Емханада есепте тұрған азаматтар МӘМС туралы нені білу керек?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап медициналық көмек пакеттеріне және оны көрсету тәртібіне қатысты бірқатар өзгерістер күшіне енеді.
Әлеуметтік маңызы бар аурулар бойынша диагностика, бақылау және емдеу ТМККК аясында көрсетіледі.
✅Атап айтқанда:
• туберкулез;
• АИТВ инфекциясы;
• қатерлі ісіктер;
• созылмалы вирустық гепатиттер және бауыр циррозы;
• психикалық және мінез-құлықтық бұзылыстар;
• орфандық аурулар;
• жүйке жүйесінің дегенеративті аурулары;
• орталық жүйке жүйесінің демиелинизациялаушы аурулары;
• эпилепсия;
• жедел миокард инфаркті (алғашқы 6 ай ішінде);
• инсульт (бір жыл ішінде).
Ал созылмалы аурулары бар азаматтарға медициналық көмек МӘМС жүйесі шеңберінде көрсетіледі.
✅Бұл тізімге келесі ауру түрлері кірді:
— қант диабеті;
— балалардың церебралды сал ауруы;
— дәнекер тіннің жүйелі аурулары;
— ревматизм;
— артериялық гипертония;
— жүректің ишемиялық ауруы және өзге де жүрек аурулары
(жүрек жеткіліксіздігі, жүрек ырғағының бұзылыстары);
— төменгі тыныс жолдарының созылмалы аурулары;
— Бүйрек аурулары, оның ішінде гломерулярлық аурулар, созылмалы бүйрек ауруы;
— ас қорыту жүйесінің аурулары;
— сүйек-бұлшықет жүйесі мен дәнекер тін аурулары.
Мемлекет басшысының 2024 жылғы Жолдауындағы тапсырмалардың бірі – бюджет мүмкіндіктерімен теңгерілген және азаматтарға қажетті медициналық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ететін Бірыңғай базалық мемлекеттік медициналық көмек пакетін құру болды. Осы бағыттағы жұмыстар бір жыл бойы жүргізілді. Ал 2025 жылдың шілде айында Президент МӘМС және медициналық қызметтер көрсетуне қатысты өзгерістер мен толықтыруларды көздейтін Заңға қол қойды. Жаңашылдықтардың бір бөлігі биыл күшіне енсе, әлеуметтік маңызы бар және созылмалы аурулар тізбесіне қатысты нормалар 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Тұмау – жұқпалы вирустық ауру

Тұмау – тыныс алу жолдарын зақымдайтын, өте тез таралатын вирустық ауру. Ауа-тамшы жолымен жұғады (жөтелу, түшкіру, сөйлесу кезінде).
Негізгі белгілері:
Дене қызуының 38–40°С-қа дейін көтерілуі
Бас ауруы, әлсіздік
Бұлшықет пен буындардың сырқырауы
Тамақтың ауруы, жөтел
Мұрынның бітелуі немесе су ағу
Қауіпті асқынулары:
Өкпе қабынуы (пневмония)
Созылмалы аурулардың асқынуы
Жүрек-қантамыр жүйесінің бұзылыстары
Балалар мен қарттарда ауыр өтуі мүмкін.
Алдын алудың ең тиімді жолы – вакцинация!
Тұмауға қарсы екпе жыл сайын жүргізіледі және аурудың ауыр өтуінен қорғайды.
Маңызды! Егер грипп белгілері байқалса:
Өзін-өзі емдемеңіз
Дереу дәрігерге көрініңіз
Үй жағдайында оқшауланып, өзгелерге жұқтырмауға тырысыңыз!

Қызылша – қауіпті жұқпалы ауру!

Қызылша – өте жұқпалы вирустық ауру. Ол ауа-тамшы жолымен таралады (жөтелгенде, түшкіргенде, сөйлескенде).
Негізгі белгілері:
Дене қызуының 38–40°С-қа дейін көтерілуі
Мұрыннан су ағу, жөтел
Көздің қызаруы, жас ағуы
3–4 күннен кейін беттен бастап бүкіл денеге таралатын қызыл бөртпе
Қауіпті асқынулары:
Өкпе қабынуы
Ортаңғы құлақтың қабынуы
Ми қабынуы (энцефалит)
Кей жағдайларда өлімге әкелуі мүмкін.
Алдын алудың ең тиімді жолы – вакцинация!
Қызылшаға қарсы екпе балаларға жоспарлы түрде жүргізіледі және қауіпсіз.
Маңызды! Егер балада немесе ересек адамда қызылша белгілері байқалса:
Өзін-өзі емдемеңіз
Дереу дәрігерге көрініңіз
Басқа адамдармен қарым-қатынасты шектеңіз
Вакцина – сіздің және балаңыздың денсаулығын қорғаудың сенімді жолы!

Қызылша – өте жұқпалы ауру

Қызылша (корь) – өте жұқпалы вирустық жұқпалы ауру. Ауру ауа-тамшы жолымен тез таралады.
❗ Негізгі белгілері:
дене қызуының 38–40°С-қа дейін көтерілуі
мұрыннан су ағу, жөтел
көздің қызаруы, жас ағу
3–5 күннен кейін беттен бастап бүкіл денеге таралатын қызыл бөртпе
⚠ Асқынулары:
Қызылша пневмония, отит, энцефалит сияқты ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін, әсіресе балалар мен иммунитеті төмен адамдар үшін қауіпті.
💉 Алдын алу:
Қызылшадан сақтанудың ең тиімді жолы – вакцинация. Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес балаларға жоспарлы түрде егіледі.
📍 Белгілер байқалған жағдайда өздігінен емделмей, дереу дәрігерге қаралыңыз.

Скринингтен кім және қашан өтуі керек?

Қазақстанның әрбір азаматы денсаулығына ешқандай шағымы болмаса да, профилактикалық тексерулер мен скринингтерден уақтылы өтіп отыруы тиіс.
Скринингтер тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакеттерінің шеңберінде тегін жүргізіледі. Айта кетейік, енді онкоскринингтер сақтандыру мәртебесіне қарамастан барлық азаматтарға қолжетімді.
Пациент скринингтен өз емханасында өте алады. Оған келесі жолдармен жазылады:
• емханаңыздың тіркеу бөлімінде,
• call-орталық арқылы,
• емханаңыздың мобильді қосымшасы немесе порталы арқылы.
Денсаулығыңызды қорғаңыз — скринингтен өтуді ұмытпаңыз!

Қандай жағдайда дәрігерді үйге шақыруға болады?

Қандай жағдайда дәрігерді үйге шақыруға болады?
Медицина қызметкерін емханаға баруға мүмкіндік болмаған кезде үйге шақыруға болады.
Медбике немесе фельдшер:
— Дене қызуы 38°С-қа дейін көтерілсе;
— Қан қысымы жоғарылап, бірақ жалпы жағдайы қалыпты болса;
— Есінен танбаған немесе қан кетпеген, жағдайы күрт нашарламаған жарақаттар мен аурулар кезінде пациенттің үйіне барады.
Ал учаскелік дәрігер:
— Егер тіркеу бөлімі немесе медбике пациенттің жағдайын дәрігердің тексеруі қажет деп бағаласа;
— Вакцинадан кейін жағдайы нашарлаған сәтте үйге келеді.
Бұдан бөлек, 5 жасқа дейінгі балалар, жүкті және босанған әйелдер, 65 жастан асып, өздігінен емханаға келе алмайтын адамдар жағдайы нашарлаған кезде үйде қаралады.

МӘМС жүйесіндегі мәртебені қалай тексеруге болады?

— Қордың msqory.kz ресми сайтында;
— Telegram-дағы @SaqtandyrýBot арқылы;
— Qoldau 24/7 мобильді қосымшасында;
egov.kz сайтындағы жеке кабинетте;
— Damumed-тегі жеке кабинетте;
— Банктердің мобильді қосымшаларында.

Емханаға қалай тіркелуге болады?

Емханаға тіркелу — әр азаматтың сапалы әрі уақтылы медициналық көмек алуындағы ең маңызды қадамдардың бірі.
Тіркелу арқылы сіз бастапқы медициналық-санитарлық көмекті толық көлемде пайдаланып, дәрігер қабылдауына баруға, қажетті тексерулерден өтуге, бейінді мамандарға жолдама алуға және профилактикалық скринингтерден уақытында өтуге мүмкіндік аласыз.
Созылмалы аурулары бар азаматтар үшін тұрақты бақылау мен жоспарлы медициналық қолдау да осы тіркеу арқылы қамтамасыз етіледі. Емханаға тіркелу eGov.kz порталы арқылы немесе өзіңіз таңдаған медициналық ұйымға тікелей жүгіну арқылы жүзеге асады.

Егер сізге медициналық көмек көрсетуден бас тартылса…

Егер сізге медициналық көмек көрсетуден себепсіз бас тартылса немесе медициналық көмек алу кезінде қиындықтар туындаса, сол емханадағы Пациенттерді қолдау және ішкі сараптама қызметіне жүгіну қажет. Ол жерде мәселеңіз шешілмеген жағдайда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының келесі байланыс арналарының біріне өтініш қалдыра аласыз:
— Қордың msqory.kz ресми сайты
— Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы
— Telegram-дағы @SaqtandyrýBot
— 1414 байланыс орталығы

Анализдер мен диагностикаға жолдаманы қалай алады?

💬 Кез келген кеңес беру және диагностикалық қызметті емдеуші дәрігер тағайындайды. Ол пациенттің жағдайын, шағымдарын және белгілерін қарайды. Егер тиісті көрсеткіштер болса, дәрігер зертханалық және өзге де зерттеулерге жолдама береді.
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде қызмет алу үшін пациенттің «сақтандырылған» мәртебесі болуы шарт.
Медициналық қызметкерлер профилактика, диагностика, емдеу және оңалтудың ең тиімді әдістерін таңдау кезінде клиникалық хаттамаларды басшылыққа алады.