Асқазан мен ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы ауру

🦠 Жіті ішек инфекциялары (ОКИ) — асқазан мен ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Бұл инфекциялар көбіне лас қол, сапасыз тағам, қайнатылмаған су және жуылмаған жеміс-көкөністер арқылы таралады. Әсіресе жаз мезгілінде және ыстық уақытта жиі кездеседі.
🤒 Жіті ішек инфекциялары (ОКИ) кезінде адамның дене қызуы көтеріліп, іші ауырады, жүрегі айнып, құсуы немесе іші өтуі мүмкін. Кей жағдайда әлсіздік пайда болып, ағза сусызданады. Мұндай белгілер байқалса, өздігінен емделмей, дәрігерге қаралған дұрыс.
💧 Аурудың алдын алу үшін қолды сабынмен жиі жуу, тек таза су ішу, тағамдарды дұрыс сақтау және толық піскен өнімдерді пайдалану қажет. Сонымен қатар көкөніс пен жемістерді мұқият жуып жеу маңызды.
🍎 Балалар жіті ішек инфекцияларына (ОКИ) өте сезімтал келеді. Сондықтан ата-аналар балалардың жеке гигиенасын қадағалап, көшеден келген соң және тамақ алдында қол жуу әдетін қалыптастыруы керек.
🏥 Денсаулық — ең басты байлық. Қарапайым тазалық ережелерін сақтау арқылы жіті ішек инфекцияларының (ОКИ) алдын алуға және өзіңізді әрі жақындарыңызды қорғауға болады.

Кене арқылы таралатын аса қауіпті жұқпалы ауру

🕷️ Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) – кене арқылы таралатын аса қауіпті жұқпалы ауру. Бұл ауру адам ағзасына көбіне кене шаққанда немесе ауру малдың қанымен байланыс кезінде жұғады. Ауру көктем мен жаз айларында жиі тіркеледі.
🌿 Кене көбіне мал жайылатын жерлерде, шөп арасында, қора-жай маңында кездеседі. Сондықтан табиғатқа шыққанда, мал бағу немесе шөп шабу кезінде сақтық шараларын сақтау өте маңызды. Денеге жабық киім киіп, арнайы қорғаныш құралдарын қолданған жөн.
🤒 Аурудың алғашқы белгілеріне дене қызуының көтерілуі, әлсіздік, бас ауруы, бұлшықет пен буындардың сырқырауы жатады. Кей жағдайларда мұрыннан қан кету, денеде көгерулер пайда болуы мүмкін. Мұндай белгілер байқалса, дереу дәрігерге қаралу қажет.
🏥 Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының алдын алу үшін кене шаққан жағдайда уақыт өткізбей медициналық көмекке жүгіну керек. Кенені өз бетімен жұлып тастау қауіпті болуы мүмкін. Сонымен қатар мал қораларын тазалап, кенеге қарсы залалсыздандыру жұмыстарын жүргізу маңызды.
✅ Аурудың алдын алу – әр адамның өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауынан басталады. Қарапайым сақтық шараларын сақтау арқылы өзіңізді және жақындарыңызды қауіпті инфекциядан қорғай аласыз.

Өмір үшін күрес: МӘМС аясында жағдайы ауыр науқасқа күрделі ота сәтті жасалды

Кардиохирургия және трансплантология ғылыми-клиникалық орталығында 1962 жылы туған Рабиға Жүнісбековаға аса ауыр диагноз — қолқаның ажырап жарылған аневризмасы (DeBakey IIIb), интрамуральды гематомамен асқынған жағдай бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетілді.

Дәрігерлердің айтуынша, бұл патология адам өміріне қауіп төндіретіндіктен шұғыл хирургиялық ота жасауға тура келген. Күрделі ота орталықтың кардиохирургтары мен рентгенхирургтарының және Алматы қаласынан шақырылған маман —Бауыржан Ормановтың (проктор ретінде) қатысуымен жүргізілген.

«Пациенттің анамнезі күрделі болды. Атап айтқанда, ол ұзақ жылдар бойы артериялық гипертензиямен есепте тұрады. Оның үстіне бұған дейін жүрекке күрделі кардиохирургиялық операция (Bentall–De Bono), коронарлық шунттау және перифериялық тамырларға стенттеу жасалған. Сондай-ақ, науқаста жедел ми қан айналымының бұзылысы (инсульт) тіркелген. Жоғары хирургиялық қауіп факторларын ескере отырып, медициналық консилиум шешімімен эндоваскулярлық емдеу тактикасы таңдалды. Нәтижесінде қан тамырының зақымданған бөлігіне арнайы стент-графт орнатылды», дейді кардиохирург.

Отан қорғаушы күніне арналған салтанатты іс-шара

7 мамыр – Отан қорғаушы күніне орай емхана ұжымында салтанатты мерекелік іс-шара өтті. Мерекелік жиында ел тыныштығы мен халық амандығы жолында қызмет етіп жүрген азаматтардың еңбегі ерекше аталып, Отан алдындағы адал қызмет пен жауапкершілік ұғымының маңыздылығы кеңінен айтылды.
🎖️ Іс-шара барысында медицина саласында табанды еңбек етіп, ұжымның дамуына үлес қосып жүрген бірқатар мамандарға Алғыс хаттар мен өзге де түрлі марапаттар табысталды.
🌟 Мерекелік шара жылы лебіздер мен ізгі тілектерге ұласып, ұжым қызметкерлеріне көтеріңкі көңіл-күй сыйлады. Жиналғандар бір-біріне денсаулық, отбасылық амандық, ел игілігі жолындағы еңбекте табыс тілеп, мерекені ерекше ықыласпен атап өтті.

Қан қысымының тұрақты түрде жоғары болуы

🫀 Артериалдық гипертензия – бұл қан қысымының тұрақты түрде жоғары болуы. Әдетте қалыпты қысым 120/80 мм сын. бағ. шамасында болады, ал 140/90 мм сын. бағ.-дан жоғары көрсеткіш гипертензия деп есептеледі. Бұл ауру көбінесе «үнсіз дерт» деп аталады, себебі бастапқы кезеңдерде айқын белгілер байқалмауы мүмкін.
⚠️ Гипертензияның негізгі себептеріне тұқым қуалаушылық, артық салмақ, дұрыс тамақтанбау, тұзды көп қолдану, стресс, темекі шегу және қозғалыстың аздығы жатады. Сонымен қатар, бүйрек, жүрек немесе эндокриндік жүйе аурулары да қан қысымының көтерілуіне әсер етуі мүмкін.
💢 Аурудың белгілері ретінде бас ауруы, бас айналу, көздің қарауытуы, жүрек қағуы, шаршағыштық байқалуы мүмкін. Бірақ кейбір адамдарда ешқандай белгі болмай, тек тексеріс кезінде ғана анықталады.
🩺 Артериалдық гипертензияны уақытында емдемесе, ол инфаркт, инсульт, жүрек жеткіліксіздігі, бүйрек аурулары сияқты ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Сондықтан қан қысымын тұрақты бақылау өте маңызды.
🥗 Алдын алу үшін дұрыс тамақтану, тұзды азайту, спортпен шұғылдану, зиянды әдеттерден бас тарту және стрессті азайту қажет. Дәрігердің кеңесі бойынша қажетті дәрілерді уақытылы қабылдау да маңызды рөл атқарады.
📌 Денсаулық – ең басты байлық. Қан қысымын бақылап, уақытында дәрігерге қаралу арқылы көптеген қауіпті аурулардың алдын алуға болады

5 мамыр – Дүниежүзілік қол гигиенасы күні

Бұл күн бүкіл әлемде қол гигиенасының маңыздылығын насихаттау мақсатында аталып өтеді. Аталған бастаманы көтеріп, адамдарды инфекциялардың алдын алу үшін қарапайым, бірақ тиімді әдет – қол жууға шақырады.

🦠 Қол арқылы көптеген қауіпті аурулар, соның ішінде ішек инфекциялары, тұмау, вирустық аурулар оңай таралады. Уақтылы және дұрыс қол жуу – осы дерттердің алдын алудың ең тиімді тәсілдерінің бірі.

💧 Мамандардың айтуынша, қолды сабынмен кемінде 20 секунд жуу қажет. Әсіресе, тамақ ішер алдында, дәретханадан кейін, көшеден келген соң және науқас адаммен байланыстан кейін қол жуу өте маңызды.

🏥 Қол гигиенасы медицина мекемелерінде де аса маңызды рөл атқарады. Дәрігерлер мен медбикелердің қол тазалығын сақтау – пациенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі.

👨‍👩‍👧‍👦 Қарапайым гигиена ережелерін сақтау арқылы әр адам өз денсаулығын ғана емес, айналасындағы адамдардың да амандығын қорғай алады. Қолды таза ұстау – денсаулық кепілі!

Жүрек-қан тамыр аурулары

🫀 Жүрек-қан тамыр аурулары (БСК) – бұл жүрек пен қан тамырларына байланысты пайда болатын аурулар тобы. Оларға қан қысымының жоғарылауы, жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт сияқты қауіпті дерттер жатады. Бұл аурулар қазіргі таңда әлем бойынша өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып отыр.
⚠️ Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) негізгі себептері – дұрыс тамақтанбау, артық салмақ, аз қимылдау, темекі шегу, алкогольді шамадан тыс қолдану және созылмалы стресс. Сонымен қатар тұқым қуалаушылық та маңызды рөл атқарады. Қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуы да қан тамырларының бітелуіне әкелуі мүмкін.
💢 Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) белгілері әртүрлі болуы мүмкін: кеуде тұсының ауыруы, ентігу, жүректің жиі соғуы, бас айналу, әлсіздік. Кей жағдайларда ауру ұзақ уақыт бойы белгісіз өтіп, тек асқынған кезде ғана байқалады. Сондықтан профилактикалық тексерулерден уақытылы өту өте маңызды.
🥗 Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) алдын алу жолдары – салауатты өмір салтын ұстану. Дұрыс тамақтанып, тұзды және майлы тағамдарды азайту, күнделікті қозғалысты көбейту, темекіден бас тарту және салмақты қалыпта ұстау – ауру қаупін төмендетеді. Сонымен қатар қан қысымын тұрақты бақылап отыру қажет.
🏥 Жүрек-қан тамыр ауруларын (БСК) емдеу және бақылау дәрігердің бақылауымен жүргізіледі. Қажет болған жағдайда дәрілік терапия тағайындалады. Уақытында анықталған ауруларды тиімді емдеуге болады, сондықтан денсаулыққа бейжай қарамау маңызды.

Жіті ішек инфекциялары (ОКИ)

🦠 Жіті ішек инфекциялары (ОКИ) – асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Оларды бактериялар (сальмонелла, шигелла), вирустар (ротавирус, норовирус) немесе паразиттер қоздыруы мүмкін. Бұл инфекциялар көбінесе лас су, дұрыс жуылмаған тағам немесе жеке гигиенаны сақтамау арқылы таралады.
🤒 Аурудың негізгі белгілері – іштің өтуі, құсу, іштің ауыруы, дене қызуының көтерілуі және әлсіздік. Кей жағдайларда сусыздану (обезвоживание) қаупі жоғары болады, әсіресе балалар мен қарт адамдар үшін. Сондықтан алғашқы белгілер байқалғанда дер кезінде шара қолдану маңызды.
🍽 Жұғу жолдары – көбіне тағам және су арқылы. Дұрыс сақталмаған немесе толық піспеген тағам, сондай-ақ қайнатылмаған су инфекция көзі болуы мүмкін. Сонымен қатар, науқас адаммен байланысқанда немесе оның қолданған заттары арқылы да жұғуы ықтимал.
🧼 Алдын алу шаралары – жеке бас гигиенасын сақтау ең маңыздысы. Тамақтанар алдында және дәретханадан кейін қолды сабынмен жуу, жеміс-жидек пен көкөністерді мұқият шаю, тек таза және қайнатылған су ішу қажет. Тағамдарды дұрыс сақтау мен дайындау да үлкен рөл атқарады.
💊 Емі мен күтімі – жеңіл түрінде көп сұйықтық ішу, арнайы ерітінділер арқылы су-тұз теңгерімін қалпына келтіру ұсынылады. Ауыр жағдайда міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет. Өз бетімен антибиотик қабылдау қауіпті болуы мүмкін, сондықтан емді тек маман тағайындауы тиіс.
⚠️ Ескерту – ОКИ дер кезінде емделмесе, асқынуларға әкелуі мүмкін. Сол себепті аурудың алдын алу, санитарлық талаптарды сақтау және алғашқы белгілерде медициналық көмекке жүгіну – денсаулықты қорғаудың негізгі жолы.

Ұзақ мерзімді еңбек демалысы кезеңінде МӘМС жарналарын төлеу тәртібі қандай?

Ұзақ мерзімді ақылы еңбек демалысына шыққан кезде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жарналарын уақтылы әрі дұрыс төлеу маңызды. Бұл сақтандырылған мәртебені сақтау үшін қажет. Бұл туралы Жамбыл облысы бойынша филиалы «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ хабарлайды.
Егер еңбек демалысы бір айдан ұзақ болса, жарнаны бір рет төлейді, алайда оның сомасы демалыс кезеңіне кіретін айлар бойынша бөлінеді. Мысалы, егер демалыс маусым айының соңынан тамыз айының ортасына дейін созылса, маусым айында төленген жарна келесідей бөлінеді:
• маусым айына;
• шілде айына;
• тамыз айына.
Жарна мөлшері әр айдағы демалыс күндерінің санына сәйкес есептеледі.
Дұрыс төлеудің маңызы неде?
Жарналар дұрыс бөлінбеген жағдайда, жүйе төлемдерді есепке алмауы мүмкін. Бұл сақтандырылған мәртебенің уақытша тоқтауына және медициналық қызметтерге қолжетімділіктің шектелуіне әкелуі мүмкін.
Мәселе туындаған жағдайда жүгіну қажет?
Егер мәртебе дұрыс көрсетілмесе немесе медициналық қызмет көрсетуден бас тартылса, келесі әрекеттер ұсынылады:
• тіркелген емханадағы Пациенттерді қолдау қызметіне жүгіну;
• қажет болған жағдайда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры арқылы өтініш жолдау:
o ресми сайт: msqory.kz
o Telegram-бот: SaqtandyrýBot
Дереккөз: @jambylinfo

Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы

🦠 Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) – бұл өте қауіпті жұқпалы ауру, оны көбіне кенелер (клещтер) арқылы жұқтырады. Аурудың қоздырғышы – вирус, ол адам ағзасына қан арқылы немесе зақымдалған тері арқылы енеді. Бұл дерт көбіне мал шаруашылығымен айналысатын адамдар арасында кездеседі.
🐄 Жұғу жолдары: ауру көбінесе кененің шағуы арқылы таралады. Сонымен қатар, ауру малдың қанымен немесе етін өңдеу кезінде де жұғуы мүмкін. Сирек жағдайда науқас адаммен тығыз байланыста болғанда (қан, биологиялық сұйықтықтар арқылы) беріледі.
🤒 Белгілері: ауру кенеттен басталады – дене қызуы көтеріледі, бас ауырады, бұлшық еттер сырқырайды, әлсіздік пайда болады. Кейінірек мұрыннан, қызыл иектен қан кетуі, тері астына қан құйылу сияқты қауіпті белгілер байқалуы мүмкін.
🏥 Емі: Конго-Қырым қызбасын міндетті түрде дәрігердің бақылауымен емдеу қажет. Науқастар көбіне жұқпалы аурулар ауруханасына жатқызылады. Ерте анықталып, дұрыс ем көрсетілсе, асқынудың алдын алуға болады.
🛡 Алдын алу: табиғатта жүргенде жабық киім киіп, кенеден қорғайтын құралдарды қолдану керек. Малмен жұмыс істегенде қолғап киіп, гигиенаны сақтау маңызды. Кене шаққан жағдайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
⚠️ Маңыздылығы: бұл ауру уақытында емделмесе, өте ауыр асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Сондықтан әр адам сақтық шараларын сақтап, алғашқы белгілер пайда болса, бірден дәрігерге қаралғаны жөн.