4 наурыз — Дүниежүзілік адам папиллома вирусымен (АПВ) күрес күні

Адам папиллома вирусы (АПВ) — жыныстық жолмен берілетін ең кең таралған инфекциялардың бірі.
АПВ-ның шамамен 200-ге жуық түрі бар. Олардың кейбірі жыныс аймағында сүйелдер тудырады, кейбірі ауыз қуысы мен тамақты зақымдайды. Ал 12 түрі жоғары онкологиялық қауіпке жатады. Ең қауіптілері — 16 және 18 типтері, олар көбінесе қатерлі ісіктің дамуына себеп болады.
Жағдайлардың 90%-ында ағза вирусты өздігінен жояды. Алайда қауіпті типтері ұзақ уақыт бойы сақталған жағдайда, қатерлі ісікке шалдығу қаупі артады. АПВ-мен байланысты онкологиялық аурулардың ішінде ең жиі кездесетіні — әйелдердегі жатыр мойны обыры.
АПВ-мен байланысты онкологиялық аурулардың алдын алу вакциналау арқылы мүмкін.
❗ Маңызды дерек: вакцина бар инфекцияны емдеу үшін емес, қатерлі ісіктің алдын алу үшін қолданылады.
👆АПВ-ның алдын алу туралы толығырақ ақпарат біздің инфографикалардан қарауға болады.
💙 Вакциналау, тұрақты скрининг және обырға дейінгі өзгерістерді уақытылы емдеу денсаулықты сақтауға және қатерлі ісіктің алдын алуға көмектеседі.

4 Наурыз — Дүниежүзілік семіздікпен күрес күні

2022 жылы бір миллиардтан астам адам, яғни әр сегізінші адам, семіздікпен өмір сүрген. 2,8 миллиард адамда артық салмақ болған. Бұл көрсеткіштер әлемнің көптеген елдерінде өсіп келеді.

Семіздік тек сыртқы келбет туралы емес. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) семіздікті созылмалы, қайталанатын ауру ретінде жіктейді. Ол 200-ден астам ауру қаупін арттырады, оның ішінде қант диабеті, жүрек-қан тамырларының аурулары және кейбір қатерлі ісік түрлері бар.

💡 Маңызды дерек:
Семіздік генетика, мидың жұмысы, тамақтану әдеттері, физикалық белсенділік, салауатты тамаққа қолжетімділік, нарықтың ықпалы және өмір сүретін ортаның әсерінен туындайтын күрделі процесс.

Жеке деңгейде семіздіктің алдын алу үшін үйлестірілген тағамды мен тұрақты физикалық белсенділікті қосу маңызды. Сонымен қатар қауіпті азайту үшін:
✔ экран алдында өткізілетін уақытты шектеу
✔ жеткілікті ұйқы
✔ эмоцияларды басқару да маңызды.

Қазақстанда, жәңе басқа елдерде де, балалар семіздігі мәселесі өте өзекті. Ата-аналарға балаларға салауатты әдеттерді ерте жастан үйрету маңызды. Толығырақ кеңестер мен ұсынымдарды жоғарыдағы инфографикалардан қарауға болады.

💚 Естеріңізде болсын, денсаулыққа қамқорлық — бұл мінсіз дене туралы емес, бұл күнделікті саналы таңдау. Кішкентайдан бастаңыз: көбірек қозғалыс, салауатты тамақ және өзіңізге көңіл бөлу

МӘМС аясында оңалту көмегі ақысыз көрсетіледі

Тараз қаласының тұрғыны Айгүл Байдашева былтыр тізе буынына эндопротездеу отасын сәтті жасатқан. Отадан кейін ол өзі тіркелген қалалық №5 қалалық емханада оңалтудан бірнеше рет өткен.
«Құдайға шүкір, аяғыма жасатқан отам сәтті өтті. Енді емдік оңалту шараларым жоғары деңгейде өтіп жатыр. Жақында санаторийге жолдама алып, жақсы ем алып келдім. Барлық ақ халатты абзал жандарға алғысым шексіз»,-дейді пациент.
Дәрігер ребилитолог Райхан Қойтбаеваның айтуынша, пациентке бекітілген клиникалық хаттамаға сәйкес ем тағайындап, қажетті оңалту емдік шараларды жүргізілуде. Қазіргі таңда пациенттің денсаулық жағдайы біртіндеп жақсарып келеді.
Айта кету керек, барлық емдік процедуралар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі аясында толық қаржыландырылды.

АИТВ / ВИЧ – адамның иммун тапшылығы вирусы

АИТВ / ВИЧ – адамның иммун тапшылығы вирусы. Бұл вирус иммундық жүйені әлсіретеді, сондықтан дене түрлі инфекцияларға және ауруларға қарсы төзімділігін жоғалтады.
⚠️ Қалай беріледі:
🔹 Қорғалмаған жыныстық қатынас арқылы
🔹 Қан және қан өнімдері арқылы
🔹 Анадан балаға (жүктілік, босану, емшек сүті)
❌ Қалай берілмейді:
🚫 Қол алысып, құшақтасып
🚫 Қоршаған ортада, тамақ немесе сусын арқылы
🚫 Жеке гигиена құралдарын ортақ пайдаланған кезде
⚠️ Белгілері:
🩸 Алғашқы кезеңде көбіне белгілері болмайды
🤒 Жеңіл дене қызуы, шаршау, тершеңдік
🦠 Кейін иммунитет төмендеп, жиі аурулар пайда болады
🛡 Алдын алу жолдары:
✅ Презерватив қолдану
✅ Қан және медициналық құралдарды қауіпсіз пайдалану
✅ Белсенді жыныстық қатынаста тексеруден өту
✅ Ата-ананың АИТВ статусын білу (жүктілік кезінде)
👩‍⚕️ Ерте анықтау – тиімді емнің кілті. Уақытылы тексеру өмірді сақтайды!

Жыныстық жолмен жұғатын инфекциялар

Жыныстық жолмен жұғатын инфекциялар – қорғалмаған жыныстық қатынас арқылы берілетін жұқпалы аурулар. Олар ерлер мен әйелдердің репродуктивті денсаулығына кері әсер етуі мүмкін.
Ең жиі кездесетін инфекциялар:
• АИТВ инфекциясы
• Мерез
• Гонорея
• Хламидиоз
• Трихомониаз
• Адам папиллома вирусы (АПВ)
⚠️ Белгілері:
🔹 Жыныс жолдарынан бөлінді
🔹 Қышыну, ашыту
🔹 Зәр шығару кезінде ауырсыну
🔹 Төменгі іштің ауыруы
🔹 Кей жағдайда еш белгісіз өтуі мүмкін
❗ Маңызды: Кейбір инфекциялар симптомсыз өтеді. Сондықтан жылына кемінде 1 рет тексеруден өту ұсынылады.
🛡 Алдын алу жолдары:
✅ Презерватив қолдану
✅ Бір тұрақты серіктеспен болу
✅ Кездейсоқ қатынастан бас тарту
✅ Уақытылы медициналық тексерілу
✅ АПВ-ға қарсы вакцинация
👩‍⚕️ Ерте анықтау – тиімді емнің кепілі. Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қараңыз!