Автор: gpshu

5 мамыр – Дүниежүзілік қол гигиенасы күні

Posted on by gpshu

Бұл күн бүкіл әлемде қол гигиенасының маңыздылығын насихаттау мақсатында аталып өтеді. Аталған бастаманы көтеріп, адамдарды инфекциялардың алдын алу үшін қарапайым, бірақ тиімді әдет – қол жууға шақырады.

🦠 Қол арқылы көптеген қауіпті аурулар, соның ішінде ішек инфекциялары, тұмау, вирустық аурулар оңай таралады. Уақтылы және дұрыс қол жуу – осы дерттердің алдын алудың ең тиімді тәсілдерінің бірі.

💧 Мамандардың айтуынша, қолды сабынмен кемінде 20 секунд жуу қажет. Әсіресе, тамақ ішер алдында, дәретханадан кейін, көшеден келген соң және науқас адаммен байланыстан кейін қол жуу өте маңызды.

🏥 Қол гигиенасы медицина мекемелерінде де аса маңызды рөл атқарады. Дәрігерлер мен медбикелердің қол тазалығын сақтау – пациенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі.

👨‍👩‍👧‍👦 Қарапайым гигиена ережелерін сақтау арқылы әр адам өз денсаулығын ғана емес, айналасындағы адамдардың да амандығын қорғай алады. Қолды таза ұстау – денсаулық кепілі!

Жүрек-қан тамыр аурулары

Posted on by gpshu
🫀 Жүрек-қан тамыр аурулары (БСК) – бұл жүрек пен қан тамырларына байланысты пайда болатын аурулар тобы. Оларға қан қысымының жоғарылауы, жүректің ишемиялық ауруы, инфаркт, инсульт сияқты қауіпті дерттер жатады. Бұл аурулар қазіргі таңда әлем бойынша өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі болып отыр.
⚠️ Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) негізгі себептері – дұрыс тамақтанбау, артық салмақ, аз қимылдау, темекі шегу, алкогольді шамадан тыс қолдану және созылмалы стресс. Сонымен қатар тұқым қуалаушылық та маңызды рөл атқарады. Қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуы да қан тамырларының бітелуіне әкелуі мүмкін.
💢 Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) белгілері әртүрлі болуы мүмкін: кеуде тұсының ауыруы, ентігу, жүректің жиі соғуы, бас айналу, әлсіздік. Кей жағдайларда ауру ұзақ уақыт бойы белгісіз өтіп, тек асқынған кезде ғана байқалады. Сондықтан профилактикалық тексерулерден уақытылы өту өте маңызды.
🥗 Жүрек-қан тамыр ауруларының (БСК) алдын алу жолдары – салауатты өмір салтын ұстану. Дұрыс тамақтанып, тұзды және майлы тағамдарды азайту, күнделікті қозғалысты көбейту, темекіден бас тарту және салмақты қалыпта ұстау – ауру қаупін төмендетеді. Сонымен қатар қан қысымын тұрақты бақылап отыру қажет.
🏥 Жүрек-қан тамыр ауруларын (БСК) емдеу және бақылау дәрігердің бақылауымен жүргізіледі. Қажет болған жағдайда дәрілік терапия тағайындалады. Уақытында анықталған ауруларды тиімді емдеуге болады, сондықтан денсаулыққа бейжай қарамау маңызды.

Жіті ішек инфекциялары (ОКИ)

Posted on by gpshu
🦠 Жіті ішек инфекциялары (ОКИ) – асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Оларды бактериялар (сальмонелла, шигелла), вирустар (ротавирус, норовирус) немесе паразиттер қоздыруы мүмкін. Бұл инфекциялар көбінесе лас су, дұрыс жуылмаған тағам немесе жеке гигиенаны сақтамау арқылы таралады.
🤒 Аурудың негізгі белгілері – іштің өтуі, құсу, іштің ауыруы, дене қызуының көтерілуі және әлсіздік. Кей жағдайларда сусыздану (обезвоживание) қаупі жоғары болады, әсіресе балалар мен қарт адамдар үшін. Сондықтан алғашқы белгілер байқалғанда дер кезінде шара қолдану маңызды.
🍽 Жұғу жолдары – көбіне тағам және су арқылы. Дұрыс сақталмаған немесе толық піспеген тағам, сондай-ақ қайнатылмаған су инфекция көзі болуы мүмкін. Сонымен қатар, науқас адаммен байланысқанда немесе оның қолданған заттары арқылы да жұғуы ықтимал.
🧼 Алдын алу шаралары – жеке бас гигиенасын сақтау ең маңыздысы. Тамақтанар алдында және дәретханадан кейін қолды сабынмен жуу, жеміс-жидек пен көкөністерді мұқият шаю, тек таза және қайнатылған су ішу қажет. Тағамдарды дұрыс сақтау мен дайындау да үлкен рөл атқарады.
💊 Емі мен күтімі – жеңіл түрінде көп сұйықтық ішу, арнайы ерітінділер арқылы су-тұз теңгерімін қалпына келтіру ұсынылады. Ауыр жағдайда міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет. Өз бетімен антибиотик қабылдау қауіпті болуы мүмкін, сондықтан емді тек маман тағайындауы тиіс.
⚠️ Ескерту – ОКИ дер кезінде емделмесе, асқынуларға әкелуі мүмкін. Сол себепті аурудың алдын алу, санитарлық талаптарды сақтау және алғашқы белгілерде медициналық көмекке жүгіну – денсаулықты қорғаудың негізгі жолы.

Ұзақ мерзімді еңбек демалысы кезеңінде МӘМС жарналарын төлеу тәртібі қандай?

Posted on by gpshu
Ұзақ мерзімді ақылы еңбек демалысына шыққан кезде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жарналарын уақтылы әрі дұрыс төлеу маңызды. Бұл сақтандырылған мәртебені сақтау үшін қажет. Бұл туралы Жамбыл облысы бойынша филиалы «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ хабарлайды.
Егер еңбек демалысы бір айдан ұзақ болса, жарнаны бір рет төлейді, алайда оның сомасы демалыс кезеңіне кіретін айлар бойынша бөлінеді. Мысалы, егер демалыс маусым айының соңынан тамыз айының ортасына дейін созылса, маусым айында төленген жарна келесідей бөлінеді:
• маусым айына;
• шілде айына;
• тамыз айына.
Жарна мөлшері әр айдағы демалыс күндерінің санына сәйкес есептеледі.
Дұрыс төлеудің маңызы неде?
Жарналар дұрыс бөлінбеген жағдайда, жүйе төлемдерді есепке алмауы мүмкін. Бұл сақтандырылған мәртебенің уақытша тоқтауына және медициналық қызметтерге қолжетімділіктің шектелуіне әкелуі мүмкін.
Мәселе туындаған жағдайда жүгіну қажет?
Егер мәртебе дұрыс көрсетілмесе немесе медициналық қызмет көрсетуден бас тартылса, келесі әрекеттер ұсынылады:
• тіркелген емханадағы Пациенттерді қолдау қызметіне жүгіну;
• қажет болған жағдайда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры арқылы өтініш жолдау:
o ресми сайт: msqory.kz
o Telegram-бот: SaqtandyrýBot
Дереккөз: @jambylinfo

Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы

Posted on by gpshu
🦠 Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) – бұл өте қауіпті жұқпалы ауру, оны көбіне кенелер (клещтер) арқылы жұқтырады. Аурудың қоздырғышы – вирус, ол адам ағзасына қан арқылы немесе зақымдалған тері арқылы енеді. Бұл дерт көбіне мал шаруашылығымен айналысатын адамдар арасында кездеседі.
🐄 Жұғу жолдары: ауру көбінесе кененің шағуы арқылы таралады. Сонымен қатар, ауру малдың қанымен немесе етін өңдеу кезінде де жұғуы мүмкін. Сирек жағдайда науқас адаммен тығыз байланыста болғанда (қан, биологиялық сұйықтықтар арқылы) беріледі.
🤒 Белгілері: ауру кенеттен басталады – дене қызуы көтеріледі, бас ауырады, бұлшық еттер сырқырайды, әлсіздік пайда болады. Кейінірек мұрыннан, қызыл иектен қан кетуі, тері астына қан құйылу сияқты қауіпті белгілер байқалуы мүмкін.
🏥 Емі: Конго-Қырым қызбасын міндетті түрде дәрігердің бақылауымен емдеу қажет. Науқастар көбіне жұқпалы аурулар ауруханасына жатқызылады. Ерте анықталып, дұрыс ем көрсетілсе, асқынудың алдын алуға болады.
🛡 Алдын алу: табиғатта жүргенде жабық киім киіп, кенеден қорғайтын құралдарды қолдану керек. Малмен жұмыс істегенде қолғап киіп, гигиенаны сақтау маңызды. Кене шаққан жағдайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
⚠️ Маңыздылығы: бұл ауру уақытында емделмесе, өте ауыр асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Сондықтан әр адам сақтық шараларын сақтап, алғашқы белгілер пайда болса, бірден дәрігерге қаралғаны жөн.

Студенттердің МӘМС жүйесіндегі мәртебесі

Posted on by gpshu
Студенттер «сақтандырылған» мәртебесінің жоқтығына байланысты Қорға жиі жүгінеді.
❗️Назар аударыңыз:
Егер сіз күндізгі бөлімде оқитын студент болсаңыз, МӘМС жүйесінде жеңілдік санатына кіресіз. Бұл жағдайда жарналарды мемлекет төлейді – өзіңізден төлем талап етілмейді.
Егер оқу барысында жұмыс істесеңіз, жұмыс беруші сіз үшін аударымдар төлеуден босатылады.
Ал жеке кәсіпкер ретінде тіркелген болсаңыз, күндізгі бөлімде оқитын кезеңде МӘМС жарналарын төлеудің қажеті жоқ.
Маңызды: Қор жеңілдік санатын тағайындамайды. Бұл мәртебе Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректері негізінде, Ғылым және жоғары білім министрлігінің ақпараттық жүйелері арқылы автоматты түрде қалыптастырылады.
Сақтандырылған мәртебесін сақтау үшін Telegram-дағы SaqtandyryBot арқылы жеңілдік санатыңызды тексеріп отыруды ұсынамыз. Егер мәртебе көрсетілмесе, деректерді нақтылау үшін өз жоғары оқу орныңызға жүгініңіз.
Шетелде оқитын студенттер «сақтандырылған» мәртебесін алу үшін egov.kz порталы арқылы өздігінен тіркеледі.

Артериялық гипертензия

Posted on by gpshu
🫀 Артериялық гипертензия – бұл қан қысымының ұзақ уақыт бойы қалыпты деңгейден жоғары болуы. Қалыпты жағдайда қан қысымы шамамен 120/80 мм сын. бағ. болса, гипертензия кезінде бұл көрсеткіш 140/90 мм сын. бағ.-дан жоғары болады. Бұл ауру көп жағдайда білінбей дамиды, сондықтан оны “үнсіз жау” деп те атайды.
⚠️ Себептері мен қауіп факторлары: Артериялық гипертензияның пайда болуына тұқым қуалаушылық, артық салмақ, дұрыс тамақтанбау (тұзды көп қолдану), стресс, аз қимылдау, темекі шегу және алкоголь ішу әсер етеді. Сонымен қатар жас ұлғайған сайын да қан қысымының жоғарылау қаупі артады.
💓 Белгілері: Көп жағдайда гипертензия симптомсыз өтеді. Дегенмен кейбір адамдарда бас ауруы, бас айналу, жүрек қағуының жиілеуі, көздің бұлдырауы, шаршағыштық байқалуы мүмкін. Ауру асқынған кезде инсульт, инфаркт сияқты қауіпті жағдайларға алып келуі ықтимал.
🩺 Диагностикасы: Қан қысымын тұрақты түрде өлшеу – ең негізгі тәсіл. Дәрігерлер бірнеше рет өлшеу нәтижесіне қарап диагноз қояды. Қосымша зерттеулер ретінде қан талдауы, жүрек тексерістері (ЭКГ) және басқа да тексерулер жүргізілуі мүмкін.
🥗 Алдын алу және емдеу: Салауатты өмір салтын ұстану – басты шарт. Тұзды азайту, дұрыс тамақтану, тұрақты дене белсенділігі, зиянды әдеттерден бас тарту маңызды. Қажет болған жағдайда дәрігер тағайындаған дәрілерді уақытылы қабылдау керек. Өз бетімен емделуге болмайды.
🌿 Қорытынды: Артериялық гипертензия – кең таралған, бірақ бақылауға болатын ауру. Уақытында анықтап, дұрыс ем қолданса, асқынулардың алдын алуға болады. Сондықтан әр адам қан қысымын тұрақты тексеріп, денсаулығына жауапкершілікпен қарауы қажет.

Иммундау – аурудың алдын алудың тиімді жолы

Posted on by gpshu
🛡️ Иммундау – жұқпалы аурулардың алдын алуға бағытталған маңызды медициналық шара. Вакцинация ағзаның иммундық жүйесін күшейтіп, түрлі қауіпті инфекцияларға қарсы қорғаныс қалыптастырады. Бұл әдіс адамзатты көптеген ауыр дерттерден сақтап, олардың таралуын айтарлықтай азайтты.
👶 Балалар үшін иммундау ерекше маңызды. Себебі олардың иммундық жүйесі әлі толық қалыптаспағандықтан, жұқпалы ауруларға тез шалдығуы мүмкін. Қазақстан Республикасының Ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес, әр балаға белгілі бір жас кезеңінде міндетті вакциналар егіледі. Бұл олардың денсаулығын қорғап, қауіпсіз өсуіне мүмкіндік береді.
👨‍⚕️ Ересектер де иммундаудан тыс қалмауы тиіс. Кейбір вакциналар уақыт өте келе өз әсерін жоғалтуы мүмкін, сондықтан қайта егу (ревакцинация) қажет болады. Әсіресе медицина қызметкерлері, ұстаздар, жүкті әйелдер мен созылмалы ауруы бар адамдар үшін вакцина алу аса маңызды.
⚠️ Вакциналар – қауіпсіз әрі тиімді. Олар көп жылдық ғылыми зерттеулер мен клиникалық сынақтардан өтеді. Вакцина алғаннан кейін жеңіл қызу, әлсіздік сияқты уақытша белгілер болуы мүмкін, бірақ бұл – ағзаның қорғаныс реакциясы.
🌍 Иммундау тек жеке адамды ғана емес, бүкіл қоғамды қорғайды. Ұжымдық иммунитет қалыптасқанда, инфекцияның таралу қаупі төмендейді. Сондықтан әрбір азамат вакцина алуға жауапкершілікпен қарауы тиіс.
📌 Денсаулығыңызды қорғаңыз – уақытылы екпе алыңыз!

МӘМС ЕСЕБІНЕН МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕКТІ ҚАЛАЙ АЛУҒА БОЛАДЫ?

Posted on by gpshu
Алдымен, алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететін медициналық ұйымдардың біріне тіркелгеніңізді тексергеніңіз абзал. Бұл жерде клиника немесе емхана медициналық сақтандыру қорымен шарт жасасқан болуы керек.
Егер сіз емханаға тіркелмеген болсаңыз, оған міндетті түрде уақыт бөліңіз. Себебі онсыз дәрігердің қабылдауына, диагностика өтуге, медициналық көмектің өзге де түрлеріне жолдама ала алмайсыз.
Екіншіден, емханаға жоспарлы бармас бұрын, алдымен терапевтке жазылуды ұмытпаңыз.
Үшіншіден, дәрігер сізге негізгі немесе кеңейтілген талдаулар тізіміне жолдама береді. Қажет болған жағдайда диагностикалық тексеруге және денсаулығыңыздың жай-күйін бағалау үшін бейінді маманға жолдама береді. Бұл үшін өз қалтаңыздан төлеудің қажеті жоқ.