Рубрика: Денсаулық сақтау жаңалықтары

Иммундау – жұқпалы аурулардың алдын алуға бағытталған медициналық шаралардың бірі. Вакцинация арқылы адамның ағзасында белгілі бір инфекцияға қарсы иммундық қорғаныс қалыптасып, ауруды жұқтыру немесе оның ауыр түрде өту қаупі төмендейді.

Вакцинация не үшін қажет?

Жұқпалы аурулардың кейбірі адам денсаулығына елеулі қауіп төндіріп, ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Вакциналар иммундық жүйені инфекциямен кездесуге алдын ала дайындайды. Осылайша вакцинация жеке адамның ғана емес, жалпы қоғамның инфекциялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.

Әсіресе балаларды ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес уақытында вакцинациялау маңызды. Өйткені бала ағзасы қалыптасу кезеңінде болғандықтан, бірқатар жұқпалы ауруларға осал келеді.

Вакцинацияның негізгі артықшылықтары:

жұқпалы аурулардың алдын алуға көмектеседі;

аурудың ауыр өту және асқыну қаупін төмендетеді;

инфекцияның таралуын шектеуге ықпал етеді;

халық арасында ұжымдық иммунитеттің қалыптасуына мүмкіндік береді;

балалар мен ересектердің денсаулығын қорғауға бағытталған.

Вакцинация алдында медицина қызметкері адамның денсаулық жағдайын бағалап, қажетті медициналық тексеру жүргізеді. Егу мәселесі әр адамның жасына, денсаулық жағдайына және ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес анықталады.

Ата-аналар баласының профилактикалық екпелерін уақытында алуына жауапкершілікпен қарағаны жөн. Егу күнін өткізіп алмау үшін емханадағы профилактикалық екпелер кабинеті немесе учаскелік медицина қызметкері арқылы қажетті ақпаратты нақтылауға болады.

Екпе – денсаулықты қорғауға бағытталған алдын алу шарасы. Өз денсаулығыңыз бен жақындарыңыздың қауіпсіздігіне бейжай қарамай, профилактикалық вакцинация мәселесі бойынша медицина мамандарына жүгініңіз.

Денсаулықты қорғау – ауруды емдеуден бұрын оның алдын алудан басталады!

Өкпе обыры — өкпе тіндерінде қатерлі жасушалардың бақылаусыз өсуінен пайда болатын онкологиялық ауру. Бұл ауру ерте кезеңде анықталса, емдеу нәтижесі анағұрлым жақсы болуы мүмкін. Сондықтан өкпе обырының алдын алу және алғашқы белгілерін білу маңызды.

Өкпе обырының негізгі қауіп факторларының бірі — темекі шегу. Сонымен қатар пассивті темекі түтініне ұзақ уақыт әсер ету, өндірістік зиянды заттармен жұмыс істеу, ауаның ластануы, радон әсері және тұқым қуалайтын факторлар да аурудың даму қаупін арттыруы мүмкін.

Аурудың бастапқы кезеңінде белгілер байқалмауы немесе басқа тыныс алу ауруларына ұқсас болуы мүмкін. Жиі кездесетін белгілерге ұзақ уақытқа созылған жөтел, кеуде тұсының ауырсынуы, ентігу, дауыстың қарлығуы, қақырықта қанның пайда болуы, әлсіздік және себепсіз салмақ жоғалту жатады. Мұндай белгілердің болуы міндетті түрде өкпе обыры бар дегенді білдірмейді, бірақ олар ұзақ уақыт сақталса, дәрігерге қаралу қажет.

Өкпе обырын анықтау үшін дәрігер науқастың шағымдары мен медициналық тарихын бағалап, қажетті зерттеулер тағайындайды. Олардың қатарында компьютерлік томография, рентгенологиялық зерттеулер, бронхоскопия және биопсия болуы мүмкін. Диагноз нақты қойылғаннан кейін емдеу әдісі аурудың түрі мен сатысына байланысты таңдалады. Емдеуде хирургиялық операция, сәулелік терапия, химиотерапия, нысанаға бағытталған және иммунотерапия сияқты әдістер қолданылуы мүмкін.

Өкпе обырының алдын алуда ең маңызды қадамдардың бірі — темекіден бас тарту. Темекі шекпейтін адамдар да түтіннен мүмкіндігінше аулақ болғаны жөн. Сонымен қатар жұмыс орнындағы қауіпсіздік талаптарын сақтау, зиянды өндірістік факторлардан қорғану және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау маңызды.

Өкпе обырын ерте анықтау емдеу мүмкіндіктерін арттырады. Сондықтан ұзақ уақыт бойы сақталған жөтел, ентігу, кеуде ауыруы немесе қақырықта қан байқалса, өздігінен емделмей, медициналық маманға жүгінген дұрыс.

Жіті ішек инфекциялары (ЖІИ) – бактериялар, вирустар және басқа да қоздырғыштар әсерінен пайда болатын, асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Инфекция көбіне ластанған су мен тағам, жуылмаған көкөніс-жемістер, сондай-ақ жеке бас гигиенасы талаптарын сақтамау арқылы таралады.

Қазіргі уақытта ауа температурасының жоғары болуы тағам мен суда инфекция қоздырғыштарының көбеюіне қолайлы жағдай туғызатындықтан, сақтық шараларына ерекше мән берген жөн.

ЖІИ кезінде қандай белгілер байқалады?

Аурудың негізгі белгілеріне:

іштің ауыруы;

іш өту;

жүрек айну және құсу;

дене қызуының көтерілуі;

әлсіздік, шөлдеу жатады.

Кей жағдайларда нәжісте қан байқалуы мүмкін. Белгілер пайда болған кезде өздігінен ем қабылдамай, медициналық көмекке жүгіну қажет.

Инфекциядан қалай қорғануға болады?

Қолыңызды сабынмен жиі және мұқият жуыңыз. Әсіресе тамақ ішер алдында, тамақ дайындамас бұрын және дәретханадан кейін қол жууға мән беріңіз.

Тек қайнатылған немесе бөтелкедегі қауіпсіз ауыз суды пайдаланыңыз.

Жемістер мен көкөністерді тұтынар алдында ағынды сумен мұқият жуыңыз.

Ет, құс еті, жұмыртқа және басқа да өнімдерді жеткілікті деңгейде термиялық өңдеуден өткізіңіз.

Шикі және дайын тағамдарды бөлек сақтап, тағамның жарамдылық мерзімі мен сақтау жағдайын қадағалаңыз.

Азық-түлікті тек белгіленген, санитариялық талаптарға сай сауда орындарынан сатып алыңыз.

Белгісіз су көздерінен су ішпеңіз және рұқсат етілмеген су айдындарында шомылмаңыз.

Есте сақтаңыз! Жіті ішек инфекциясының алдын алуда күнделікті қарапайым гигиеналық әдеттердің маңызы зор. Әсіресе балалардың қол тазалығына, ішетін суы мен тұтынатын тағамының сапасына ерекше көңіл бөлген дұрыс.

Ауру белгілері байқалса, уақыт жоғалтпай емханаға жүгініңіз. Өз бетіңізше дәрі қабылдамаңыз!

Иммундау – жұқпалы аурулардың алдын алудың ең тиімді және қауіпсіз тәсілдерінің бірі. Вакцинация адамның иммундық жүйесін белгілі бір инфекцияға қарсы қорғаныс қалыптастыруға үйретіп, аурудың ауыр өтуі мен асқыну қаупін төмендетеді.

Қазақстанда балаларға профилактикалық екпелер ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес жүргізіледі. Сонымен қатар кейбір инфекцияларға қарсы вакцинация ересектерге де ұсынылады. Екпені уақытында алу – адамның өз денсаулығын қорғап қана қоймай, айналасындағы адамдардың, әсіресе вакцина алуға медициналық қарсы көрсетілімі бар азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Вакцинацияның негізгі артықшылықтары:

жұқпалы аурулардың алдын алады;

аурудың ауыр өту және асқыну қаупін азайтады;

инфекцияның таралуын шектеуге көмектеседі;

ұжымдық иммунитеттің қалыптасуына ықпал етеді;

балалар мен ересектердің денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді.

Екпе алмас бұрын медицина қызметкерінің тексеруінен өту қажет. Вакцинацияға қатысты барлық сұрақ бойынша емханадағы дәрігерге немесе егу кабинетінің медицина қызметкеріне жүгінуге болады.

Денсаулық – әр адамның өзіне ғана емес, бүкіл қоғамға ортақ құндылық. Екпені уақытында алу арқылы өзіңізді және жақындарыңызды инфекциялық аурулардан қорғаңыз!

Өкпе обыры — өкпе тіндеріндегі жасушалардың бақылаусыз көбейіп, қатерлі ісікке айналуынан пайда болатын онкологиялық ауру. Бұл дерт ұзақ уақыт бойы айқын белгілерсіз өтуі мүмкін. Сондықтан ауруды ерте анықтау емнің нәтижелі болуына мүмкіндік береді.

Өкпе обырының негізгі қауіп факторларының бірі — темекі шегу. Сонымен қатар темекі түтініне ұзақ уақыт пассивті түрде ұшырау, өндірістік зиянды заттармен жұмыс істеу, ауаның ластануы, асбест және басқа да канцерогенді заттардың әсері аурудың даму қаупін арттыруы мүмкін.

Аурудың белгілері әр адамда әртүрлі байқалады. Олардың қатарында ұзақ уақыт басылмайтын жөтел, қақырықтың өзгеруі немесе қан аралас қақырық, ентігу, кеуде тұсының ауыруы, дауыстың қарлығуы, жиі қайталанатын тыныс жолдарының инфекциялары, себепсіз салмақ жоғалту, тәбеттің төмендеуі және үнемі әлсіздік болуы мүмкін.

Алайда бұл белгілердің барлығы міндетті түрде өкпе обырын білдірмейді. Дегенмен бірнеше апта бойы сақталған немесе күшейе түскен белгілерге немқұрайлы қарамай, дәрігерге қаралған жөн. Қажет болған жағдайда маман қосымша тексерулер тағайындайды.

Өкпе обырының алдын алуда темекіден бас тарту — ең маңызды қадамдардың бірі. Сонымен қатар зиянды өндірістік факторлардан қорғану, салауатты өмір салтын ұстану және дәрігердің ұсыныстарына сәйкес профилактикалық тексерулерден өту маңызды.

Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, күмәнді белгілер байқалған жағдайда уақыт өткізбей медициналық көмекке жүгініңіз. Ауруды ерте анықтау — тиімді емделуге мүмкіндік беретін маңызды фактор.

Өкпе обыры – өкпе тіндеріндегі жасушалардың бақылаусыз көбейіп, қатерлі ісікке айналуынан пайда болатын онкологиялық ауру. Ауру бастапқы кезеңде айқын белгілерсіз өтуі мүмкін. Сондықтан оны ерте анықтау емнің тиімділігін арттырады.

Негізгі қауіп факторлары:

темекі шегу және темекі түтініне ұзақ уақыт әсер ету;

өндірістік шаң-тозаң, зиянды химиялық заттармен жұмыс істеу;

ауаның ластануы;

өкпенің созылмалы аурулары;

тұқым қуалайтын бейімділік.

Назар аударуды қажет ететін белгілер:

ұзақ уақытқа созылатын жөтел;

қақырықта қанның пайда болуы;

ентігу, тыныс алудың қиындауы;

кеуде тұсының ауыруы;

дауыстың қарлығуы;

себепсіз салмақ жоғалту;

әлсіздік пен тез шаршау.

Бұл белгілердің болуы міндетті түрде өкпе обыры бар дегенді білдірмейді. Дегенмен олар ұзақ уақыт сақталса, дәрігерге қаралып, қажетті тексерулерден өту маңызды.

Алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – темекіден бас тарту. Сонымен қатар зиянды өндірістік факторлардан қорғану, салауатты өмір салтын ұстану және дәрігердің ұсынысы бойынша профилактикалық тексерулерден өту қажет.

Есте сақтаңыз: өкпе обырын ерте анықтау – ем нәтижесін жақсартудың маңызды шарты. Денсаулығыңызға бей-жай қарамай, күмәнді белгілер байқалса, уақытылы медициналық көмекке жүгініңіз.

ОҚА-ның алдын алу үшін:

қолды сабынмен мұқият және жиі жуыңыз;

тек таза немесе қайнатылған су ішіңіз;

тағамдарды дұрыс сақтап, жеткілікті термиялық өңдеуден өткізіңіз;

көкөніс пен жемісті ағын сумен мұқият жуыңыз;

шикі және дайын тағамдарды бөлек сақтаңыз;

жеке бас гигиенасын сақтаңыз.

Ауру белгілері байқалған жағдайда өздігінен емделмей, медициналық көмекке жүгініңіз.

Әсіресе балалар мен қарт адамдарда іш өту мен құсу ағзаның сусыздануына әкелуі мүмкін.

Ботулизмнің негізгі белгілері:

әлсіздік, бас айналу;

ауыздың құрғауы;

көрудің нашарлауы, көз алдында қосарланып көру;

жұтынудың қиындауы;

сөйлеудің бұзылуы;

жүрек айну, іштің ауыруы;

бұлшықеттердің әлсіздігі;

тыныс алудың қиындауы.

Ботулизм – шұғыл медициналық көмекті қажет ететін жағдай! Жоғарыдағы белгілер байқалса, өздігінен ем қабылдамай, дереу медициналық көмекке жүгініңіз.

Алдын алу жолдары:

үй жағдайында дайындалған консервілерді, тұздалған және маринадталған өнімдерді дайындау технологиясын сақтай отырып әзірлеу;

консервіленген өнімдердің қақпағы ісінген, бүлінген немесе күмәнді болса, тұтынбау;

тағамды белгісіз жерден сатып алмау;

ет, балық, саңырауқұлақ және көкөністерді дайындау кезінде санитариялық талаптарды сақтау;

тағам өнімдерін дұрыс температурада және белгіленген мерзімде сақтау.

Өз денсаулығыңызға бейжай қарамаңыз! Ботулизмнің алдын алу – әр адамның өз қолында.

Улану – ағзаға сапасыз тағам, дәрі-дәрмек, тұрмыстық химиялық заттар, улы өсімдіктер немесе басқа да улы заттардың түсуінен болатын қауіпті жағдай. Улану белгілері кейде бірден, кейде бірнеше сағаттан кейін байқалуы мүмкін.

Негізгі белгілері:

• жүрек айну, құсу;

• іштің ауыруы;

• іш өту;

• әлсіздік, бас айналу;

• бас ауруы;

• дене қызуының көтерілуі;

• тыныс алудың қиындауы;

• сананың шатасуы немесе естен тану.

Тамақтан уланудың алдын алу үшін:

тағамды дайындамас бұрын және тамақ ішер алдында қолды мұқият жуыңыз;

тағам өнімдерінің жарамдылық мерзімін тексеріңіз;

шикі және дайын өнімдерді бөлек сақтаңыз;

ет, балық, жұмыртқа өнімдерін толық термиялық өңдеуден өткізіңіз;

тағамды дұрыс температурада сақтаңыз;

күмәнді немесе иісі, түсі өзгерген тағамды пайдаланбаңыз;

қайнатылмаған немесе сапасы күмәнді суды ішпеңіз.

Егер улануға күдік болса:

Адамның жағдайы нашарласа, өз бетінше ем қолданбай, медициналық көмекке жүгіну қажет. Әсіресе бала, жүкті әйел, қарт адам немесе ес-түссіз жатқан адам уланған жағдайда шұғыл медициналық көмек қажет.

Уланған адамға дәрігердің кеңесінсіз дәрі бермеңіз және құстыруға тырыспаңыз. Егер улану химиялық заттан немесе дәрі-дәрмектен болған болса, заттың қаптамасын сақтап, медицина қызметкерлеріне көрсеткен жөн.

ОКИ кезінде адамның дене қызуы көтерілуі, әлсіздік, іштің ауыруы, жүрек айну, құсу, іш өту сияқты белгілер байқалуы мүмкін. Кей жағдайда ауру ағзаның сусыздануына әкеледі. Әсіресе балалар, қарт адамдар және иммунитеті әлсіз азаматтар үшін сусыздану қауіпті болуы мүмкін.

Жіті ішек инфекцияларының алдын алу үшін:

тамақ ішер алдында және дәретханадан кейін қолды сабынмен мұқият жуу;

жеміс-жидек пен көкөністі ағын сумен жақсылап шаю;

тек қауіпсіз, таза ауызсуды пайдалану;

тағам өнімдерін дұрыс сақтау және белгіленген жарамдылық мерзіміне назар аудару;

шикі және дайын тағамдарды бөлек сақтау;

ет, жұмыртқа және басқа да өнімдерді толық термиялық өңдеуден өткізу;

көшеден және санитариялық жағдайы күмәнді орындардан дайын тағам сатып алмау;

бөлме тазалығын және жеке бас гигиенасын сақтау қажет.

Маңызды: іш өту немесе құсу кезінде ағза сұйықтықты көп жоғалтады. Сондықтан сұйықтықты жеткілікті мөлшерде қабылдау маңызды. Ауру белгілері күшейсе, дене қызуы жоғарыласа, қан аралас іш өту байқалса немесе науқаста сусыздану белгілері пайда болса, өз бетінше емделмей, медициналық көмекке жүгіну қажет.