ТҮЙНЕМЕ – ҚАУІПТІ ЖҰҚПАЛЫ АУРУ!

Түйнеме (сібір жарасы) – адам мен жануарларға ортақ, аса қауіпті жұқпалы ауру. Ауруды Bacillus anthracis бактериясы қоздырады. Инфекция көбіне ауру малдан, оның еті мен терісінен, сондай-ақ ластанған топырақ арқылы жұғады.
Ауру қалай жұғады?
🔹 Ауру немесе мәжбүрлі сойылған малды күту, сою және етін бөлшектеу кезінде;
🔹 Ветеринариялық тексеруден өтпеген етті тұтынғанда;
🔹 Жануардың терісі, жүні және басқа да өнімдерімен жанасқанда;
🔹 Ауру қоздырғышы түскен топырақпен байланыста болғанда.
Аурудың негізгі белгілері:
🔸 Дене қызуының көтерілуі;
🔸 Әлсіздік, бас ауруы;
🔸 Терінің қышуы, қызаруы;
🔸 Жұққан жерде көпіршік пайда болып, кейін ортасында қара қабыршақ қалыптасуы; 🔸 Кейбір жағдайларда іштің ауыруы, жүрек айну және тыныс алудың қиындауы мүмкін.
Сақтану жолдары:
✅ Етті тек ветеринариялық бақылаудан өткен, арнайы рұқсаты бар орындардан сатып алыңыз.
✅ Ауру немесе кенеттен өлген малдың етін пайдаланбаңыз.
✅ Мал сою жұмыстарын ветеринариялық талаптарды сақтай отырып жүргізіңіз.
✅ Малдың ауру белгілері байқалса, дереу ветеринар маманға хабарласыңыз.
✅ Күдікті етті сатып алмаңыз және тұтынбаңыз.
ЕСТЕ САҚТАҢЫЗ!
Түйнеме – адам өміріне қауіп төндіретін ауру. Егер ауруға күдікті малмен немесе етпен байланыста болғаннан кейін жоғарыда аталған белгілер байқалса, дереу медициналық көмекке жүгініңіз. Өз бетіңізше ем қабылдамаңыз.
Аурудың алдын алу – әр адамның жауапкершілігі!

ТҰМАУҒА ҚАРСЫ ВАКЦИНА – АУРУДАН ҚОРҒАНУДЫҢ ТИІМДІ ЖОЛЫ

Күз-қыс мезгілінде тұмау ауруының таралу қаупі артады. Осы кезеңде инфекцияның алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – тұмауға қарсы вакцина алу.
Вакцина не үшін қажет?
Тұмауға қарсы вакцина ағзада вирусқа қарсы иммунитет қалыптастырады. Ол тұмауды жұқтыру қаупін азайтып қана қоймай, ауру жұқтырған жағдайда оның жеңіл өтуіне, пневмония сияқты ауыр асқынулардың алдын алуға көмектеседі.
Тұмау вирусы жыл сайын өзгеріп отыратындықтан, вакцина құрамы да маусым сайын жаңартылады. Сондықтан екпені жыл сайын қайталап алу ұсынылады.
Вакцинаны кімдер алуы керек?
Тұмауға қарсы екпе әсіресе: – 65 жастан асқан азаматтарға; – жүкті әйелдерге; – 5 жасқа дейінгі балаларға; – созылмалы аурулары бар адамдарға; – иммунитеті әлсіреген азаматтарға; – медицина қызметкерлеріне ұсынылады.
Дегенмен вакцинация тек осы санаттармен шектелмейді. Денсаулығында қарсы көрсетілімдері жоқ өзге азаматтар да екпе ала алады.
Вакцина қалай әсер етеді?
Екпеден кейін ағзада тұмау вирусына қарсы қорғаныш антиденелері қалыптасады. Толық иммундық жауап әдетте 14 күн ішінде пайда болады. Сондықтан вакцинаны тұмау маусымы басталмай тұрып алған жөн.
Вакцина қауіпсіз бе?
Тұмауға қарсы қолданылатын белсенділігі жойылған вакциналар тұмау ауруын туындатпайды. Екпеден кейін ине салынған жердің қызаруы, аздап ауыруы, дене қызуының көтерілуі немесе әлсіздік байқалуы мүмкін. Бұл белгілер, әдетте, 1-2 күн ішінде басылады.
Вакцина құрамындағы компоненттерге ауыр аллергиялық реакциясы болған адамдарға екпе салу мәселесі жеке қарастырылады. Ал жедел ауру немесе дене қызуы көтерілген жағдайда вакцинация уақытша кейінге қалдырылуы мүмкін.
Есте сақтаңыз!
Тұмауға қарсы вакцина 100 пайыз кепілдік бермегенімен, аурудың ауыр өтуі мен қауіпті асқынулардың алдын алуда маңызды рөл атқарады.
Құрметті тұрғындар!
Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, тұмауға қарсы вакцина алыңыз. Вакцинациядан өту және қосымша ақпарат алу үшін тіркелген емханаңызға жүгініңіз.

ТУБЕРКУЛЕЗДЕН САҚТАНАЙЫҚ!

Туберкулез – көбіне өкпені зақымдайтын, ауа арқылы таралатын жұқпалы ауру. Дер кезінде анықталып, дұрыс ем қабылданған жағдайда туберкулезді емдеуге болады.
⚠️ Негізгі белгілеріне назар аударыңыз:
• 2 аптадан ұзаққа созылған жөтел;
• дене қызуының ұзақ уақыт жоғары болуы;
• түнде көп терлеу;
• әлсіздік, тез шаршау;
• тәбеттің төмендеуі және салмақ жоғалту;
• кеуде тұсының ауырсынуы;
• қақырықта қанның байқалуы.
🩺 Осындай белгілердің бірі байқалса, өздігінен ем қабылдамай, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз. Туберкулезді ерте анықтау – тиімді емделудің және инфекцияның таралуын болдырмаудың маңызды шарты.
🔬 Алдын алу үшін:
• профилактикалық медициналық тексерулерден уақытылы өтіңіз;
• балаларға БЦЖ вакцинациясын ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес алыңыз;
• бөлмені жиі желдетіп, тазалық сақтаңыз;
• дұрыс тамақтанып, салауатты өмір салтын ұстаныңыз;
• жөтелу және түшкіру кезінде санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтаңыз.
💚 Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қараңыз! Туберкулездің алдын алу – әр адамның өзінен басталады.

ҚҰТЫРУДАН САҚТАНАЙЫҚ!

Құтыру – орталық жүйке жүйесін зақымдайтын, аса қауіпті жұқпалы ауру. Ауру көбіне құтырған немесе вирус жұқтырған жануардың тістеуі, тырнауы немесе сілекейінің жарақаттанған теріге және шырышты қабатқа түсуі арқылы адамға жұғады.
⚠️ Құтырудың ең қауіпті ерекшелігі – аурудың клиникалық белгілері пайда болғаннан кейін оның соңы өлімге әкелуі мүмкін. Сондықтан жануармен байланыстан кейін уақыт жоғалтпай медициналық көмекке жүгіну өте маңызды.
🐕 Құтырудың алдын алу үшін:
үй жануарларын уақытылы ветеринарлық тексеруден өткізіп, құтыруға қарсы вакцинация жасатыңыз;
қараусыз және жабайы жануарларға жақындамаңыз;
жануардың мінез-құлқындағы әдеттен тыс өзгерістерге сақ болыңыз;
балаларға бейтаныс жануарларды ұстамау керектігін түсіндіріңіз;
үй жануарыңызды өз бетіңізше көшеге жібермей, бақылауда ұстаңыз.
🩹 Егер жануар тістеп немесе тырнап алса:
Жараны дереу сабынмен және ағын сумен мұқият жуыңыз.
Жараны өз бетіңізше қатты таңып немесе тіктіріп тастамаңыз.
Мүмкіндігінше тез арада медициналық ұйымға жүгініңіз.
Дәрігердің тағайындауы бойынша құтыруға қарсы профилактикалық екпелерді толық алыңыз.
❗ Жануардың сау немесе құтырғанын өз бетіңізше анықтауға болмайды. Тістеген жануар үй жануары болса да, медициналық көмекке жүгінуді кейінге қалдырмаңыз.
💚 Құтырудың алдын алудың ең тиімді жолы – жануарлармен қауіпсіз қарым-қатынас жасау және жануармен байланыстан кейін медициналық көмекті дер кезінде алу.
Денсаулыққа жауапкершілікпен қарайық! Құтырудан сақтанайық!

ТҰМАУДАН САҚТАНАЙЫҚ!

Күз-қыс мезгілінде тұмау және басқа да жедел респираторлық вирустық инфекциялар жиі таралады. Тұмау – дене қызуының күрт көтерілуі, бас ауруы, әлсіздік, бұлшықет пен буындардың сырқырауы, жөтел және тамақ ауруы сияқты белгілермен сипатталатын жұқпалы ауру.
🦠 Тұмау ауа-тамшы жолы арқылы тез таралады. Адам жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде вирус қоршаған ортаға таралып, басқа адамдарға жұғуы мүмкін.
🛡️ Тұмаудың алдын алу үшін:
• қолды сабынмен жиі және мұқият жуыңыз;
• адамдар көп жиналатын орындарда сақтық шараларын ұстаныңыз;
• бөлмені жиі желдетіп, таза ауа кіргізіңіз;
• дұрыс тамақтанып, жеткілікті ұйықтауға тырысыңыз;
• жөтелгенде немесе түшкіргенде ауыз-мұрныңызды майлықпен не шынтақтың бүгілген жерімен жабыңыз;
• науқас адамдармен жақын қарым-қатынасты шектеңіз;
• тұмауға қарсы вакцинациядан өту мүмкіндігін қарастырыңыз.
🌡️ Дене қызуы көтеріліп, жөтел, әлсіздік, тамақ ауруы сияқты белгілер байқалса, ауруды асқындырмай, өздігінен ем қабылдамай, медицина маманына жүгініңіз.
❤️ Өзіңіздің және жақындарыңыздың денсаулығына жауапкершілікпен қараңыз. Тұмаудың алдын алу – аурудың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі!

ТЕРРОРИЗМ МЕН ЭКСТРЕМИЗМНІҢ АЛДЫН АЛУ – БАРШАМЫЗҒА ОРТАҚ МІНДЕТ

Терроризм мен экстремизм – қоғамның тұрақтылығы мен қауіпсіздігіне қатер төндіретін қауіпті құбылыстар. Оның алдын алу үшін әр азамат сақтық танытып, ақпаратты дұрыс саралай білуі маңызды.
📌 Экстремизм – қоғамдағы қалыптасқан тәртіп пен тұрақтылыққа қарсы бағытталған радикалды көзқарастар мен әрекеттердің таралуы.
📌 Терроризм – халық арасында үрей туғызуға, қоғамдық қауіпсіздікті бұзуға және адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп келтіруге бағытталған қылмыстық әрекет.
⚠️ Әсіресе жастардың әлеуметтік желілердегі күмәнді ақпараттар мен радикалды идеялардың ықпалына түсіп қалмауына ерекше мән берген жөн. Бейтаныс адамдардың ұсыныстарына сақтықпен қарап, күмәнді діни немесе экстремистік мазмұндағы материалдарды таратпау қажет.
🔐 Қауіпсіздік үшін:
• күмәнді ақпаратты таратпау және оған бірден сенбеу;
• әлеуметтік желілердегі бейтаныс адамдардың шақыруларына сақ болу;
• радикалды мазмұндағы материалдардан аулақ болу;
• балалар мен жасөспірімдердің интернеттегі қауіпсіздігіне көңіл бөлу;
• күдікті жағдай байқалған жағдайда тиісті органдарға хабарлау.
🤝 Қоғамдық қауіпсіздік әр адамның жауапкершілігінен басталады. Терроризм мен экстремизмнің алдын алу үшін құқықтық сауаттылықты арттырып, бейбітшілік пен өзара құрмет құндылықтарын дәріптеу маңызды.
Бейбітшілік пен қауіпсіздік – баршамызға ортақ құндылық!

ТҮЙНЕМЕ – ҚАУІПТІ ЖҰҚПАЛЫ АУРУ!

🦠 Түйнеме (сібір жарасы) – адам мен жануарларға ортақ, аса қауіпті жұқпалы ауру. Ауру қоздырғышы – Bacillus anthracis бактериясы. Инфекция көбіне ауру малдан, мал өнімдерінен немесе қоздырғышпен ластанған топырақтан жұғады.
🔎 Ауру қалай жұғады?
🐄 Ауру малды күту, сою немесе етін бөлшектеу кезінде;
🥩 Ветеринариялық тексеруден өтпеген етті тұтынғанда;
🩹 Зақымданған тері арқылы жұқтырған етпен, терімен немесе басқа да мал өнімдерімен жанасқанда;
🌬️ Сирек жағдайда қоздырғыш спораларын тыныс алу арқылы жұтқанда.
🩺 Түйнеменің негізгі белгілері:
🌡️ Дене қызуының көтерілуі, әлсіздік;
🩹 Терінің қышуы, қызаруы, кейін күлдіреуік пен қара түсті қабыршақтың пайда болуы;
🤕 Бас ауруы, бұлшықет ауыруы;
🤢 Жүрек айнуы, құсу және іштің ауыруы (аурудың түріне қарай).
Аурудың белгілері жұққаннан кейін бірнеше күн ішінде пайда болуы мүмкін. Кейбір түрлері өте ауыр өтіп, өмірге қауіп төндіреді.
🛡️ Түйнемеден қалай сақтануға болады?
✅ Етті тек ветеринариялық тексеруден өткен сауда орындарынан сатып алыңыз.
✅ Белгісіз жерден алынған етті тұтынбаңыз.
✅ Ауру немесе кенеттен өлген малдың етіне қол тигізбеңіз, оны соймаңыз және пайдаланбаңыз.
✅ Мал сою және ет өңдеу кезінде қорғаныш құралдарын қолданыңыз.
✅ Мал арасында ауруға күдік туындаса, ветеринариялық мамандарға дереу хабарлаңыз.
🚑 Маңызды! Егер күмәнді малмен немесе етпен байланыстан кейін теріде жара, қара қабыршақ пайда болса немесе дене қызуы көтерілсе, дереу медициналық көмекке жүгініңіз. Түйнеме ерте анықталып, тиісті антибиотиктермен емделсе, ем нәтижесі жақсы болуы мүмкін. Өз бетіңізше ем қабылдамаңыз.
📌 Есіңізде болсын: түйнеменің алдын алу – өз денсаулығыңыз бен жақындарыңыздың қауіпсіздігін қорғау!

Күз мезгілінде тұмаудан сақтанайық!

Күз мезгілінде ауа райының құбылмалы болуы, күннің салқындауы және адамдардың жабық ғимараттарда көбірек болуы тұмау мен жедел респираторлық вирустық инфекциялардың (ЖРВИ) таралуына қолайлы жағдай туғызады.
🤧 Тұмаудың негізгі белгілері:
• дене қызуының көтерілуі;
• бас және бұлшықет ауыруы;
• әлсіздік, қалтырау;
• тамақтың ауыруы;
• жөтел;
• мұрынның бітелуі немесе су ағуы.
🛡️ Тұмаудан сақтану үшін:
• қолды сабынмен жиі және мұқият жуыңыз;
• адам көп жиналатын орындарда сақтық шараларын сақтаңыз;
• бөлмені жиі желдетіп, таза ауамен қамтамасыз етіңіз;
• дұрыс тамақтанып, жеткілікті демалыңыз;
• түшкіргенде немесе жөтелгенде ауыз-мұрныңызды майлықпен немесе шынтақтың бүгілген бөлігімен жабыңыз;
• ауру белгілері байқалса, жұмысқа немесе оқуға бармай, дәрігерге жүгініңіз.
💉 Тұмаудың алдын алудың тиімді тәсілдерінің бірі – вакцинация. Әсіресе балалар, қарт адамдар, жүкті әйелдер және созылмалы аурулары бар азаматтар инфекциядан қорғануға ерекше көңіл бөлуі қажет.
❤️ Денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, күзгі маусымды тұмаусыз өткізейік!
Ауырмаңыз, деніңіз сау болсын!

ТЕРРОРИЗМ МЕН ЭКСТРЕМИЗМ – ҚОҒАМ ҚАУІПСІЗДІГІНЕ ТӨНГЕН ҚАТЕР

Терроризм мен экстремизм – қоғамның тұрақтылығы мен қауіпсіздігіне қатер төндіретін, адам өмірі мен денсаулығына зиян келтіретін қауіпті құбылыстар. Олардың алдын алу – әрбір азаматтың ортақ міндеті.
📌 Терроризм – халықты қорқыту, қоғамдық қауіпсіздікті бұзу немесе мемлекеттік органдардың шешімдеріне ықпал ету мақсатында күш қолдану және өзге де қауіпті әрекеттер жасау. Ал экстремизм – қоғамда алауыздық туғызуға, өшпенділік пен төзімсіздікті өршітуге бағытталған заңға қайшы әрекеттер мен идеологиялар.
📱 Ақпараттық қауіпсіздікке де мән беріңіз! Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде таралған күмәнді ақпаратқа бірден сенбеңіз. Белгісіз адамдардың арандатушылық сипаттағы хабарламаларына жауап бермеңіз, тексерілмеген материалдарды таратпаңыз. Әсіресе, жастардың интернеттегі қауіпсіздігіне назар аударып, олардың ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау дағдысын қалыптастыру маңызды.
🤝 Қоғамдық келісім мен өзара құрмет – қауіпсіз ортаның негізі. Әртүрлі көзқарастарға құрметпен қарау, ұлтаралық және дінаралық татулықты сақтау, өшпенділік пен зорлық-зомбылықты насихаттауға жол бермеу – бейбіт қоғам қалыптастырудың маңызды шарттары.
🚨 Егер күмәнді заттарды, терроризм немесе зорлық-зомбылық қаупі туралы ақпаратты байқасаңыз, өз бетіңізше әрекет етпей, құқық қорғау органдарына хабарлаңыз. Төтенше жағдайда 112 нөміріне қоңырау шалуға болады.
💚 Есіңізде болсын: қауіпсіздік – ортақ жауапкершілік. Сақтық таныту, дұрыс ақпарат тарату және айналаңыздағы адамдарға құрметпен қарау арқылы қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауға үлес қоса аласыз.