Автор: gpshu

Қан обыры – бұл жілік майы жасушаларының жұмысы бұзылуы салдарынан туындайтын және бауыр, көкбауыр мен лимфа жүйесін қоса алғанда бүтіндей қан түзу жүйесінің жұмысын бұзатын қатерлі ісік ауруларының бір тобының атауы. Онкологтар оларды гемобластоз деп атайды және мутацияланған жасушалардың орналасуына қарай жіктейді. Егер қатерлі ісік жасушалары жілік майында пайда болса, онда олар лейкоздар. Ал егер қатерлі жасушалар жілік майынан тыс туындаса, онда ол ауруды гематосаркомаға жатқызады. Егер қатерлі ісік жетілген лимфоциттерді зақымдаса, онда сирек кездесетін лимфоцитома ауруы пайда болады.
Гемабластаз кезінде обыр жасушалары кез келген органды және міндетті түрде жілік майын зақымдайды.

СЕБЕПТЕРІ:
Ғалымдар әзірше қанның қатерлі ісігі туындауының нақты себептерін анықтай алған жоқ. Бірақ осы ауруды «арандатушы» факторларды анықтады:
радиоактивті сәулелену және радиациялық ортаның көп болуы;
экологиялық проблемалар;
зиянды химиялық заттар (бензол, пестицидтер);
дұрыс тамақтанбау;
басқа онкологиялық ауруды емдеу үшін сәулелену немесе химиотерапия қолдану;
АИТВ және басқа ауыр аурулар;
артық салмақ;
темекі шегу мен алкогольді ішімдікті асыра пайдалану;
тұқым қуалаушылық;
Даун синдромы.
Лейкоз ауруына кез келген адам шалдығуы мүмкін. Алайда медицина мамандарының айтуынша, 50 жастан асқан адамдар осы ауру түрі туындау қаупі жоғары топқа жатады. Себебі бұл жаста жасушалардың қайта түзілу ықтималдылығы артады және емдеу айтарлықтай тиімді болмайды. Әйтсе де лейкоз балалар мен жасөспірімдер арасында көп кездеседі. Дәрігерлер науқас неғұрлым жас болса, ремиссияға, яғни ауруды толық жеңуге деген мүмкіндік те соғұрлым жоғары болатынын айтуда.

ҚАН ОБЫРЫНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ:
Бастапқы сатыларда:
бас ауруы және айналуы;
нашар тәбет;
температураның себепсіз көтерілуі;
әлсіздік және шаршаңқылық;
жиі инфекциялар;
күрт салмақ жоғалту.

Кейінгі сатыларда:
ерін мен тырнақтың көкшіл реңі;
есінен тану;
тахикардия;
жоғары температура;
тыныс алу проблемалары және құрысулар;
мұрыннан жиі қан кету;
сүйектер мен буындардағы ауырсыну және сырқырау;
терідегі бөртпе;
лимфа түйіндерінің ұлғаюы;
дененің көгеруі;
жаралардың нашар жазылуы;
бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы және іштің кебуі.
Қанның қатерлі ісігін емдеу
Соңғы жылдары медицина қан обырының жекелеген түрлерін емдеуде және түбегейлі жеңуде үлкен жетістіктерге қол жеткізіп келеді. Алайда ауруды бастапқы кезеңде анықтау оны жеңудегі ең негізгі талаптың бірі болып қалып отыр.

Диагностика
Кейде лейкозды анықтау үшін қарапайым қан талдауы жеткілікті. Бірақ көбінесе күрделі талдаулар мен процедураларды жасау қажет болады. Зерттеудің негізгі түрлерінің бірі – жілік майының пункциясы. Алынған материалды микроскоппен зерттейді. Жілік майы жасушаларының құрылымына, химиялық құрамына және лейкоциттер санына басты назар аударады. Қатерлі жасушалардың дененің басқа мүшелеріне таралуына жол бермес үшін науқастарға жұлын пункциясы жасалады, жұлын сұйығы тексеріледі, бас сүйегінің, көкірек қуысының рентгенографиясы, лимфа түйіндерінің, бауыр мен көкбауырдың ультрадыбыстық зерттеуі жасалады.