Темекі шегу – денсаулыққа төнген қауіп

Темекі шегу – адам денсаулығына зиян келтіретін ең қауіпті әдеттердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, темекі құрамында адам ағзасына зиянды мыңдаған химиялық зат бар. Олардың көпшілігі өкпе, жүрек-қан тамырлары жүйесі және басқа да өмірлік маңызды ағзалардың қызметіне кері әсер етеді.
Темекі шегу өкпе обырының, созылмалы бронхиттің, демікпенің, инфаркт пен инсульттің даму қаупін бірнеше есе арттырады. Сонымен қатар ол иммунитеттің әлсіреуіне, қан қысымының жоғарылауына және тыныс алу жүйесінің бұзылуына себеп болады.
Темекі шегушінің ғана емес, оның жанындағы адамдардың денсаулығына да зиян келеді. Темекі түтінін еріксіз жұтатын адамдарда жүрек және тыныс алу жолдары ауруларының пайда болу қаупі жоғарылайды. Әсіресе балалар мен жүкті әйелдер үшін пассивті темекі шегудің зардабы ауыр.
Темекіден бас тарту – денсаулықты сақтаудың ең тиімді жолдарының бірі. Темекіні қойғаннан кейін ағза біртіндеп қалпына келе бастайды: қан айналымы жақсарып, тыныс алу жеңілдейді, жүрек пен өкпенің жұмысы қалпына келеді. Уақыт өте келе ауыр сырқаттарға шалдығу қаупі де айтарлықтай төмендейді.
Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттен арылыңыз. Салауатты өмір салтын ұстану – ұзақ әрі сапалы өмірдің кепілі.
Денсаулық – ең қымбат байлық!

Бала денсаулығы – МӘМС жүйесінің қорғауында

Соңғы екі-үш аптада балалар арасында тұмау мен вирустық инфекциялар жиілеп, қалалық балалар ауруханасына жүгінушілер саны артқан. Дәрігерлердің айтуынша, әсіресе мамыр айында тыныс алу жолдарының вирустық ауруларымен ауырған балалар көп болған.
Ауруханаға түскендердің қатарында тараздық тұрғын Ұлбеке Кенжеқараеваның бір жасар ұлы да бар. Анасының айтуынша, баланың денсаулығы күрт нашарлап, үй жағдайында емдеу нәтиже бермеген.
– Баламның жөтелі қатты болып, дене қызуы түспеді. Жағдайы алаңдатарлық болғандықтан дәрігерлердің көмегіне жүгіндік. Ауруханада қажетті ем қабылдап, қазір жағдайы жақсарды, – дейді Ұлбеке Кенжеқараева.
Дәрігерлердің кәсіби көмегінің арқасында кішкентай пациенттің жағдайы біртіндеп оңалып келеді. Педиатр Елизавета Карасавидтің айтуынша, балаға клиникалық хаттамаға сәйкес барлық қажетті емдік шаралар жүргізілген.
– Соңғы 2-3 аптада вирустық инфекциямен ауырған балалар саны айтарлықтай көбейді. Сондықтан ата-аналар ауру белгілері байқалған жағдайда уақыт жоғалтпай дәрігерге қаралғаны жөн. Ерте басталған ем асқынудың алдын алады, – дейді маман.
Айта кетейік, Қазақстанда 18 жасқа дейінгі балалар мемлекет есебінен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде сақтандырылған. Соның арқасында олар тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) мен МӘМС пакеті аясында қажетті медициналық қызметтерді ала алады.
Балалардың сапалы әрі уақытылы медициналық көмекке қол жеткізуі – олардың денсаулығын нығайтып, аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

Нашақорлықтың алдын алу – қоғамның ортақ міндеті

Нашақорлық – адамның денсаулығына, психикасына және әлеуметтік өміріне зор зиян келтіретін қауіпті дерт. Есірткі заттарын қолдану адамның ағзасын улап қана қоймай, оның болашағына, отбасына және қоғамдағы орнына кері әсерін тигізеді. Сондықтан нашақорлықтың алдын алу – әрбір азамат үшін маңызды мәселе.
Есірткіге тәуелділік адамның жүйке жүйесін зақымдап, есте сақтау қабілетін төмендетеді, ойлау жүйесін әлсіретеді және түрлі ауыр аурулардың пайда болуына себеп болады. Сонымен қатар, нашақорлық қылмысқа, жұмыссыздыққа, отбасылық жанжалдарға және әлеуметтік оқшаулануға алып келуі мүмкін.
Нашақорлықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – салауатты өмір салтын ұстану. Спортпен шұғылдану, бос уақытты пайдалы өткізу, кітап оқу, өнермен айналысу және дұрыс орта таңдау жастарды зиянды әдеттерден сақтайды. Ата-аналар мен педагогтар балалармен ашық әңгімелесіп, есірткінің зияны туралы үнемі түсіндіру жұмыстарын жүргізуі қажет.
Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, есірткіден аулақ болуы тиіс. Өйткені дені сау ұрпақ – елдің жарқын болашағының кепілі. Нашақорлыққа қарсы күрес – тек медицина қызметкерлерінің немесе құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.

МӘМС жүйесінде сақтандырылмаған болсаңыз, мәртебені бір жылға қалай ала аласыз?

Егер сіз ресми түрде жұмыс істемесеңіз және МӘМС жүйесінде сақтандырылмаған болсаңыз, мәртебені бір жылға қалай ала аласыз?
Бұрын жүйеде «сақтандырылған» мәртебесі соңғы 12 айға жарналар толық төленсе ғана берілетін. Осы кезеңде тіпті бір айға жарна төленбесе, қарыз пайда болып, оны өтеуге тура келетін.
Ал қазір МӘМС туралы заңға енгізілген өзгерістерге (05.09.2022 ж.) сәйкес, өткен жылдың қарызын өтемей-ақ, алдағы бір жылға сақтандырылу мәртебесін алуға болады.
📌 Ол үшін келесі 12 айға жарналарды алдын ала төлеу қажет. Есіңізде болсын: әр ай үшін 4250 теңгеден (2026 жылы осы көлемде қалады) жеке-жеке төленуі тиіс. Яғни жарнаны бір жолғы сома ретінде төлеу қате болып саналады, сондықтан мәртебе берілмейді.
Сақтандыру мәртебесі сізге дәл осы айда қажет болса, жылдық кезеңді осы айдан бастаңыз.
🏦 Жарналарды банк кассалары, мобильді қосымшалар, төлем терминалдары және Қазпошта бөлімшелері арқылы төлеуге болады.

ІШІМДІКТІҢ ЗИЯНЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ АЛДЫН АЛУ

Алкогольді ішімдіктерді шамадан тыс пайдалану – адам денсаулығына, отбасы тыныштығына және қоғамның әл-ауқатына кері әсер ететін маңызды мәселелердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, алкогольді тұтыну көптеген созылмалы аурулардың, жарақаттардың және мезгілсіз өлімнің негізгі қауіп факторларының қатарында тұр.
Ішімдік адам ағзасының барлық мүшелері мен жүйелеріне зиян келтіреді. Ең алдымен, орталық жүйке жүйесіне әсер етіп, адамның ойлау қабілетін, есте сақтауын және зейінін төмендетеді. Алкогольді жиі пайдалану мінез-құлықтың өзгеруіне, ашушаңдыққа, күйзеліске және психологиялық тәуелділікке алып келуі мүмкін.
Сонымен қатар, алкоголь бауырды қатты зақымдайды. Ұзақ уақыт бойы ішімдік ішу бауырдың майлануына, гепатитке және циррозға себеп болуы ықтимал. Сондай-ақ жүрек-қан тамырлары ауруларының даму қаупін арттырып, қан қысымының көтерілуіне, инсульт пен инфаркттың туындауына әсер етеді. Асқазан-ішек жолдарының қызметін бұзып, иммунитеттің әлсіреуіне әкеледі.
Алкогольді тұтынудың алдын алу әр адамның өзінен басталады. Салауатты өмір салтын ұстану, спортпен тұрақты айналысу, дұрыс тамақтану және пайдалы әдеттерді қалыптастыру – зиянды әдеттердің алдын алудың ең тиімді жолдары. Бос уақытты тиімді ұйымдастырып, мәдени-спорттық шараларға қатысу да алкогольден алшақ болуға көмектеседі.
Егер адам алкогольге тәуелділіктің белгілерін байқаса немесе жақындарының арасында осындай мәселе туындаса, медициналық мамандардың көмегіне жүгінген жөн. Уақытылы көрсетілген кәсіби көмек тәуелділіктің асқынуына жол бермей, қалыпты өмірге оралуға мүмкіндік береді.

Қан айналым жүйесі ауруларының алдын алу – денсаулық кепілі

Қан айналым жүйесі аурулары – жүрек пен қан тамырларының зақымдануымен байланысты сырқаттар тобы. Олардың қатарына артериялық гипертония (қан қысымының жоғарылауы), жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт және басқа да аурулар жатады. Бұл аурулар әлем бойынша өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып саналады.
⚠️ Қан айналым жүйесі ауруларының дамуына темекі шегу, дұрыс тамақтанбау, артық салмақ, қимыл-қозғалыстың аздығы, алкогольді шамадан тыс пайдалану, күйзеліс пен қан құрамындағы холестериннің жоғары болуы әсер етеді. Сонымен қатар, тұқым қуалаушылық пен жас ерекшелігі де қауіп факторларының қатарына кіреді.
🥗 Аурудың алдын алу үшін дұрыс тамақтану маңызды. Күнделікті ас мәзірінде көкөністер мен жемістерді көбірек тұтыну, тұзды, майлы және тәтті тағамдарды шектеу қажет. Сондай-ақ таза су ішіп, дене салмағын қалыпты деңгейде ұстаған жөн.
🏃‍♂️ Тұрақты дене белсенділігі жүрек пен қан тамырларының жұмысын жақсартады. Күніне кемінде 30 минут серуендеу, жеңіл жаттығулар жасау немесе спортпен шұғылдану қан айналымын жақсартып, көптеген аурулардың қаупін төмендетеді.
🚭 Темекіден бас тарту және алкогольді шектен тыс пайдаланбау – жүрек денсаулығын сақтаудың маңызды шарттарының бірі. Зиянды әдеттер қан тамырларының тарылуына, қан қысымының жоғарылауына және жүрек қызметінің бұзылуына алып келуі мүмкін.
🩺 Қан қысымын, қандағы қант пен холестерин деңгейін тұрақты бақылап отыру қажет. Уақытылы медициналық тексеруден өтіп, дәрігердің кеңестерін орындау жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға және оларды ерте анықтауға мүмкіндік береді.
💙 Денсаулық – ең үлкен байлық. Жүрек пен қан тамырларының саулығын сақтау үшін салауатты өмір салтын ұстанып, өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қараңыз.

МӘМС: уақытылы жарна – тұрақты мәртебе

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры азаматтарға міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіндегі мәртебені сақтау үшін жарналар мен аударымдарды уақытылы төлеу қажеттігін ескертті. Бұл туралы «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Жамбыл облысы бойынша филиалы хабарлады.

Филиал басшысы Ғайни Аймағанбетованың айтуынша, «сақтандырылған» мәртебесі соңғы 12 ай ішінде төлемдер үздіксіз жүргізілген жағдайда ғана сақталады. Егер жарналар мен аударымдар уақытылы төленбесе, азаматтардың МӘМС жүйесіндегі медициналық көмекке қолжетімділігі шектелуі мүмкін.

– Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде азаматтардың мәртебесі төлемдердің тұрақтылығына тікелей байланысты. Сондықтан әр азамат өз төлемдерінің уақытылы жүргізілуін бақылап отырғаны маңызды, – деді филиал басшысы.

Мамандар азаматтарға сақтандыру мәртебесін жоғалтпау үшін төленбеген кезеңдерді алдын ала тексеріп, қажет болған жағдайда берешекті өтеуге кеңес береді.

Дереккөз: Жамбыл-Тараз қалалық қоғамдық-саяси газеті

#МӘМСЖАМБЫЛ #ӘМСҚЖАМБЫЛ

 

Балалар күніне арналған мерекелік іс-шара

1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күніне орай Шу қалалық емханасында мерекелік іс-шара ұйымдастырылды.

Балалардың жарқын күлкісі мен көтеріңкі көңіл-күйіне толы бұл мереке бүлдіршіндерге қуаныш сыйлап, оларды ерекше әсерге бөледі.

Іс-шара барысында балаларға арнайы мерекелік бағдарлама ұсынылып, түрлі ойындар мен қызықты сайыстар өткізілді.

Сонымен қатар, балаларға арнайы сыйлықтар табысталып, тәттілер үлестірілді. Бұл сый-сияпаттар кішкентай қонақтарға ерекше қуаныш сыйлап, мерекенің мәнін арттыра түсті.

Балалардың күлкісі мен қуанышы – әрбір мерекенің басты сәні. Осындай игі шаралар арқылы өскелең ұрпаққа қамқорлық көрсетіліп, олардың бақытты балалық шағын қалыптастыруға үлес қосылуда.
#балалар
#балаөмірдіңмəні

Ақпараттық-түсіндіру сабағы өткізілді

Шу қалалық емханасының мамандары №10 колледж білім алушыларына арналған ақпараттық-түсіндіру сабағын өткізді. Кездесу барысында жастар денсаулығына қатысты маңызды тақырыптар кеңінен қозғалды.

🔹 Сабақтың негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру, зиянды әдеттердің алдын алу және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау мәдениетін арттыру болды.

🔹 Іс-шара барысында мамандар нашақорлықтың алдын алу тақырыбында түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, есірткі заттарының адам ағзасына, психологиялық жағдайына және болашағына тигізетін зияны туралы жан-жақты ақпарат берді. Сонымен қатар, зиянды әдеттерден аулақ болудың маңыздылығы айтылды.

🔹 Репродуктивті денсаулық тақырыбында жастарға денсаулықты сақтау, жеке бас гигиенасы, дұрыс тамақтану және салауатты өмір салтын ұстанудың маңызы түсіндірілді. Мамандар болашақ ұрпақ саулығы әр адамның өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауынан басталатынын атап өтті.

🔹 Сондай-ақ, жыныстық жолмен жұғатын аурулар жөнінде ақпарат беріліп, олардың алдын алу жолдары, белгілері және дер кезінде медициналық көмекке жүгінудің қажеттілігі түсіндірілді. Білім алушылар мамандарға өздерін қызықтырған сұрақтарын қойды.

Колледж білім алушыларына арналған ақпараттық-түсіндіру сабағы

Шу қалалық емханасының мамандары №10 колледж білім алушыларына арналған ақпараттық-түсіндіру сабағын өткізді. Кездесу барысында жастар денсаулығына қатысты маңызды тақырыптар кеңінен қозғалды.

🔹 Сабақтың негізгі мақсаты – жасөспірімдер арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру, зиянды әдеттердің алдын алу және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау мәдениетін арттыру болды.

🔹 Іс-шара барысында мамандар нашақорлықтың алдын алу тақырыбында түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, есірткі заттарының адам ағзасына, психологиялық жағдайына және болашағына тигізетін зияны туралы жан-жақты ақпарат берді. Сонымен қатар, зиянды әдеттерден аулақ болудың маңыздылығы айтылды.

🔹 Репродуктивті денсаулық тақырыбында жастарға денсаулықты сақтау, жеке бас гигиенасы, дұрыс тамақтану және салауатты өмір салтын ұстанудың маңызы түсіндірілді. Мамандар болашақ ұрпақ саулығы әр адамның өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауынан басталатынын атап өтті.

🔹 Сондай-ақ, жыныстық жолмен жұғатын аурулар жөнінде ақпарат беріліп, олардың алдын алу жолдары, белгілері және дер кезінде медициналық көмекке жүгінудің қажеттілігі түсіндірілді. Білім алушылар мамандарға өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, жауаптар алды.