Рубрика: Денсаулық сақтау жаңалықтары

Ана сүті – табиғаттың өзі жаратқан бірегей тағам

Posted on by gpshu
Өмірінің алғашқы 6 айында тек ана сүтімен қоректендіру баланың қоректік заттарға, энергияға және сұйықтыққа деген физиологиялық қажеттілігін толық қамтамасыз етеді. Тек омырау сүтімен қоректенетін дені сау нәрестеге алты айға дейін су, шай немесе басқа да сусындар қажет емес.
Ана сүті:
✔️ иммундық жүйенің жетілуіне ықпал етіп, баланы инфекциялардан қорғауға көмектеседі;
✔️ ішектің сау микробиотасының қалыптасуын қолдайтын пайдалы бактерияларды қамтиды;
✔️ өсіп келе жатқан баланың қажеттіліктеріне сәйкес құрамын өзгертіп отырады;
✔️ нәрестенің өзін жайлы әрі тыныш сезінуіне көмектеседі.
Ана сүтімен қоректендірудің пайдасы тек бала үшін ғана емес, ана үшін де зор. Ол сүт безі мен аналық без обырының, 2-типті қант диабетінің және жүрек-қантамыр ауруларының даму қаупін төмендетеді.

Ана сүтімен қоректендірудің маңызы

Posted on by gpshu
Ана сүтімен қоректендіруді бала бір жасқа толғаннан кейін де жалғастыру маңызды.
Қосымша тамақ енгізілгеннен кейін де ана сүті баланың өсуі мен дамуына қажетті энергияның, қоректік заттардың және қорғаныш факторларының маңызды көзі болып қала береді.
ДДCҰ мыналарды ұсынады:
✔️ өмірінің алғашқы 6 айында баланы тек ана сүтімен сүтімен қоректендіру;
✔️ 6 айдан кейін қауіпсіз әрі құнарлы қосымша тамақ енгізе отырып, ана сүтімен қоректендіруді жалғастыру;
✔️ ана сүтімен қоректендіруді екі жасқа дейін және одан да ұзақ, ана мен баланың қалауына қарай жалғастыру.
Ана сүті бала бір жасқа толғаннан кейін де өз пайдасын сақтайды:
✔️ баланы энергиямен және қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етеді;
✔️ иммундық жүйені қолдап, инфекциялардан қорғауға көмектеседі;
✔️ баланың дені сау өсуі мен дамуына ықпал етеді және болашақта артық дене салмағының даму қаупін төмендетеді.

Емізудің сәтті болуы – тек ананың ғана жауапкершілігі емес

Posted on by gpshu
Ол отбасының, жұмыс орындарының, денсаулық сақтау жүйесінің және жалпы қоғамның қолдауын қажет етеді.
🤱 Әрбір әйелдің сәбиін ана сүтімен сәтті қоректендіруіне мүмкіндік жасау үшін:
✔️ жүктілік кезінде, босанғаннан кейін және бала өмірінің алғашқы жылдарында ана сүтімен қоректендіру бойынша білікті мамандардың кеңесіне қолжетімділікті қамтамасыз ету;
✔️ бала емізетін ананы қолдауға жолдасы мен отбасы мүшелерін тарту;
✔️ отбасыларды ана сүтін алмастырғыштарды орынсыз жарнамалау мен маркетингтен қорғау;
✔️ ана сүтін қоректендіруді қолдау бағдарламаларын дамыту;
✔️ әйелдердің жұмысқа оралғаннан кейін де ана сүтімен қоректендіруді жалғастыруына қолайлы жағдай жасау, оның ішінде баланы емізуге немесе ана сүтін сауып алуға арналған ақылы үзілістерді қамтамасыз ету қажет.

Жедел ішек инфекциялары (ОКИ) туралы не білу керек?

Posted on by gpshu
Жедел ішек инфекциялары (ОКИ) – бактериялар, вирустар немесе паразиттер арқылы жұғатын асқазан-ішек жолдарының жұқпалы аурулары. Әсіресе жаз мезгілінде жиі кездеседі және балалар мен қарт адамдар үшін қауіпті болуы мүмкін.
Негізгі белгілері:
🔹 жүрек айну, құсу;
🔹 іштің ауыруы;
🔹 сұйық нәжіс (іш өту);
🔹 дене қызуының көтерілуі;
🔹 әлсіздік, шөлдеу.
Ауру қалай жұғады?
✔️ жуылмаған жеміс-жидек пен көкөніс арқылы;
✔️ сапасыз немесе дұрыс сақталмаған тағамнан;
✔️ қайнатылмаған суды ішкенде;
✔️ лас қол арқылы;
✔️ науқас адаммен байланыс кезінде.
Алдын алу жолдары:
✅ Тамақ ішер алдында және дәретханадан кейін қолды сабындап жуыңыз.
✅ Жеміс-жидек пен көкөністі мұқият жуыңыз.
✅ Тек таза, қайнатылған немесе бөтелкедегі суды пайдаланыңыз.
✅ Тағамды дұрыс сақтап, толық пісіріп тұтыныңыз.
✅ Жарамдылық мерзімі өткен өнімдерді қолданбаңыз.
✅ Балалардың тазалық сақтауын қадағалаңыз.
Есте сақтаңыз!
Іш өту мен құсу ағзаның сусыздануына әкелуі мүмкін. Сондықтан сұйықтықты жиі ішіп, өздігінен антибиотик қабылдамаңыз. Егер дене қызуы жоғарылап, тоқтаусыз құсу немесе қан аралас нәжіс байқалса, әсіресе балалар мен егде жастағы адамдарда, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз.
👩‍⚕️ Денсаулығыңызды қорғаңыз – жеке бас гигиенасын сақтап, қауіпсіз тағам тұтыныңыз!

Балам сүтін жеткілікті мөлшерде еміп жүр ме?

Posted on by gpshu
Бұл сұрақ нәресте өмірінің алғашқы апталарында көптеген ата-ананы алаңдатады. Ең бастысы – ана баланың аштықтың алғашқы белгілерін дер кезінде танып, соған жауап бере білуі. Нәрестенің жылағанын күтпеген жөн, өйткені жылау – аштықтың кеш байқалатын белгілерінің бірі.
Емізудің нақты белгіленген ұзақтығы болмайды. Кейбір нәрестелер бірнеше минутта тойынса, басқаларына көбірек уақыт қажет болуы мүмкін. Егер нәресте омырауды дұрыс емсе, ана ауырсынуды сезінбесе және сәби тойған соң омырауды өзі жіберсе, әдетте емізу уақытына шектелмеген дұрыс.
Әрбір «ана – сәби» жұбы бірегей. Егер сізде сұрақтар немесе күмән туындаса, медицина қызметкеріне немесе ана сүтімен қоректендіру жөніндегі маманға жүгініңіз. Уақтылы көрсетілген қолдау ана сүтімен қоректендірудің ана мен сәби үшін жайлы әрі сәтті өтуіне көмектеседі.

Денсаулықтың кепілі – белсенді өмір салты

Posted on by gpshu
Спорт күні – салауатты өмір салтын насихаттайтын ерекше мереке. Спортпен тұрақты айналысу – денсаулықты нығайтудың, ұзақ әрі сапалы өмір сүрудің ең тиімді жолдарының бірі.
✅ Спорттың адам ағзасына пайдасы:
Жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін төмендетеді;
Бұлшықеттер мен сүйектерді нығайтады;
Артық салмақтың алдын алады;
Иммунитетті күшейтеді;
Қант диабеті, гипертония сияқты созылмалы аурулардың даму қаупін азайтады;
Көңіл күйді жақсартып, күйзеліс пен шаршауды азайтады;
Ұйқының сапасын арттырып, еңбекке қабілеттілікті көтереді.
🌿 Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ересектерге аптасына кемінде 150–300 минут орташа қарқынды дене белсенділігімен айналысуға кеңес береді. Бұл күн сайын небәрі 30 минут белсенді қозғалу деген сөз.
🚶‍♀️ Спортпен айналысу міндетті түрде кәсіби деңгейде болуы шарт емес. Жаяу жүру, жүгіру, велосипед тебу, жүзу, би билеу немесе таңертеңгілік жаттығулардың өзі денсаулыққа зор пайдасын тигізеді.
💙 Спорт – тек дене шынықтыру ғана емес, ол жақсы көңіл күйдің, сергектіктің және ұзақ өмірдің кепілі. Өз денсаулығыңызға бүгіннен бастап көңіл бөліңіз!

Жасанды сүт қоспасы

Posted on by gpshu
Ешбір жасанды сүт қоспасы ана сүтінің бірегей құрамын толықтай алмастыра алмайды. Ана сүті – нәресте үшін ең оңтайлы тағам. Ол өмірінің алғашқы күндерінен бастап баланы барлық қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етіп, иммундық қорғанысын қалыптастырады.
Сондықтан ана сүтін алмастырғыштарды өткізудің халықаралық кодексі әзірленді. Оның басты мақсаты – ана сүтін алмастырғыштарды орынсыз жарнамалау мен сатудан отбасыларды қорғау арқылы нәрестелер мен ерте жастағы балалардың қауіпсіз әрі толыққанды тамақтануын қамтамасыз ету.
👩⚕️ Кодексті іске асыруда медицина қызметкерлерінің рөлі ерекше. Олар:
• ана сүтімен қоректендіруді қорғауы, қолдауы және ынталандыру;
• отбасыларға нәрестелер мен ерте жастағы балаларды тамақтандыру туралы ғылыми дәлелдерге негізделген сенімді ақпарат ұсынуы;
• ана сүтін алмастырғыштарды тек медициналық тұрғыдан шынымен қажет болған жағдайда ғана ұсынуы;
• денсаулық сақтау жүйесінде ана сүтін алмастырғыштарды жарнамалауға және оларды өткізуді ынталандыратын кез келген іс-әрекетке жол бермеуі тиіс.
Өкінішке қарай, ана сүтін алмастырғыштарды тәртіпсіз маркетинг арқылы насихаттау әлем бойынша ана сүтімен қоректендірудің таралуы мен ұзақтығын арттыруға бағытталған күш-жігерге әлі де кері әсерін тигізуде.

Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы

Posted on by gpshu
1 -7 тамыз аралығында жыл сайын Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы атап өтіледі.
Бұл – омыраумен емізудің маңыздылығына назар аударуға және әрбір ананың сәбиін емізуіне қолайлы жағдай жасау қажеттігін насихаттауға бағытталған жаһандық ақпараттық науқан.
Дүниежүзілік ана сүтімен қоректендіру апталығы отбасыда, қоғамда және жұмыс орнында ана сүтімен қоректендіруді қолдауды нығайтуға, заңнамалық және нормативтік тетіктерді жетілдіруге, сондай-ақ ана мен бала денсаулығы үшін ана сүтімен қоректендірудің пайдасы мен оны сәтті жүзеге асыру қағидаттары туралы хабардарлықты арттыруға бағытталған.
Осы апта бойы біз Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ана сүтімен қоректендіруге қатысты ұсынымдарымен, қызықты деректермен және пайдалы ақпаратпен бөлісеміз. Сонымен қатар ана сүтімен қоректендірудің ана мен бала денсаулығына тигізетін пайдасы және оны қолдаудың әрбір отбасы мен жалпы қоғам үшін неліктен маңызды екені туралы баяндаймыз.
Алдымен ана сүтімен қоректендіру туралы 5 қызықты дерекпен танысайық!

Қан айналым жүйесі аурулары – алдын алуға болатын қауіпті дерт

Posted on by gpshu
Қан айналым жүйесі аурулары – жүрек пен қан тамырларының зақымдануымен байланысты аурулар тобы. Олардың қатарына артериялық гипертония, жүректің ишемиялық ауруы, миокард инфаркті, инсульт және басқа да жүрек-қан тамырлары аурулары жатады. Бұл аурулар әлемде өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып саналады.
Қауіп факторлары:
🔹 жоғары қан қысымы;
🔹 темекі шегу;
🔹 дұрыс тамақтанбау;
🔹 қимыл-қозғалыстың аздығы;
🔹 артық салмақ;
🔹 қант диабеті;
🔹 күйзеліс;
🔹 алкогольді шамадан тыс пайдалану.
Назар аударуды қажет ететін белгілер:
✔ кеуде тұсының ауыруы немесе қысылуы;
✔ ентігу;
✔ жүрек қағысының жиілеуі немесе ырғақтың бұзылуы;
✔ бас айналу, әлсіздік;
✔ аяқ-қолдың ісінуі;
✔ қан қысымының тұрақты жоғарылауы.
Қан айналым жүйесі ауруларының алдын алудың ең тиімді жолы – салауатты өмір салтын ұстану. Дұрыс тамақтаныңыз, тұрақты түрде дене белсенділігімен айналысыңыз, темекі мен алкогольден бас тартыңыз, қан қысымыңызды, қандағы қант пен холестерин деңгейін бақылап отырыңыз.
Жүрегіңізге қамқор болыңыз! Уақытылы профилактикалық тексеруден өтіп, денсаулығыңызды қорғаңыз.

Улану: белгілері, алғашқы көмек және алдын алу

Posted on by gpshu
⚠️ Улану – ағзаға улы заттардың, сапасыз тағамның, дәрі-дәрмектің немесе химиялық заттардың түсуінен болатын қауіпті жағдай. Жаз мезгілінде әсіресе тағамнан улану жиі кездеседі, себебі жоғары температурада азық-түлік тез бұзылады.
Уланудың негізгі белгілері:
🔹 жүрек айну және құсу;
🔹 іштің ауыруы;
🔹 іш өту;
🔹 дене қызуының көтерілуі;
🔹 әлсіздік, бас айналу;
🔹 ауыр жағдайларда – есінен тану немесе тыныс алудың қиындауы.
Алғашқы көмек:
✅ Көп мөлшерде таза су немесе регидратациялық ерітінділерді жиі-жиі ішіңіз.
✅ Дәрігердің кеңесі бойынша сорбенттерді (белсендірілген көмір және т.б.) қабылдауға болады.
✅ Ауыр, майлы тағамдардан уақытша бас тартып, жеңіл ас ішіңіз.
✅ Егер уланған адам есінен танып қалса, тыныс алуы қиындаса немесе белгілері күшейсе, дереу жедел жәрдем шақырыңыз.
Уланудың алдын алу:
✔️ Тағамның жарамдылық мерзімін тексеріңіз.
✔️ Жеміс-жидек пен көкөністі мұқият жуыңыз.
✔️ Ет, балық және сүт өнімдерін дұрыс температурада сақтаңыз.
✔️ Қолды тамақ ішер алдында және дәретханадан кейін міндетті түрде жуыңыз.
✔️ Күмәнді немесе бұзылған тағамды тұтынбаңыз.
💚 Денсаулығыңызды қорғаңыз! Уланудың алғашқы белгілері байқалса, өздігінен емделмей, медициналық көмекке жүгініңіз.