


Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Жолдауында медициналық қызметтердің сапасы мен қолжетімділігін арттыру мақсатында жаңа бақылау жүйесін жасанды интеллект негізінде құруды тапсырды.
Осыған байланысты Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Жамбыл облыстық филиалының директоры Ғайни Аймағанбетова Жолдауда Қорға жүктелген міндеттер туралы айтып берді.
– Мемлекет басшысы жыл сайынғы Жолдауларында денсаулық сақтау саласына, соның ішінде Қор жұмысына ерекше көңіл бөліп келеді. Биылғы Жолдау да осы бағыттағы стратегиялық мақсаттарды нақтылап берді. Атап айтқанда, медициналық көмектің сапасын арттыру және оны тұрғындарға қолжетімді ету үшін жаңа технологияларды, соның ішінде жасанды интеллектті енгізу міндеттелді, – деді филиал басшысы.
Ғайни Төленқызының айтуынша, бұл бағытта алғашқы нақты қадамдар жасалып та үлгерген. Жамбыл облысында медициналық қызметтерге ақы төлеудің бірыңғай жүйесі негізінде «Мониторинг» модулі енгізіліп, 2025 жылдың 19 мамырынан бастап пилоттық режимде іске қосылған. Ал 1 шілдеден бастап жүйе толық жұмыс істей бастады.
Қазіргі таңда Қор филиалы облыстағы 109 медициналық ұйыммен шарт жасасқан. Бірыңғай төлем жүйесінің алғашқы кезеңі аясында 20-дан астам автоматтандырылған мониториг алгоритмі енгізілді. Бұл жүйе арқылы медициналық ұйымдардың көрсеткен қызметтері заңнама мен стандарттарға сәйкестігі тұрғысынан автоматты түрде тексеріледі. Кемшіліктер мен сәйкессіздіктер анықталған жағдайда, жүйе бірден белгі беріп, жедел шара қабылдауға мүмкіндік береді.
– Бұл тәсіл бізге нақты ақауларды уақытылы анықтап, қызмет сапасын бақылауды күшейтуге жол ашады. Жолдауда айтылғандай, 2025 жылдың соңына дейін жасанды интеллект негізінде толыққанды мониторинг жүйесін құру көзделіп отыр. Мұндай технологиялар тәуекелдерді болжауға, ресурстарды тиімді бөлуге және ең бастысы – халыққа сапалы медициналық қызмет көрсетуге сеп болмақ, – деп түйіндеді Ғайни Аймағанбетова.
@baq.kaz
#ӘМСҚЖАМБЫЛ #МӘМСЖАМБЫЛ
Аса қауіпті инфекциялардың, соның ішінде Қырым-Конго геморрагиялық қызбасының (ҚКГҚ) алдын алу бойынша семинар өткізілді.

А. Макаренко орта мектебінің әкімшілігі ұйымдастырған ата-аналар жиналысында буллинг, кибербуллинг, тұрмыстық зорлық-зомбылық пен тұмаудың алдын алу, және мектеп оқушыларының күн тәртібі, оқу барысындағы мектеп формалары жөнінде жиын өткізілді.

Қан обыры – бұл жілік майы жасушаларының жұмысы бұзылуы салдарынан туындайтын және бауыр, көкбауыр мен лимфа жүйесін қоса алғанда бүтіндей қан түзу жүйесінің жұмысын бұзатын қатерлі ісік ауруларының бір тобының атауы. Онкологтар оларды гемобластоз деп атайды және мутацияланған жасушалардың орналасуына қарай жіктейді. Егер қатерлі ісік жасушалары жілік майында пайда болса, онда олар лейкоздар. Ал егер қатерлі жасушалар жілік майынан тыс туындаса, онда ол ауруды гематосаркомаға жатқызады. Егер қатерлі ісік жетілген лимфоциттерді зақымдаса, онда сирек кездесетін лимфоцитома ауруы пайда болады.
Гемабластаз кезінде обыр жасушалары кез келген органды және міндетті түрде жілік майын зақымдайды.
СЕБЕПТЕРІ:
Ғалымдар әзірше қанның қатерлі ісігі туындауының нақты себептерін анықтай алған жоқ. Бірақ осы ауруды «арандатушы» факторларды анықтады:
радиоактивті сәулелену және радиациялық ортаның көп болуы;
экологиялық проблемалар;
зиянды химиялық заттар (бензол, пестицидтер);
дұрыс тамақтанбау;
басқа онкологиялық ауруды емдеу үшін сәулелену немесе химиотерапия қолдану;
АИТВ және басқа ауыр аурулар;
артық салмақ;
темекі шегу мен алкогольді ішімдікті асыра пайдалану;
тұқым қуалаушылық;
Даун синдромы.
Лейкоз ауруына кез келген адам шалдығуы мүмкін. Алайда медицина мамандарының айтуынша, 50 жастан асқан адамдар осы ауру түрі туындау қаупі жоғары топқа жатады. Себебі бұл жаста жасушалардың қайта түзілу ықтималдылығы артады және емдеу айтарлықтай тиімді болмайды. Әйтсе де лейкоз балалар мен жасөспірімдер арасында көп кездеседі. Дәрігерлер науқас неғұрлым жас болса, ремиссияға, яғни ауруды толық жеңуге деген мүмкіндік те соғұрлым жоғары болатынын айтуда.
ҚАН ОБЫРЫНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ:
Бастапқы сатыларда:
бас ауруы және айналуы;
нашар тәбет;
температураның себепсіз көтерілуі;
әлсіздік және шаршаңқылық;
жиі инфекциялар;
күрт салмақ жоғалту.
Кейінгі сатыларда:
ерін мен тырнақтың көкшіл реңі;
есінен тану;
тахикардия;
жоғары температура;
тыныс алу проблемалары және құрысулар;
мұрыннан жиі қан кету;
сүйектер мен буындардағы ауырсыну және сырқырау;
терідегі бөртпе;
лимфа түйіндерінің ұлғаюы;
дененің көгеруі;
жаралардың нашар жазылуы;
бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы және іштің кебуі.
Қанның қатерлі ісігін емдеу
Соңғы жылдары медицина қан обырының жекелеген түрлерін емдеуде және түбегейлі жеңуде үлкен жетістіктерге қол жеткізіп келеді. Алайда ауруды бастапқы кезеңде анықтау оны жеңудегі ең негізгі талаптың бірі болып қалып отыр.
Диагностика
Кейде лейкозды анықтау үшін қарапайым қан талдауы жеткілікті. Бірақ көбінесе күрделі талдаулар мен процедураларды жасау қажет болады. Зерттеудің негізгі түрлерінің бірі – жілік майының пункциясы. Алынған материалды микроскоппен зерттейді. Жілік майы жасушаларының құрылымына, химиялық құрамына және лейкоциттер санына басты назар аударады. Қатерлі жасушалардың дененің басқа мүшелеріне таралуына жол бермес үшін науқастарға жұлын пункциясы жасалады, жұлын сұйығы тексеріледі, бас сүйегінің, көкірек қуысының рентгенографиясы, лимфа түйіндерінің, бауыр мен көкбауырдың ультрадыбыстық зерттеуі жасалады.
🔹 Болжау және алдын алу
Ауру ерте кезеңде анықталса, емделу мүмкіндігі жоғары. Алайда, кеш анықталған жағдайда болжам нашар болуы мүмкін.
Алдын алу шаралары:
* Дұрыс тамақтану (көкөніс, жеміс, талшықты тағамдар)
* Темекіден және алкогольден бас тарту
* Генетикалық бейімділігі бар адамдарға уақытылы скрининг
* Созылмалы ішек ауруларын бақылауда ұстау
🔹 Қорытынды
Аш ішек обыры — сирек кездесетін, бірақ аса қауіпті ауру. Оның алдын алу мен ерте диагностикалау — өмірді сақтап қалудың басты жолы. Кез келген күмәнді симптом байқалса, дәрігерге дер кезінде қаралу өте маңызды.
Аудан әкімдігі мен аудандық Қоғамдық Кеңес мүшелерінің бастамасымен ұйымдастырылған сенбілікке қаладағы барлық мекемелер, оның ішінде Шу қалалық емханасының да ұжымы бірауыздан атсалысты. Сенбілік барысында емхана қызметкерлері өздеріне белгіленген аумақты күл-қоқыстан тазартып, шөптерді шабу, талдарды әктеу секілді жұмыстарды атқарды.

