МӘМС жүйесінде не өзгерді?

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап елімізде медициналық көмек пакеттеріне және оны көрсету тәртібіне қатысты бірқатар маңызды өзгерістер күшіне енді. Жаңа талаптарға сәйкес, әлеуметтік маңызы бар аурулар бойынша диагностика, бақылау және емдеу тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында көрсетіледі. Ал созылмалы аурулары бар азаматтарға медициналық көмек міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі арқылы ұсынылады.
Аталған өзгерістер Мемлекет басшысының 2024 жылғы Жолдауында жүктелген міндеттерді орындау аясында енгізіліп отыр. Президенттің тапсырмасына сәйкес, бюджет мүмкіндіктерімен теңгерілген және азаматтарға қажетті медициналық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ететін бірыңғай базалық мемлекеттік медициналық көмек пакетін қалыптастыру көзделген. Осы бағытта бір жыл бойы кешенді жұмыс жүргізіліп, 2025 жылдың шілде айында Мемлекет басшысы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі мен медициналық қызметтер көрсетуге қатысты өзгерістер мен толықтыруларды көздейтін заңға қол қойды. Заң нормаларының бір бөлігі 2025 жылдан бастап күшіне енсе, әлеуметтік маңызы бар және созылмалы аурулар тізбесіне қатысты өзгерістер 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді.
Жаңа тәртіпке сәйкес, ең маңызды өзгерістердің бірі – әлеуметтік маңызы бар ауруға күдік туған жағдайда қажетті тексерулер азаматтың сақтандыру мәртебесіне қарамастан тағайындалуы. Бұған дейін мұндай мүмкіндік тек туберкулез немесе АИТВ инфекциясына күдік болғанда ғана қарастырылатын. Ал қатерлі ісік немесе бауыр циррозы қаупі анықталған жағдайда тексерулер тек сақтандырылған азаматтарға ғана жүргізіліп келген, себебі бұл қызметтер міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакетіне кірді.
Биылдан бастап туберкулез, АИТВ инфекциясы, қатерлі ісіктер, созылмалы вирустық гепатиттер мен бауыр циррозы, психикалық және мінез-құлықтық бұзылыстар, орфандық аурулар, жүйке жүйесінің дегенеративті аурулары, орталық жүйке жүйесінің демиелинизациялаушы аурулары, эпилепсия, жедел миокард инфаркті алғашқы алты ай ішінде, сондай-ақ инсульт бір жыл көлемінде тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында тексеріліп, емделеді.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам сақтандыру мәртебесін қалай алады?

Ресми түрде жұмыс істемейтін, бірақ табыс табатын адамдар МӘМС жарналарын да, басқа да міндетті төлемдерді төлемейді. Алайда кей жағдайларда сақтандырудың болуы шешуші рөл атқарады.
Жоспарлы медициналық көмек қажет кезде азаматтың мәртебесі сақтандырылмаған болса, медициналық қызметтерді ақылы түрде алуға тура келеді. Бір ғана диагноз қою үшін ондаған, тіпті жүздеген мың теңге қажет болуы мүмкін (мысалы, бір дәрігердің кеңесі – 10 000 теңге, талдаулар – бір көрсеткішке 2 500 теңгеден басталады, КТ – 15 000 теңгеден, МРТ – 25 000 теңгеден).
Ал сақтандырылған мәртебесі болған жағдайда бұл қызметтерді жоспарлы түрде МӘМС есебінен алуға болады. МӘМС жүйесіндегі сақтандырудың бір жылдық құны бар болғаны 51 000 теңге немесе айына 4 250 теңге, ал көрсетілетін медициналық көмектің көлеміне шектеу қойылмайды.
Денсаулығыңызды кейінге қалдырмаңыз — алдын ала қамқорлық жасаңыз!
Мәртебені тексеру үшін кез келген ыңғайлы құралды пайдалана аласыз:
— Telegram-дағы SaqtandyryBot (https://t.me/SaqtandyryBot);
— ӘМСҚ сайты (https://msqory.kz/…/uzn…/uznat-status-zastrakhovannosti/);
— Qoldau 24/7 мобильдік қосымшасы;
eGov.kz сайты немесе eGov mobile мобильді қосымшасы;
— сондай-ақ кейбір екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары.

ЖРВИ (жедел респираторлық вирустық инфекция)

ЖРВИ (жедел респираторлық вирустық инфекция) – тыныс алу жолдарын зақымдайтын ең кең таралған жұқпалы аурулардың бірі. Ол көбіне суық тию маусымында таралады.
🔹 Негізгі белгілері:
мұрыннан су ағу, бітелу
тамақтың ауыруы
жөтел
дене қызуының көтерілуі
әлсіздік, бас ауруы
🔹 Алдын алу жолдары:
✔️ қолды жиі жуу
✔️ адам көп жиналатын жерлерде маска тағу
✔️ бөлмені жиі желдету
✔️ иммунитетті нығайту
✔️ ауырған кезде үйде қалып, дәрігерге қаралу
Өз денсаулығыңызға және жақындарыңызға жауапкершілікпен қараңыз!

ЖЕКЕ КӘСІПКЕР ДЕКРЕТКЕ ШЫҚҚАННАН КЕЙІН МӘМС ҮШІН ЖАРНА ТӨЛЕЙ МЕ?

«МӘМС туралы» Заңның 26-бабында мемлекет жарна төлейтін 15 санат айқындалған. Олардың қатарында үш жасқа дейінгі баланы/балаларды тәрбиелеп отырған жұмыс істемейтін адам (баланың заңды өкілдерінің бірі) бар. Аталған бапта жұмыс істемейтіндер ретінде кәсіпкерлік немесе еңбек қызметін жүзеге асырмайтын және табысы жоқ адамдар белгіленген.
Соған сәйкес қызметі ресми түрде тоқтатылмаған және жұмыс істеп тұрған ЖК бар декреттегі әйел жеңілдікті санатқа енбейді. Сондықтан МӘМС-ке жарна төлеуі тиіс.
Ол сондай-ақ кәсіпкерлік қызметті ресми түрде жабуына немесе тоқтата тұруына болады. Бұл оған жеңілдік санатына енуге мүмкіндік береді.

Қызылша (корь) — өте жұқпалы вирустық ауру

Қызылша (корь) — өте жұқпалы вирустық ауру. Ауруды Morbillivirus вирусы қоздырады және ол көбінесе ауа-тамшы жолы арқылы (жөтелу, түшкіру, сөйлесу кезінде) таралады. Қызылша көбіне балалар арасында кездеседі, бірақ вакцина алмаған ересектер де ауыруы мүмкін.

Аурудың алғашқы белгілеріне дене қызуының 38–40°C-қа дейін көтерілуі, әлсіздік, бас ауруы, мұрыннан су ағу, жөтел және көздің қызарып, жасаурауы жатады. Бірнеше күннен кейін беттен басталып, бүкіл денеге тарайтын қызыл түсті бөртпе пайда болады.

Қызылша асқынған жағдайда өкпе қабынуына (пневмония), құлақтың қабынуына, ми қабынуына (энцефалит) әкелуі мүмкін. Бұл әсіресе жас балалар үшін өте қауіпті.

Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы — вакцинация. Қызылшаға қарсы екпе балаларға жоспарлы түрде салынады және ол аурудың алдын алуда өте жоғары нәтиже береді. Уақтылы екпе алу арқылы қызылшаның таралуын болдырмауға болады.

ЖРВИ-ден сақ болайық!

ЖРВИ (жедел респираторлық вирустық инфекция) – тыныс алу жолдарын зақымдайтын, ауа-тамшы жолымен тез таралатын жұқпалы ауру. Көбіне күз-қыс және көктем мезгілдерінде жиі кездеседі.
Негізгі белгілері:
дене қызуының көтерілуі;
мұрын бітелуі, су ағуы;
тамақтың қышуы, ауырсынуы;
жөтел;
әлсіздік, бас ауруы, дененің сырқырауы.
ЖРВИ қалай жұғады?
Ауру адам жөтелгенде, түшкіргенде, сөйлескенде бөлінетін ұсақ тамшылар арқылы, сондай-ақ лас қол мен тұрмыстық заттар арқылы жұғады.
Алдын алу шаралары:
қолды сабынмен жиі жуу;
бөлмені жиі желдету;
адам көп жиналатын орындарда медициналық маска тағу;
дұрыс тамақтану және иммунитетті күшейту;
науқас адамдармен жақын қарым-қатынасты шектеу.
Маңызды!
ЖРВИ белгілері байқалған жағдайда өздігінен емделмей, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз. Уақытылы көрсетілген медициналық көмек асқынудың алдын алады.
Өзіңізді және жақындарыңызды қорғаңыз!
Денсаулық – басты байлық.

Қазақстанда 3,6 миллионға жуық адам МӘМС жүйесіне қатыспайды

Қазір Қазақстанда 3,6 миллионға жуық адам МӘМС жүйесіне қатыспайды. Олардың шамамен 1 миллионы – әлеуметтік жағдайы дағдарыстық (D) және шұғыл (E) деңгейдегі тұрғындар. Яғни олардың МӘМС жарналарын төлеуге мүмкіндігі жоқ.
1 қаңтардан бастап бұл азаматтар үшін МӘМС жарналарын жергілікті атқарушы органдар төлейді. Осылайша оларға сақтандырылған мәртебесі беріліп, МӘМС аясында қажетті медициналық көмек ала алады.
Бұдан бөлек, жергілікті бюджет есебінен ресми тіркелген жұмыссыздар үшін жарна төленетін болады. Бұған дейін бұл төлемдер республикалық бюджеттен түсіп келді.
❗Сақтандырылған азаматтар үшін диагностика, дәрігерлердің кеңесі, жоспарлы операциялар, емдеу және оңалту қызметтері МӘМС аясында тегін көрсетілетінін есте сақтаңыздар. Медициналық көмек алу үшін тұрғылықты жеріңіз бойынша емханаға тіркелу қажет.

АБАЙЛАҢЫЗ, ТҰМАУ!

Тұмау (грипп) – ауа арқылы тез таралатын жұқпалы вирустық ауру. Көбіне күз-қыс мезгілінде жиі кездеседі.
❗ Негізгі белгілері:
Дене қызуының 38–40°С дейін көтерілуі;
Бас ауруы, әлсіздік, қалтырау;
Бұлшықет пен буынның сырқырауы;
Тамақтың ауыруы, құрғақ жөтел;
Мұрынның бітелуі немесе су ағуы.
⚠️ Асқынуы мүмкін:
Тұмау өздігінен емделмесе:
бронхит;
пневмония;
созылмалы аурулардың асқынуына әкелуі мүмкін.
Әсіресе балалар, жүкті әйелдер, егде жастағылар және иммунитеті әлсіз адамдар үшін қауіпті.
🛡 Алдын алу жолдары:
Маусымдық тұмауға қарсы вакцина алу;
Қолды жиі сабындап жуу;
Бетперде тағу;
Адам көп жиналатын орындардан аулақ болу;
Дұрыс тамақтану, дәрумендер қабылдау.
🩺 Қашан дәрігерге қаралу керек?
Дене қызуы 2–3 күн түспесе;
Жөтел күшейсе, тыныс алу қиындаса;
Баланың немесе қарт адамның жағдайы нашарласа.
❗ Өзін-өзі емдеумен айналыспаңыз!
Уақытылы дәрігерге қаралу – денсаулық кепілі.
📍 Денсаулығыңызды қорғаңыз — тұмауға бейжай қарамаңыз!

ҚЫЗЫЛШАДАН (КОРЬ) КЕЛЕР ҚАУІП КӨП

Қызылша (корь) – ауа-тамшылы жолмен өте тез таралатын жұқпалы вирустық ауру. Ол көбіне балаларда кездескенімен, вакцина алмаған ересектер үшін де аса қауіпті.
Қызылшаның негізгі белгілері: 🔹 Дене қызуының күрт көтерілуі (38–40°С)
🔹 Жөтел, мұрыннан су ағу
🔹 Көздің қызарып, жас ағуы
🔹 3–5 күннен кейін беттен басталып, бүкіл денеге таралатын қызыл бөртпе
Аурудың асқынулары: Қызылша пневмония, отит, бронхит, энцефалит сияқты ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Кей жағдайда өлімге де соқтырады.
Қалай қорғануға болады? ✅ Қызылшадан қорғанудың ең тиімді жолы – вакцинация
✅ Ұлттық күнтізбеге сәйкес екпе 1 жаста және 6 жаста салынады
✅ Вакцина қауіпсіз және тегін жүргізіледі
Маңызды! Егер балаңызда немесе өзіңізде қызылшаға тән белгілер байқалса: 📌 Өздігінен емделмеңіз
📌 Басқа адамдармен қарым-қатынасты шектеңіз
📌 Дереу емханаға хабарласыңыз
Денсаулығыңызды қорғаңыз – вакцина алыңыз!