МӘМС: Қиын қадамнан – еркін қозғалысқа

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі азаматтарға қажетті медициналық көмекті, оның ішінде жоғары технологиялық және күрделі операцияларды алуға мүмкіндік береді. Соның бірі – тізе буынына эндопротездеу отасы.
Тараз қаласының тұрғыны Жұлдызай Көлкебаева осындай медициналық көмекті Тараз қалалық көпбейінді ауруханасында МӘМС аясында алды. Оған жоспарлы түрде тізе буынына эндопротездеу отасы жасалды.
Науқасты тізе буыны ауру 6-7 жылға жуық мазалаған. Ауру салдарынан қозғалысы шектеліп, күнделікті өміріне айтарлықтай қиындық туған.
Дәрігер-травматолог Михаил Мацагоровтың айтуынша, ота заманауи медициналық технологияларды қолдану арқылы жүргізілді. Эндопротездеудің негізгі мақсаты – зақымданған буынның қызметін қалпына келтіріп, науқастың қозғалыс белсенділігін арттыру және өмір сапасын жақсарту.
Қазіргі таңда Жұлдызайдың жағдайы жақсы. Ол оңалту кезеңінен өтіп, біртіндеп қалыпты өміріне оралып келеді.
«Қажетті операцияны МӘМС аясында жасату мүмкіндігіне ие болғаныма қуаныштымын. Дәрігерлерге және аурухананың бүкіл ұжымына алғыс айтамын. Қазір өзімді әлдеқайда жақсы сезініп, қайтадан еркін қозғала бастағаныма қуаныштымын», – дейді Жұлдызай Көлкебаева.
МӘМС – азаматтардың медициналық көмекке қолжетімділігін арттырып, заманауи емдеу әдістерін алуға мүмкіндік беретін әлеуметтік кепілдік.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

Кәсіпкерлер МӘМС жүйесіне қатысты сұрақтарына жауап алды

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Жамбыл облысы бойынша филиалы мен Жамбыл облысының Кәсіпкерлер палатасының бірлесе ұйымластыруымен облыс кәсіпкерлері мен кәсіпорындардың бухгалтерлеріне міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) мәселелері бойынша ақпараттық-түсіндіру кездесуі өткізілді.
Іс-шараға «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Жамбыл облысы бойынша филиалының бөлім басшысы Дәурен Бурханов, Жамбыл облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің Түсіндіру жұмысы және байланыс орталығы басқармасының басшысы Ерлан Нұрмаханбетов, сондай-ақ Тараз қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының өкілдері қатысты.
Кездесу барысында кәсіпкерлер өздерін қызықтырған сұрақтарын мамандарға тікелей қойып, МӘМС жүйесінің жұмыс істеу тәртібіне қатысты өзекті мәселелер бойынша түсініктемелер алды.
Іс-шара аясында МӘМС бойынша аударымдар мен жарналарды төлеу тәртібі, жұмыс берушілер мен жеке кәсіпкерлердің міндеттері, сондай-ақ МӘМС саласындағы заңнамаға енгізілген өзгерістер талқыланды. Сонымен қатар Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорымен және мемлекеттік кірістер органдарымен өзара іс-қимыл мәселелеріне назар аударылды.
Кездесуде МӘМС жүйесіне қатысуға байланысты өзге де өзекті мәселелер қаралып, кәсіпкерлер мен бухгалтерлер тарапынан қойылған сұрақтарға мамандар тарапынан нақты әрі жан-жақты жауаптар берілді.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

Тиімділікті арттыру және шығыстарды оңтайландыру: МӘМС-те 4 млрд теңге негізсіз төлемдердің алды алынды, жекеменшік мектептерді қаржыландыруда 8 млрд теңге үнемделді

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың цифрлық құралдарды қолдана отырып, бюджет қаражатын жұмсаудың тиімділігін арттыру жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде Үкімет қаржылық тәртіпті күшейтуге және негізсіз төлемдерді қысқартуға бағытталған бірқатар шаралар қабылдады.
Әлеуметтік салада бұрын медициналық көмек пен жеке білім беруді қаржыландыру тәсілдері қайта қаралды, мәселен, цифрлық құралдар қаражатты аударғанға дейін бұзушылықтарды анықтауға, қолмен есептеулерді алып тастауға және бюджетті нақты көрсетілген қызметтерге бағыттауға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік шығыстардың көлемі ғана емес, бюджет қаражатын басқару тәсілінің өзі де өзгеруде – тәуекелдер мен ықтимал заңбұзушылықтар төлемдер жүргізілгеннен кейін емес, бюджет қаражатын аударғанға дейін де анықталуда. Алдын алу тетіктері енгізілуде, мемлекеттік ақпараттық жүйелердің деректері біріктірілуде, есептеулер мен тексеру рәсімдері цифрлық форматқа ауыстырылуда.
Бұл жұмыстың алғашқы нәтижелері қазірдің өзінде елеулі қаржылық әсер беріп отыр. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында антифрод-тетіктер төлемдер жүргізілгенге дейін 4 млрд теңгеден астам сомаға ақауларды анықтады. Жеке мектептерді қаржыландыруда қолмен есептеу тәсілдерін алып тастау және ашық цифрлық құралдарға көшу есебінен 2025 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында бюджетті үнемдеу 8 млрд теңгені құрады.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

ИММУНДАУ – АУРУДЫҢ АЛДЫН АЛУДЫҢ ТИІМДІ ЖОЛЫ

Иммундау – жұқпалы аурулардың алдын алуға бағытталған медициналық шаралардың бірі. Вакцинация арқылы адамның ағзасында белгілі бір инфекцияға қарсы иммундық қорғаныс қалыптасып, ауруды жұқтыру немесе оның ауыр түрде өту қаупі төмендейді.
Вакцинация не үшін қажет?
Жұқпалы аурулардың кейбірі адам денсаулығына елеулі қауіп төндіріп, ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Вакциналар иммундық жүйені инфекциямен кездесуге алдын ала дайындайды. Осылайша вакцинация жеке адамның ғана емес, жалпы қоғамның инфекциялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Әсіресе балаларды ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес уақытында вакцинациялау маңызды. Өйткені бала ағзасы қалыптасу кезеңінде болғандықтан, бірқатар жұқпалы ауруларға осал келеді.
Вакцинацияның негізгі артықшылықтары:
жұқпалы аурулардың алдын алуға көмектеседі;
аурудың ауыр өту және асқыну қаупін төмендетеді;
инфекцияның таралуын шектеуге ықпал етеді;
халық арасында ұжымдық иммунитеттің қалыптасуына мүмкіндік береді;
балалар мен ересектердің денсаулығын қорғауға бағытталған.
Вакцинация алдында медицина қызметкері адамның денсаулық жағдайын бағалап, қажетті медициналық тексеру жүргізеді. Егу мәселесі әр адамның жасына, денсаулық жағдайына және ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес анықталады.
Ата-аналар баласының профилактикалық екпелерін уақытында алуына жауапкершілікпен қарағаны жөн. Егу күнін өткізіп алмау үшін емханадағы профилактикалық екпелер кабинеті немесе учаскелік медицина қызметкері арқылы қажетті ақпаратты нақтылауға болады.
Екпе – денсаулықты қорғауға бағытталған алдын алу шарасы. Өз денсаулығыңыз бен жақындарыңыздың қауіпсіздігіне бейжай қарамай, профилактикалық вакцинация мәселесі бойынша медицина мамандарына жүгініңіз.
Денсаулықты қорғау – ауруды емдеуден бұрын оның алдын алудан басталады!

Өкпе обыры

Өкпе обыры — өкпе тіндерінде қатерлі жасушалардың бақылаусыз өсуінен пайда болатын онкологиялық ауру. Бұл ауру ерте кезеңде анықталса, емдеу нәтижесі анағұрлым жақсы болуы мүмкін. Сондықтан өкпе обырының алдын алу және алғашқы белгілерін білу маңызды.
Өкпе обырының негізгі қауіп факторларының бірі — темекі шегу. Сонымен қатар пассивті темекі түтініне ұзақ уақыт әсер ету, өндірістік зиянды заттармен жұмыс істеу, ауаның ластануы, радон әсері және тұқым қуалайтын факторлар да аурудың даму қаупін арттыруы мүмкін.
Аурудың бастапқы кезеңінде белгілер байқалмауы немесе басқа тыныс алу ауруларына ұқсас болуы мүмкін. Жиі кездесетін белгілерге ұзақ уақытқа созылған жөтел, кеуде тұсының ауырсынуы, ентігу, дауыстың қарлығуы, қақырықта қанның пайда болуы, әлсіздік және себепсіз салмақ жоғалту жатады. Мұндай белгілердің болуы міндетті түрде өкпе обыры бар дегенді білдірмейді, бірақ олар ұзақ уақыт сақталса, дәрігерге қаралу қажет.
Өкпе обырын анықтау үшін дәрігер науқастың шағымдары мен медициналық тарихын бағалап, қажетті зерттеулер тағайындайды. Олардың қатарында компьютерлік томография, рентгенологиялық зерттеулер, бронхоскопия және биопсия болуы мүмкін. Диагноз нақты қойылғаннан кейін емдеу әдісі аурудың түрі мен сатысына байланысты таңдалады. Емдеуде хирургиялық операция, сәулелік терапия, химиотерапия, нысанаға бағытталған және иммунотерапия сияқты әдістер қолданылуы мүмкін.
Өкпе обырының алдын алуда ең маңызды қадамдардың бірі — темекіден бас тарту. Темекі шекпейтін адамдар да түтіннен мүмкіндігінше аулақ болғаны жөн. Сонымен қатар жұмыс орнындағы қауіпсіздік талаптарын сақтау, зиянды өндірістік факторлардан қорғану және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау маңызды.
Өкпе обырын ерте анықтау емдеу мүмкіндіктерін арттырады. Сондықтан ұзақ уақыт бойы сақталған жөтел, ентігу, кеуде ауыруы немесе қақырықта қан байқалса, өздігінен емделмей, медициналық маманға жүгінген дұрыс.

ЖІТІ ІШЕК ИНФЕКЦИЯСЫНЫҢ АЛДЫН АЛУ: ҚАРАПАЙЫМ САҚТЫҚ ШАРАЛАРЫ – ДЕНСАУЛЫҚ КЕПІЛІ

Жіті ішек инфекциялары (ЖІИ) – бактериялар, вирустар және басқа да қоздырғыштар әсерінен пайда болатын, асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Инфекция көбіне ластанған су мен тағам, жуылмаған көкөніс-жемістер, сондай-ақ жеке бас гигиенасы талаптарын сақтамау арқылы таралады.
Қазіргі уақытта ауа температурасының жоғары болуы тағам мен суда инфекция қоздырғыштарының көбеюіне қолайлы жағдай туғызатындықтан, сақтық шараларына ерекше мән берген жөн.
ЖІИ кезінде қандай белгілер байқалады?
Аурудың негізгі белгілеріне:
іштің ауыруы;
іш өту;
жүрек айну және құсу;
дене қызуының көтерілуі;
әлсіздік, шөлдеу жатады.
Кей жағдайларда нәжісте қан байқалуы мүмкін. Белгілер пайда болған кезде өздігінен ем қабылдамай, медициналық көмекке жүгіну қажет.
Инфекциядан қалай қорғануға болады?
✅ Қолыңызды сабынмен жиі және мұқият жуыңыз. Әсіресе тамақ ішер алдында, тамақ дайындамас бұрын және дәретханадан кейін қол жууға мән беріңіз.
✅ Тек қайнатылған немесе бөтелкедегі қауіпсіз ауыз суды пайдаланыңыз.
✅ Жемістер мен көкөністерді тұтынар алдында ағынды сумен мұқият жуыңыз.
✅ Ет, құс еті, жұмыртқа және басқа да өнімдерді жеткілікті деңгейде термиялық өңдеуден өткізіңіз.
✅ Шикі және дайын тағамдарды бөлек сақтап, тағамның жарамдылық мерзімі мен сақтау жағдайын қадағалаңыз.
✅ Азық-түлікті тек белгіленген, санитариялық талаптарға сай сауда орындарынан сатып алыңыз.
✅ Белгісіз су көздерінен су ішпеңіз және рұқсат етілмеген су айдындарында шомылмаңыз.
Есте сақтаңыз! Жіті ішек инфекциясының алдын алуда күнделікті қарапайым гигиеналық әдеттердің маңызы зор. Әсіресе балалардың қол тазалығына, ішетін суы мен тұтынатын тағамының сапасына ерекше көңіл бөлген дұрыс.
Ауру белгілері байқалса, уақыт жоғалтпай емханаға жүгініңіз. Өз бетіңізше дәрі қабылдамаңыз!

МӘМС неліктен ынтымақтастық жүйесіне негізделген?

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруды кейде жеке шот ретінде қабылдайды: адам тұрақты түрде жарна төлеп, шамамен өзі төлеген сомаға тең медициналық қызмет аламын деп күтеді. Әлеуметтік желіде МӘМС жүйесін жойып, жеке жинақ шоттарына көшуді немесе бұрынғы бюджеттік модельге қайта оралуды ұсынатын пікірлер жиі кездеседі.
Алайда денсаулық сақтау саласындағы негізгі экономикалық заңдылық қарапайым: медицина неғұрлым заманауи болған сайын, оның құны да соғұрлым жоғары болады.
Елестетіп көріңізші: сіз тұрақты түрде жарна төлеп, бұл қаражат болашақта өзіңізді емдеуге қажет болады деп ойлайсыз. Ал егер сізге күрделі ота немесе қымбат емдеу қажет болса ше?
Орташа көрсеткіштерге сүйенсек:
🔹 Жұмысы бар азамат жылына шамамен 276 780 теңге аударады
🔹 Дербес төлеуші — 51 000 теңге
Отбасыңызда бала, жасы үлкен ата-ана ауырып қалса немесе шұғыл медициналық көмек қажет болса, бұл қаражат жете ме? Әрине, жетпейді. Ауыр дертті емдеу құны жеке жинақтардан бірнеше есе көп.
Карусельден жиі кездесетін және ең қымбат емдеудің нақты бағасын көрсеттік.
Қазақстанда МӘМС жеке жинақтау есебі емес, ынтымақтастық қағидаты бойынша жұмыс істеуінің де себебі осы:
✅ Барлық жарналар ортақ қорға біріктіріледі.
✅ Медициналық көмектің көлемі сіз аударып отырған төлемдердің сомасына емес, медициналық көрсетілімдерге байланысты белгіленеді.
✅ Ауыр дертке шалдығу жағдайлары миллиондаған қатысушылар арасында бөлініп, әрбір отбасын үлкен шығындардан қорғайды.
«Ал ақшаның жұмсалуын бақылау қалай жүзеге асады?»
Қаражаттың қайда кететінін көру және бақылау үшін жүйені жинақтаушы үлгіге ауыстырудың қажеті жоқ. Қорда «халықтық бақылау» тетігі іске қосылуда: eGov Mobile мен Жеке кабинетте көрсетілген қызметтердің тарихын, олардың бағасын көріп, қабылдауды растап, дәрігерлердің жұмыс сапасын бағалай аласыз.

АИТВ/ЖИТС – алдын алу және ақпараттандыру

Жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру, АИТВ инфекциясының алдын алу және жастардың медициналық сауаттылығын арттыру мақсатында «Жасыл ел» жасақшыларының қатысуымен ақпараттық-түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылды.

Іс-шара барысында қатысушыларға АИТВ – адамның иммун тапшылығы вирусы, ал ЖИТС – АИТВ инфекциясының асқынған кезеңінде дамуы мүмкін жүре пайда болған иммун тапшылығы синдромы екені түсіндірілді.

Сонымен қатар АИТВ-ның негізгі берілу жолдары – қан арқылы, қорғалмаған жыныстық қатынас арқылы және анадан балаға берілуі мүмкін екені айтылды. Ал АИТВ қол алысу, құшақтасу, бірге тамақтану, бассейн немесе қоғамдық орындарды пайдалану арқылы жұқпайды.

Жастарға АИТВ инфекциясының алдын алу, жеке гигиена құралдарын ортақ пайдаланбау, қауіпсіз мінез-құлықты ұстану және денсаулыққа жауапкершілікпен қараудың маңыздылығы түсіндірілді. АИТВ мәртебесін анықтаудың сенімді жолы – арнайы тестілеуден өту. Қазақстанда АИТВ-ға тестілеуді құпия әрі тегін тапсыруға болады.

Денсаулық – әр адамның өз қолында! Ақпараттану, алдын алу және жауапкершілік – АИТВ инфекциясының таралуына тосқауыл қоюдың маңызды қадамдары.

Иммундау – инфекциялық аурулардың алдын алудың тиімді жолы

Иммундау – жұқпалы аурулардың алдын алудың ең тиімді және қауіпсіз тәсілдерінің бірі. Вакцинация адамның иммундық жүйесін белгілі бір инфекцияға қарсы қорғаныс қалыптастыруға үйретіп, аурудың ауыр өтуі мен асқыну қаупін төмендетеді.
Қазақстанда балаларға профилактикалық екпелер ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес жүргізіледі. Сонымен қатар кейбір инфекцияларға қарсы вакцинация ересектерге де ұсынылады. Екпені уақытында алу – адамның өз денсаулығын қорғап қана қоймай, айналасындағы адамдардың, әсіресе вакцина алуға медициналық қарсы көрсетілімі бар азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Вакцинацияның негізгі артықшылықтары:
жұқпалы аурулардың алдын алады;
аурудың ауыр өту және асқыну қаупін азайтады;
инфекцияның таралуын шектеуге көмектеседі;
ұжымдық иммунитеттің қалыптасуына ықпал етеді;
балалар мен ересектердің денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді.
Екпе алмас бұрын медицина қызметкерінің тексеруінен өту қажет. Вакцинацияға қатысты барлық сұрақ бойынша емханадағы дәрігерге немесе егу кабинетінің медицина қызметкеріне жүгінуге болады.
Денсаулық – әр адамның өзіне ғана емес, бүкіл қоғамға ортақ құндылық. Екпені уақытында алу арқылы өзіңізді және жақындарыңызды инфекциялық аурулардан қорғаңыз!

ӨКПЕ ОБЫРЫ: АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ ЕРТЕ АНЫҚТАУ МАҢЫЗДЫ

Өкпе обыры — өкпе тіндеріндегі жасушалардың бақылаусыз көбейіп, қатерлі ісікке айналуынан пайда болатын онкологиялық ауру. Бұл дерт ұзақ уақыт бойы айқын белгілерсіз өтуі мүмкін. Сондықтан ауруды ерте анықтау емнің нәтижелі болуына мүмкіндік береді.
Өкпе обырының негізгі қауіп факторларының бірі — темекі шегу. Сонымен қатар темекі түтініне ұзақ уақыт пассивті түрде ұшырау, өндірістік зиянды заттармен жұмыс істеу, ауаның ластануы, асбест және басқа да канцерогенді заттардың әсері аурудың даму қаупін арттыруы мүмкін.
Аурудың белгілері әр адамда әртүрлі байқалады. Олардың қатарында ұзақ уақыт басылмайтын жөтел, қақырықтың өзгеруі немесе қан аралас қақырық, ентігу, кеуде тұсының ауыруы, дауыстың қарлығуы, жиі қайталанатын тыныс жолдарының инфекциялары, себепсіз салмақ жоғалту, тәбеттің төмендеуі және үнемі әлсіздік болуы мүмкін.
Алайда бұл белгілердің барлығы міндетті түрде өкпе обырын білдірмейді. Дегенмен бірнеше апта бойы сақталған немесе күшейе түскен белгілерге немқұрайлы қарамай, дәрігерге қаралған жөн. Қажет болған жағдайда маман қосымша тексерулер тағайындайды.
Өкпе обырының алдын алуда темекіден бас тарту — ең маңызды қадамдардың бірі. Сонымен қатар зиянды өндірістік факторлардан қорғану, салауатты өмір салтын ұстану және дәрігердің ұсыныстарына сәйкес профилактикалық тексерулерден өту маңызды.
Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, күмәнді белгілер байқалған жағдайда уақыт өткізбей медициналық көмекке жүгініңіз. Ауруды ерте анықтау — тиімді емделуге мүмкіндік беретін маңызды фактор.