Автор: gpshu

АЛКОГОЛЬГЕ ТӘУЕЛДІЛІК ЖӘНЕ ОНЫҢ ЗИЯНЫ

Posted on by gpshu
Алкогольге тәуелділік – адамның алкогольдік ішімдіктерді тұрақты және шамадан тыс қолдануы нәтижесінде дамитын созылмалы ауру. Бұл тек жеке адамның емес, сонымен қатар отбасы мен қоғамның денсаулығына да үлкен қауіп төндіреді.
Алкоголь ағзаның барлық жүйесіне кері әсер етеді. Әсіресе, бауыр, жүрек-қантамыр жүйесі, жүйке жүйесі және асқазан-ішек жолдары қатты зардап шегеді. Ұзақ уақыт бойы алкоголь қолдану бауыр циррозы, жүрек жеткіліксіздігі, инсульт, онкологиялық аурулар сияқты ауыр дерттердің дамуына әкелуі мүмкін.
Алкогольге тәуелділіктің негізгі белгілері:
🔹 Ішімдікке деген құштарлықтың күшеюі
🔹 Шамадан тыс және жиі тұтыну
🔹 Ішпеген кезде ашушаңдық, мазасыздық
🔹 Есте сақтау қабілетінің төмендеуі
🔹 Отбасылық және әлеуметтік проблемалардың туындауы
Алкоголь тек денсаулыққа ғана емес, адамның әлеуметтік өміріне де кері әсер етеді. Жұмыс қабілетінің төмендеуі, отбасындағы жанжалдар, құқықбұзушылықтар – көбіне осы тәуелділіктің салдары.
Алдын алу және көмек алу жолдары:
✅ Салауатты өмір салтын ұстану
✅ Уақтылы медициналық және психологиялық көмекке жүгіну
✅ Отбасы мен қоғам тарапынан қолдау
✅ Дәрігер-нарколог кеңесін алу
Егер сіз немесе жақындарыңыз осы мәселеге тап болса, медициналық көмекке жүгінуден тартынбаңыз. Ерте көмек – толық сауығудың басты кепілі.

Бас және мойын ісіктері: ерте анықтау – тиімді емнің кепілі

Posted on by gpshu
Бас және мойын ісіктері – ауыз қуысы, тіл, ерін, жұтқыншақ, көмей, мұрын қуысы, сілекей бездері және қалқанша безі аймағында пайда болатын қатерлі немесе қатерсіз ісіктер. Бұл аурулар ерте кезеңде анықталған жағдайда емдеу нәтижесі әлдеқайда тиімді болады.
Бас және мойын ісіктерінің пайда болуына темекі шегу, алкогольді шамадан тыс пайдалану, адам папиллома вирусы (HPV), зиянды өндірістік факторлар, дұрыс тамақтанбау және ауыз қуысы гигиенасының сақталмауы әсер етуі мүмкін.
Аурудың негізгі белгілері:
🔹 Мойын аймағында түйіннің немесе ісіктің пайда болуы;
🔹 Дауыстың қарлығуы немесе өзгеруі;
🔹 Ұзақ уақыт жазылмайтын ауыз қуысының жаралары;
🔹 Жұтынудың қиындауы немесе ауырсынуы;
🔹 Мұрынның тұрақты бітелуі немесе қан кетуі;
🔹 Құлақтағы ауырсыну немесе естудің нашарлауы;
🔹 Себепсіз салмақ жоғалту.
Егер аталған белгілердің бірі бірнеше апта бойы сақталса, міндетті түрде дәрігердің кеңесіне жүгіну қажет.
Алдын алу шаралары:
✅ Темекі мен алкогольден бас тарту;
✅ Дұрыс және теңгерімді тамақтану;
✅ Ауыз қуысының тазалығын сақтау;
✅ Вирустық инфекциялардың алдын алу;
✅ Тұрақты профилактикалық медициналық тексерулерден өту.
Денсаулыққа немқұрайлы қарамаңыз! Бас және мойын ісіктерін ерте анықтау өмірді сақтап қалуға және емдеу тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Уақытылы тексеріліп, өз денсаулығыңызды қорғаңыз!

Қан айналым жүйесі аурулары

Posted on by gpshu
Қан айналым жүйесі аурулары – жүрек пен қан тамырларының зақымдануымен байланысты сырқаттар тобы. Олардың қатарына артериялық гипертензия, жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт және басқа да аурулар жатады. Бүгінде бұл дерттер әлем бойынша өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып отыр.
Қан айналым жүйесі ауруларының дамуына дұрыс тамақтанбау, артық салмақ, қозғалыс белсенділігінің төмендігі, темекі шегу, алкогольді шамадан тыс пайдалану, күйзеліс және тұқым қуалаушылық әсер етеді.
Аурудың негізгі белгілеріне кеуде тұсының ауыруы, ентігу, жүрек қағысының жиілеуі, қан қысымының жоғарылауы, бас ауруы, бас айналу және тез шаршағыштық жатады. Мұндай белгілер байқалған жағдайда дәрігерге қаралу қажет.
Қан айналым жүйесі ауруларының алдын алу үшін:
Дұрыс және теңгерімді тамақтану;
Күнделікті дене белсенділігін арттыру;
Темекі мен алкогольден бас тарту;
Дене салмағын қалыпты деңгейде ұстау;
Қан қысымы мен қандағы қант деңгейін тұрақты бақылау;
Уақтылы медициналық тексеруден өту ұсынылады.
Жүрек пен қан тамырларының саулығына көңіл бөлу – ұзақ әрі сапалы өмір сүрудің маңызды шарты. Өз денсаулығыңызды бүгіннен бастап қорғаңыз!

МӘМС аясында не істеуге болады?

Posted on by gpshu

Егер көру қабілетіңіз нашарласа, алдымен емханадағы учаскелік дәрігерге жүгініңіз. Ол жағдайыңызды бағалап, көрсеткіштер болса, офтальмолог дәрігерге жолдама береді.
Алдымен бастапқы тексерулер жүргізіледі. Офтальмолог тексеру нәтижелері бойынша операция немесе басқа емдеу тәсілінің қажеттілігін анықтайды.
Емдеу форматы:
— Амбулаторлық ем;
— Күндізгі стационар – операциялар, соның ішінде көздің мөлдір қабығын ауыстыру;
— Түнгі стационар – глаукома және басқа аурулар кезінде лазердің көмегімен жасау.
МӘМС жүйесі көз жарақаттары, глаукома, катаракта, медицина көрсеткіштері бойынша көздегі ісіктерді алу, МӘМС тізіміне кіретін өзге де қызметтерді өтеп береді.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

Бас және мойын ісіктері туралы не білу керек?

Posted on by gpshu
8–14 маусым аралығында Бас және мойын ісіктері туралы халықтың хабардарлығын арттыру апталығы өтуде.
Бас және мойын ісіктері – ауыз қуысы, тіл, ерін, жұтқыншақ, көмей, мұрын қуысы, мұрын маңы қойнаулары, сілекей бездері және мойын аймағында дамитын қатерлі ісіктер тобы. Бұл аурулар ерте кезеңде анықталған жағдайда тиімді емделеді. Сондықтан әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, аурудың алғашқы белгілерін дер кезінде байқай білуі қажет.
Қауіп факторлары қандай?
Бас және мойын ісіктерінің дамуына әсер ететін негізгі қауіп факторлары:
Темекі шегу және темекі өнімдерін пайдалану;
Алкогольді ішімдіктерді шамадан тыс тұтыну;
Адам папилломасы вирусы (HPV);
Ауыз қуысы гигиенасының сақталмауы;
Дұрыс тамақтанбау;
Зиянды өндірістік ортада жұмыс істеу;
Иммунитеттің әлсіреуі.
Темекі мен алкогольді қатар қолдану ауру қаупін бірнеше есе арттырады.
Аурудың алғашқы белгілері
Келесі белгілер екі аптадан астам уақыт сақталса, міндетті түрде дәрігерге қаралған жөн:
Ауыз қуысында жазылмайтын жараның болуы;
Тілде немесе ауызда ақ немесе қызыл дақтардың пайда болуы;
Дауыстың қарлығуы;
Жұтынудың қиындауы;
Тамақтың тұрақты ауыруы;
Мойында түйіннің немесе ісіктің пайда болуы;
Мұрынның жиі бітелуі немесе қан кетуі;
Құлақтағы ауырсыну;
Себепсіз салмақ жоғалту.
Бұл белгілердің болуы міндетті түрде қатерлі ісікті білдірмейді, алайда маманның тексеруінен өтуді талап етеді.
Ерте анықтау – тиімді емнің кепілі
Қатерлі ісік ерте сатысында анықталғанда емдеу нәтижесі айтарлықтай жоғары болады. Сондықтан профилактикалық тексерулерден уақытылы өтіп, денсаулықтағы кез келген өзгеріске бейжай қарамау маңызды.
Аурудың алдын алу жолдары
Темекіден толық бас тарту;
Алкогольді шектеу;
Ауыз қуысының тазалығын сақтау;
Теңгерімді тамақтану;
Салауатты өмір салтын ұстану;
Дәрігерлік профилактикалық тексерулерден жүйелі өту.
Өз денсаулығыңызға немқұрайлы қарамаңыз! Бас және мойын ісіктерін ерте анықтау – өмірді сақтап қалудың маңызды қадамы. Кез келген күмәнді белгі байқалса, медициналық ұйымға жүгініңіз.

Артериялық гипертензия – үнсіз қауіп

Posted on by gpshu
Артериялық гипертензия (артериялық қан қысымының жоғарылауы) – жүрек-қан тамырлары жүйесінің ең кең таралған ауруларының бірі. Бұл дерт кезінде қан қысымы тұрақты түрде жоғарылап, ағзаның маңызды мүшелеріне зиян келтіреді. Мамандар артериялық гипертензияны «үнсіз қауіп» деп атайды, өйткені ол ұзақ уақыт бойы ешқандай белгі бермей өтуі мүмкін.
Қалыпты жағдайда ересек адамның қан қысымы 120/80 мм сын.бағ. шамасында болады. Егер қан қысымы 140/90 мм сын.бағ. және одан жоғары деңгейде тұрақты сақталса, бұл артериялық гипертензияның белгісі болуы мүмкін.
**Аурудың негізгі қауіп факторлары:**
* Тұқым қуалаушылық;
* Артық салмақ пен семіздік;
* Тұзды тағамдарды шамадан тыс тұтыну;
* Темекі шегу және алкогольді пайдалану;
* Қозғалыс белсенділігінің төмендігі;
* Созылмалы күйзеліс;
* Қант диабеті және басқа да созылмалы аурулар.
**Артериялық гипертензияның белгілері:**
* Бас ауруы;
* Бас айналу;
* Құлақтағы шу;
* Жүрек қағысының жиілеуі;
* Әлсіздік пен тез шаршағыштық;
* Көру қабілетінің нашарлауы.
Алайда көптеген адамдарда ауру ешқандай симптомсыз өтуі мүмкін. Сондықтан қан қысымын тұрақты түрде бақылау өте маңызды.
**Гипертензияның қауіптілігі неде?**
Уақытында емделмеген жоғары қан қысымы инсультке, инфарктке, жүрек жеткіліксіздігіне, бүйрек қызметінің бұзылуына және көру қабілетінің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
**Алдын алу жолдары:**
✔ Дұрыс тамақтану және тұзды шектеу;
✔ Дене белсенділігін арттыру;
✔ Артық салмақтан арылу;
✔ Темекіден және алкогольден бас тарту;
✔ Күйзелісті азайту;
✔ Қан қысымын жүйелі түрде өлшеп тұру;
✔ Дәрігердің ұсынымдарын сақтау.
Денсаулық – ең басты байлық. Қан қысымыңызды бақылауда ұстап, профилактикалық тексерулерден уақытылы өтіп тұрыңыз. Артериялық гипертензияны ерте анықтау мен дұрыс емдеу ауыр асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.

Бала 18 жасқа толғаннан кейін сақтандырылған мәртебесін жоғалта ма?

Posted on by gpshu
18 жасқа дейінгі балалар МӘМС жүйесінде мемлекет есебінен сақтандырылған. Сондықтан бала кәмелет жасына толғаннан кейін оның сақтандыру мәртебесі сақтала ма деген сұрақ жиі туындайды.
Сақтандырылған мәртебесі келесі жағдайларда сақталады:
1. Егер бала 18 жасқа толса, бірақ оқуын күндізгі бөлімде жалғастырса, ол жеңілдік санатына жатады және мемлекет жарна төлеуді жалғастырады.
2. Егер мүгедектігі болса, жасына қарамастан, мемлекет жарналарды төлейді, себебі мүгедектігі бар адамдар жеңілдік санатына кіреді.
3. Егер 18 жастан кейін адам оқымаса және жұмыс істемесе, ол ресми түрде жұмыссыз ретінде тіркеле алады. Бұл жағдайда жарнаны жергілікті атқарушы орган төлейді.
Егер азамат ресми түрде жұмысқа орналасса немесе жеке кәсіпкер ретінде тіркелсе, ол жұмыс беруші есебінен немесе өз жарналары есебінен сақтандырылады.
Басқа жағдайларда МӘМС-тегі мәртебесін сақтау үшін, азамат дербес төлеуші ретінде жарнаны өзі төлеуі қажет (айына 4 250 теңге).

Темекі шегу – денсаулыққа төнген қауіп

Posted on by gpshu
Темекі шегу – адам денсаулығына зиян келтіретін ең қауіпті әдеттердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, темекі құрамында адам ағзасына зиянды мыңдаған химиялық зат бар. Олардың көпшілігі өкпе, жүрек-қан тамырлары жүйесі және басқа да өмірлік маңызды ағзалардың қызметіне кері әсер етеді.
Темекі шегу өкпе обырының, созылмалы бронхиттің, демікпенің, инфаркт пен инсульттің даму қаупін бірнеше есе арттырады. Сонымен қатар ол иммунитеттің әлсіреуіне, қан қысымының жоғарылауына және тыныс алу жүйесінің бұзылуына себеп болады.
Темекі шегушінің ғана емес, оның жанындағы адамдардың денсаулығына да зиян келеді. Темекі түтінін еріксіз жұтатын адамдарда жүрек және тыныс алу жолдары ауруларының пайда болу қаупі жоғарылайды. Әсіресе балалар мен жүкті әйелдер үшін пассивті темекі шегудің зардабы ауыр.
Темекіден бас тарту – денсаулықты сақтаудың ең тиімді жолдарының бірі. Темекіні қойғаннан кейін ағза біртіндеп қалпына келе бастайды: қан айналымы жақсарып, тыныс алу жеңілдейді, жүрек пен өкпенің жұмысы қалпына келеді. Уақыт өте келе ауыр сырқаттарға шалдығу қаупі де айтарлықтай төмендейді.
Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттен арылыңыз. Салауатты өмір салтын ұстану – ұзақ әрі сапалы өмірдің кепілі.
Денсаулық – ең қымбат байлық!

Бала денсаулығы – МӘМС жүйесінің қорғауында

Posted on by gpshu

Соңғы екі-үш аптада балалар арасында тұмау мен вирустық инфекциялар жиілеп, қалалық балалар ауруханасына жүгінушілер саны артқан. Дәрігерлердің айтуынша, әсіресе мамыр айында тыныс алу жолдарының вирустық ауруларымен ауырған балалар көп болған.
Ауруханаға түскендердің қатарында тараздық тұрғын Ұлбеке Кенжеқараеваның бір жасар ұлы да бар. Анасының айтуынша, баланың денсаулығы күрт нашарлап, үй жағдайында емдеу нәтиже бермеген.
– Баламның жөтелі қатты болып, дене қызуы түспеді. Жағдайы алаңдатарлық болғандықтан дәрігерлердің көмегіне жүгіндік. Ауруханада қажетті ем қабылдап, қазір жағдайы жақсарды, – дейді Ұлбеке Кенжеқараева.
Дәрігерлердің кәсіби көмегінің арқасында кішкентай пациенттің жағдайы біртіндеп оңалып келеді. Педиатр Елизавета Карасавидтің айтуынша, балаға клиникалық хаттамаға сәйкес барлық қажетті емдік шаралар жүргізілген.
– Соңғы 2-3 аптада вирустық инфекциямен ауырған балалар саны айтарлықтай көбейді. Сондықтан ата-аналар ауру белгілері байқалған жағдайда уақыт жоғалтпай дәрігерге қаралғаны жөн. Ерте басталған ем асқынудың алдын алады, – дейді маман.
Айта кетейік, Қазақстанда 18 жасқа дейінгі балалар мемлекет есебінен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде сақтандырылған. Соның арқасында олар тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) мен МӘМС пакеті аясында қажетті медициналық қызметтерді ала алады.
Балалардың сапалы әрі уақытылы медициналық көмекке қол жеткізуі – олардың денсаулығын нығайтып, аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
#МӘМСЖАМБЫЛ #ОСМСЖАМБЫЛ

Нашақорлықтың алдын алу – қоғамның ортақ міндеті

Posted on by gpshu
Нашақорлық – адамның денсаулығына, психикасына және әлеуметтік өміріне зор зиян келтіретін қауіпті дерт. Есірткі заттарын қолдану адамның ағзасын улап қана қоймай, оның болашағына, отбасына және қоғамдағы орнына кері әсерін тигізеді. Сондықтан нашақорлықтың алдын алу – әрбір азамат үшін маңызды мәселе.
Есірткіге тәуелділік адамның жүйке жүйесін зақымдап, есте сақтау қабілетін төмендетеді, ойлау жүйесін әлсіретеді және түрлі ауыр аурулардың пайда болуына себеп болады. Сонымен қатар, нашақорлық қылмысқа, жұмыссыздыққа, отбасылық жанжалдарға және әлеуметтік оқшаулануға алып келуі мүмкін.
Нашақорлықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – салауатты өмір салтын ұстану. Спортпен шұғылдану, бос уақытты пайдалы өткізу, кітап оқу, өнермен айналысу және дұрыс орта таңдау жастарды зиянды әдеттерден сақтайды. Ата-аналар мен педагогтар балалармен ашық әңгімелесіп, есірткінің зияны туралы үнемі түсіндіру жұмыстарын жүргізуі қажет.
Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, есірткіден аулақ болуы тиіс. Өйткені дені сау ұрпақ – елдің жарқын болашағының кепілі. Нашақорлыққа қарсы күрес – тек медицина қызметкерлерінің немесе құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.