерге жүгіну қажет. Алдын алу – денсаулықты сақтаудың басты жолы. Тұзды азайту, көкөніс пен жемісті көп тұтыну, дене белсенділігін арттыру, салмақты бақылау, зиянды әдеттерден бас тарту жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға көмектеседі. Аптасына кемінде 150 минут белсенді қозғалыс жасау ұсынылады. Жаяу жүру, жүзу, жеңіл жаттығулар жүрек жұмысын жақсартып, қан айналымын қалыпқа келтіреді. 40 жастан асқан азаматтарға, сондай-ақ қауіп тобына кіретін адамдарға профилактикалық тексеруден өтіп тұру маңызды. Қан қысымын, холестерин мен қандағы қант деңгейін бақылау ауруды ерте анықтауға мүмкіндік береді.
