Қызылша – өте жұқпалы вирустық инфекциялық аурулардың бірі. Ол көбінесе балалар арасында кездеседі, бірақ вакцина алмаған ересектер де бұл ауруға шалдығуы мүмкін. Қызылша дер кезінде алдын алмаса, ауыр асқынуларға әкелуі ықтимал, сондықтан оның белгілері мен алдын алу жолдарын білу өте маңызды.
Қызылша қызылша вирусы арқылы таралады. Вирус ауа-тамшылы жолмен жұғады, яғни науқас жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлегенде ауаға тарайды. Бір науқас адам қысқа уақыттың ішінде бірнеше адамға жұқтыра алады. Вирусқа қарсы иммунитеті жоқ адамдар үшін бұл ауру өте қауіпті.
Қызылшаның алғашқы белгілері тұмауға ұқсас болады. Ауру әдетте келесі белгілермен басталады:
· дене қызуының 38–40°C-қа дейін көтерілуі;
· жөтел, мұрынның бітелуі;
· көздің қызаруы, жарыққа сезімталдық;
· әлсіздік, бас ауруы.
Бірнеше күннен кейін денеде қызыл бөртпе пайда болады. Бөртпе алдымен бетте және құлақтың артында шығып, кейін бүкіл денеге таралады. Бұл – қызылшаның ең тән белгісі.
Қызылша жеңіл ауру болып көрінгенімен, ол өте қауіпті асқынуларға әкелуі мүмкін. Олардың қатарына:
· өкпенің қабынуы (пневмония);
· құлақтың қабынуы;
· іш өту;
· ми қабынуы (энцефалит);
· ауыр жағдайларда өлім жатады.
Әсіресе 5 жасқа дейінгі балалар мен иммунитеті әлсіз адамдарда асқыну қаупі жоғары.
Қызылшаға қарсы арнайы вирусқа қарсы ем жоқ. Емдеу негізінен ауру белгілерін жеңілдетуге бағытталады:
· төсек режимін сақтау;
· көп сұйықтық ішу;
· дене қызуын түсіру;
· дәрігердің бақылауында болу.
Өзін-өзі емдеуге болмайды, міндетті түрде медицина қызметкеріне қаралу қажет.
Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы – вакцинация. Қызылшаға қарсы вакцина балаларға ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес егіледі. Вакцина аурудың алдын алып қана қоймай, оның ауыр өтуіне де жол бермейді.
Қоғамда вакцинация деңгейі жоғары болған сайын, қызылшаның таралу қаупі төмендейді. Бұл – ұжымдық иммунитеттің маңызы.
