Адам папилломавирусы (ВПЧ) дегеніміз не?

Адам папилломавирусы (ВПЧ) — өте кең таралған вирустар тобы. Оның 200-ден астам түрі бар. ВПЧ көбінесе тері мен шырышты қабықты зақымдайды және негізінен жыныстық қатынас арқылы жұғады.
ВПЧ қалай жұғады?
Жыныстық қатынас кезінде (вагиналды, анальды, оральды)
Терінің зақымданған аймақтары арқылы
Сирек жағдайда – тұрмыстық жолмен
ВПЧ белгілері:
Көп жағдайда ВПЧ ешқандай белгі бермей өтеді. Алайда кейбір түрлері:
Жыныс сүйелдерін (кондилома) тудыруы мүмкін
Әйелдерде жатыр мойны обырына
Ерлер мен әйелдерде анальды, жыныс мүшелері, ауыз қуысы обырына әкелуі мүмкін
ВПЧ қауіптілігі
ВПЧ-ның кейбір «онкогенді» (қауіпті) түрлері қатерлі ісіктің дамуына себеп болады. Әсіресе, 16 және 18 типтері ең қауіпті болып саналады.
Алдын алу жолдары
Вакцинация – ВПЧ-дан қорғанудың ең тиімді жолы
Қауіпсіз жыныстық қатынас (презерватив қолдану)
Әйелдер үшін тұрақты гинекологиялық тексерулер (ПАП-тест)
Қорытынды
ВПЧ — өте кең таралған вирус, бірақ уақтылы алдын алу және тексерулер арқылы оның қауіпті салдарынан сақтануға болады.

Жамбылда денсаулық сақтау саласын жетілдіру жөніндегі кеңес өтті

Жамбыл облысында ҚР Денсаулық сақтау вице-министрі Әлия Рүстемованың қатысуымен денсаулық сақтау саласын дамытуға арналған үйлестіру кеңесінің отырысы өтті. Жиынның негізгі мақсаты – өңірде көрсетілетін медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыру.
Кеңес отырысына «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» Жамбыл облысы бойынша филиалының директоры Ғайни Аймағанбетова, Жамбыл облысы әкімдігі денсаулық сақтау басқармасының басшысы Сержан Назарбек, ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық көмекті ұйымдастыру департаменті директорының орынбасары Самал Саурова, сондай-ақ салалық ғылыми орталықтардың жетекші өкілдері қатысты.
Жиын барысында қатысушылар өз салалары бойынша мазмұнды баяндамалар жасап, денсаулық сақтау жүйесіндегі өзекті мәселелерді көтерді. Талқылау қорытындысы бойынша анықталған проблемаларды шешуге бағытталған нақты ұсыныстар айтылып, олардың орындалуын қамтамасыз ету жөнінде тиісті шешімдер қабылданды.
Сонымен қатар, кеңес барысында ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мониторингтік тобы жүргізген талдау жұмыстарының алдын ала қорытындылары ұсынылды.
Талдау нәтижелері негізінде өңір тұрғындарына медициналық көмек көрсетудің тиімділігін арттыру, басқарушылық және ұйымдастырушылық үдерістерді жетілдіру мәселелері жан-жақты қарастырылды.

Қызылша (корь) — өте жұқпалы вирустық ауру

Қызылша (корь) — өте жұқпалы вирустық ауру, көбіне балалар арасында кездеседі, бірақ ересектер де ауыруы мүмкін. Аурудың қоздырғышы — қызылша вирусы, ол ауа арқылы, яғни жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде тез таралады. Қызылша вирусы адам ағзасына тыныс алу жолдары арқылы еніп, қысқа уақыт ішінде бүкіл ағзаға әсер етеді.
Қызылшаның алғашқы белгілері тұмауға ұқсас болып келеді. Ауру басталған кезде дене қызуы көтеріліп, әлсіздік, бас ауруы, мұрыннан су ағу, жөтел және көздің қызаруы байқалады. Бірнеше күннен кейін беттен басталып, біртіндеп бүкіл денеге тарайтын қызыл бөртпелер пайда болады. Бұл кезеңде науқастың жағдайы ауырлауы мүмкін.
Қызылша асқынуларымен өте қауіпті. Ол өкпе қабынуына, ортаңғы құлақтың қабынуына, диареяға, кейде тіпті ми қабынуына (энцефалит) әкелуі мүмкін. Әсіресе иммунитеті әлсіз адамдар мен кішкентай балалар үшін қызылша өмірге қауіп төндіруі ықтимал.
Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы — вакцинация. Уақытында салынған екпе аурудың алдын алып қана қоймай, оның ауыр түрлерінен де қорғайды. Сондықтан ата-аналар балаларын ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес міндетті түрде вакцинациялауы керек. Қоғамда вакцинация деңгейі жоғары болған сайын, қызылшаның таралу қаупі азаяды.

2026 жылы МӘМС-ке кім қанша төлейді?

2026 жылғы қаңтардан бастап «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңға өзгерістер күшіне енді. Соған сәйкес, жарналар мен аударымдар есептелетін шекті табыс мөлшері өзгерді. Ал мөлшерлемелер бұрынғыдай сақталды.
🔹Жұмыс берушілердің аударымдары – қызметкер табысының 3%-ы
Аударымның ең жоғары мөлшері – айына 102 000 теңгеге дейін
🔹Қызметкерлердің және азаматтық-құқықтық шарттар бойынша жұмыс істейтін тұлғалардың жарналары – табыстың 2%-ы
Ең жоғары жарна – айына 34 000 теңгеге дейін
🔹Жеке кәсіпкерлердің және жеке практикамен айналысатын тұлғалардың жарналары – айына 5 950 теңге (1,4 ЕТЖ 5%)
🔹Дербес төлеушілердің жарналары – айына 4 250 теңге (ЕТЖ 5%)
Жеке кәсіпкерлер мен дербес төлеушілердің жарналарын есептеу үшін ең төменгі жалақы қолданылады. 2026 жылы оның мөлшері – 85 000 теңге
💳 МӘМС жарналарын төлеу жолдары:
• «Қазпошта» АҚ кассаларында
• екінші деңгейлі банктердің кассалары мен мобильді қосымшаларында
• төлем терминалдары арқылы
🛡️ МӘМС – күтпеген медициналық шығыннан қорғайды. Ертеңіңізге сенімді болыңыз!

ЖРВИ (Жіті респираторлық вирустық инфекция) – тыныс алу жолдарын зақымдайтын кең таралған жұқпалы аурулар тобы

ЖРВИ (Жіті респираторлық вирустық инфекция) – тыныс алу жолдарын зақымдайтын кең таралған жұқпалы аурулар тобы. Оған тұмау, парагрипп, аденовирус, риновирус сияқты әртүрлі вирустар себеп болады.
ЖРВИ көбінесе ауа-тамшы жолымен беріледі, яғни жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде вирус сау адамға жұғады. Сондай-ақ, ластанған қол, тұрмыстық заттар арқылы да жұғуы мүмкін.
Аурудың негізгі белгілеріне дене қызуының көтерілуі, мұрынның бітелуі немесе су ағуы, тамақтың ауруы, жөтел, бас ауруы, әлсіздік жатады. Кейбір жағдайларда бұлшықет ауыруы мен көздің жасаурауы байқалуы мүмкін.
ЖРВИ-дің алдын алу үшін жеке гигиенаны сақтау, қолды жиі жуу, бөлмені желдету, көпшілік орындарда маска тағу және иммунитетті нығайту маңызды. Ауру белгілері байқалған жағдайда дәрігерге қаралу ұсынылады.

Қызылша – өте жұқпалы вирустық инфекциялық ауру

Қызылша – өте жұқпалы вирустық инфекциялық аурулардың бірі. Ол көбінесе балалар арасында кездеседі, бірақ вакцина алмаған ересектер де бұл ауруға шалдығуы мүмкін. Қызылша дер кезінде алдын алмаса, ауыр асқынуларға әкелуі ықтимал, сондықтан оның белгілері мен алдын алу жолдарын білу өте маңызды.
Қызылша қызылша вирусы арқылы таралады. Вирус ауа-тамшылы жолмен жұғады, яғни науқас жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлегенде ауаға тарайды. Бір науқас адам қысқа уақыттың ішінде бірнеше адамға жұқтыра алады. Вирусқа қарсы иммунитеті жоқ адамдар үшін бұл ауру өте қауіпті.
Қызылшаның алғашқы белгілері тұмауға ұқсас болады. Ауру әдетте келесі белгілермен басталады:
·                   дене қызуының 38–40°C-қа дейін көтерілуі;
·                   жөтел, мұрынның бітелуі;
·                   көздің қызаруы, жарыққа сезімталдық;
·                   әлсіздік, бас ауруы.
Бірнеше күннен кейін денеде қызыл бөртпе пайда болады. Бөртпе алдымен бетте және құлақтың артында шығып, кейін бүкіл денеге таралады. Бұл – қызылшаның ең тән белгісі.
Қызылша жеңіл ауру болып көрінгенімен, ол өте қауіпті асқынуларға әкелуі мүмкін. Олардың қатарына:
·                   өкпенің қабынуы (пневмония);
·                   құлақтың қабынуы;
·                   іш өту;
·                   ми қабынуы (энцефалит);
·                   ауыр жағдайларда өлім жатады.
Әсіресе 5 жасқа дейінгі балалар мен иммунитеті әлсіз адамдарда асқыну қаупі жоғары.
Қызылшаға қарсы арнайы вирусқа қарсы ем жоқ. Емдеу негізінен ауру белгілерін жеңілдетуге бағытталады:
·                   төсек режимін сақтау;
·                   көп сұйықтық ішу;
·                   дене қызуын түсіру;
·                   дәрігердің бақылауында болу.
Өзін-өзі емдеуге болмайды, міндетті түрде медицина қызметкеріне қаралу қажет.
Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы – вакцинация. Қызылшаға қарсы вакцина балаларға ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес егіледі. Вакцина аурудың алдын алып қана қоймай, оның ауыр өтуіне де жол бермейді.
Қоғамда вакцинация деңгейі жоғары болған сайын, қызылшаның таралу қаупі төмендейді. Бұл – ұжымдық иммунитеттің маңызы.

Ана мен бала МӘМС жүйесінің қорғауында

Таразда «Әйел саулығы – отбасы бақыты!» форумы өтті. Іс-шара барысында Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінің әйелдер мен отбасылар үшін маңызы кеңінен талқыланды.
Форумда «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Жамбыл облысы бойынша филиалы директорының орынбасары Нұрлан Дәрменкұлов баяндама жасап, МӘМС есебінен денсаулық сақтау саласын қаржыландыру көлемінің айтарлықтай артқанын атап өтті. Оның айтуынша, бұл медициналық көмектің қолжетімділігін, сапасын және уақытылы көрсетілуін жақсартуға мүмкіндік беріп отыр.
Сондай-ақ ана мен баланы қорғау бағытында тегін медициналық тексерулер, консультациялар мен ем алу мүмкіндіктері кеңейгені және МӘМС заңына енгізілген өзгерістер кеңінен айтылды.
«Қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүкті әйелдер, 18 жасқа дейінгі балалар, сондай-ақ көпбалалы “Күміс алқа” және “Алтын алқа” иегерлері үшін МӘМС жарналарын мемлекет төлейді. Ана мен бала денсаулығы әрқашан қорғауда», – деп атап өтті ол.
Форум барысында өзге спикерлер де өз салалары бойынша ақпарат ұсынды. Атап айтқанда, пациенттердің құқықтарын қорғау, отбасылық және тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, зорлық-зомбылық құрбандарына кешенді көмек көрсету, сондай-ақ психологиялық қолдау мен емдеудің заманауи тәсілдері сөз болды.
Іс-шара әйелдер денсаулығын сақтау, отбасылық әл-ауқатты арттыру және МӘМС жүйесінің маңызын түсіндіру бағытындағы маңызды диалог алаңына айналды.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ӘМСҚЖАМБЫЛ

ЖРВИ (жедел респираторлық вирустық инфекция)

ЖРВИ – тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустық инфекциялар тобы. Ауру ауа-тамшылы жолмен жұғады және көбіне күз-қыс мезгілінде тіркеледі.
Негізгі клиникалық белгілері:
▪ дене қызуының жоғарылауы
▪ мұрын бітелуі, ринит
▪ тамақтың ауыруы
▪ жөтел
▪ жалпы әлсіздік, бас ауруы
Жұғу жолдары:
Науқас адаммен тікелей байланыс кезінде, жөтелу, түшкіру, сондай-ақ қол арқылы және тұрмыстық заттармен жанасу нәтижесінде таралады.
Алдын алу шаралары:
✔ қол гигиенасын сақтау
✔ бөлмені тұрақты желдету
✔ адамдар көп жиналатын орындарда сақтық шараларын ұстану
✔ ауру белгілері байқалғанда дер кезінде дәрігерге қаралу
❗ Өзін-өзі емдеу асқынуларға әкелуі мүмкін.

Қызылша қалай басталады және неліктен қауіпті?

Қызылша – өте жұқпалы вирустық жұқпалы ауру. Ол көбіне ауа-тамшы жолымен, яғни науқас адам жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлегенде таралады. Қызылшаға көбінесе балалар шалдығады, бірақ вакцина алмаған ересектер де ауыруы мүмкін.
Ауру әдетте дене қызуының көтерілуінен, әлсіздіктен, бас ауруынан, мұрынның ағуынан, жөтелден және көздің қызарып, жас ағуынан басталады. Бірнеше күннен кейін ауыз қуысының ішінде ақшыл дақтар пайда болуы мүмкін. Одан соң денеге, алдымен бетке, кейін бүкіл денеге тарайтын қызыл бөртпе шығады.
Қызылша қауіпті асқынуларымен ерекшеленеді. Ол өкпенің қабынуына (пневмония), құлақтың қабынуына (отит), ми қабынуына (энцефалит) әкелуі мүмкін. Кей жағдайларда ауру өлімге де соқтыруы ықтимал, әсіресе жас балалар мен иммунитеті әлсіз адамдар үшін өте қауіпті.
Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы – вакцинация. Уақтылы салынған екпе аурудың алдын алып қана қоймай, оның ауыр өтуінен де қорғайды.
Фото ЖИ

Что такое ОРВИ?

ОРВИ (острая респираторная вирусная инфекция) — это группа вирусных заболеваний, поражающих дыхательные пути. Чаще всего ОРВИ распространяется в осенне-зимний период и встречается у людей всех возрастов.
Основные симптомы:
Повышение температуры тела;
Насморк, заложенность носа;
Кашель, боль в горле;
Головная боль, слабость;
Ломота в мышцах и суставах;
Пути передачи:
ОРВИ передаётся воздушно-капельным путём (при кашле, чихании, разговоре) и через контакт с заражёнными поверхностями.
Профилактика:
Регулярное мытьё рук;
Использование масок в общественных местах;
Проветривание помещений;
Укрепление иммунитета.
При появлении симптомов рекомендуется обратиться к врачу и не заниматься самолечением.