Рубрика: Денсаулық сақтау жаңалықтары
Репродуктивті денсаулық және оның маңыздылығы
Репродуктивті денсаулық – адамның өмір бойы ұрпақ өрбіту жүйесінің қалыпты жұмыс істеуімен қатар, физикалық, психикалық және әлеуметтік әл-ауқатының толыққанды болуы. Бұл тек аурудың болмауы ғана емес, болашақта дені сау ұрпақ дүниеге әкелуге мүмкіндік беретін маңызды денсаулық көрсеткіші.
Репродуктивті денсаулықты сақтау әрбір адамның өзіне деген жауапкершілігінен басталады. Дұрыс тамақтану, тұрақты дене белсенділігі, зиянды әдеттерден бас тарту, жеке бас гигиенасын сақтау және уақытылы медициналық тексеруден өту – репродуктивті денсаулықты нығайтудың негізгі жолдары.
Әйелдерге жылына кемінде бір рет гинекологтың, ал ерлерге уролог немесе андрологтың тексеруінен өту ұсынылады. Сонымен қатар жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың алдын алу, қауіпсіз жыныстық қатынас мәдениетін сақтау және отбасын саналы жоспарлау – денсаулықты қорғаудың маңызды бөлігі.
Болашақ жүктілікті жоспарлау кезінде дәрігердің кеңесіне жүгіну, қажетті зерттеулерден өту және ағзадағы дәрумендер мен микроэлементтердің жеткілікті болуын қамтамасыз ету ана мен баланың денсаулығына оң әсер етеді.
Репродуктивті денсаулыққа кері әсер ететін факторларға темекі шегу, алкоголь мен есірткі қолдану, созылмалы күйзеліс, дұрыс тамақтанбау, артық салмақ, қозғалыс аздығы және бақылаусыз дәрі қабылдау жатады.
Әр адам өзінің репродуктивті денсаулығына бүгіннен бастап көңіл бөлсе, болашақта дені сау ұрпақ тәрбиелеуге және өмір сапасын арттыруға мүмкіндік алады.
Репродуктивті денсаулық – бақытты отбасы мен жарқын болашақтың кепілі!Ана сүтімен емізу
Ана сүтімен емізу – жаңа туған нәресте үшін ең пайдалы әрі табиғи қоректендіру тәсілі. Ана сүті баланың өмірінің алғашқы айларында барлық қажетті дәрумендермен, минералдармен, ақуыздармен және иммундық қорғаныс заттарымен қамтамасыз етеді. Сондықтан дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы нәрестені өмірінің алғашқы 6 айында тек ана сүтімен қоректендіруді, ал қосымша тағам енгізілгеннен кейін емізуді 2 жасқа дейін немесе одан да ұзақ уақыт жалғастыруды ұсынады.
Ана сүті баланың иммунитетін күшейтіп, жұқпалы аурулардың, тыныс алу жолдары инфекцияларының, ішек ауруларының және аллергиялық реакциялардың даму қаупін азайтады. Сонымен қатар, емшекпен қоректенген балалардың ақыл-ойы мен жүйке жүйесінің дамуы жақсырақ болып, олардың денсаулығы ұзақ мерзімді перспективада мықтырақ қалыптасады.
Емшекпен емізудің ана денсаулығына да пайдасы зор. Ол босанғаннан кейін жатырдың тез қалпына келуіне ықпал етеді, босанудан кейінгі қан кету қаупін төмендетеді және сүт безі мен аналық без обырының даму қаупін азайтады. Сондай-ақ ана мен бала арасындағы эмоционалдық байланысты нығайтып, нәрестенің өзін қауіпсіз әрі жайлы сезінуіне көмектеседі.
Емізу кезінде ана дұрыс әрі теңгерімді тамақтанып, жеткілікті сұйықтық ішіп, демалыс режимін сақтауы қажет. Емшек сүті – әрбір нәрестеге берілетін ең құнды әрі табиғи сый. Сондықтан жас аналарды емшекпен емізуді қолдауға және жалғастыруға шақырамыз.
Темекі шегудің зияны
Темекі шегу – адамның денсаулығына зор зиян келтіретін және тәуелділікке әкелетін зиянды әдеттердің бірі. Темекінің құрамында 7 мыңнан астам химиялық зат бар, олардың жүздегені улы, ал кемінде 70-і қатерлі ісік ауруларын тудыратын канцерогендер болып табылады.
Темекіге тәуелділік ең алдымен никотиннің әсерінен қалыптасады. Никотин миға тез жетіп, уақытша сергектік сезімін бергенімен, ағза оған тез үйреніп кетеді. Соның салдарынан адам темекіні қайта-қайта тұтынуға мәжбүр болады.
Темекі шегудің салдары өте ауыр. Ол өкпе обырының, созылмалы бронхиттің, жүрек-қан тамырлары ауруларының, инсульттің, инфаркттың және басқа да көптеген дерттердің даму қаупін арттырады. Сонымен қатар, темекі иммунитетті әлсіретіп, ағзаның түрлі инфекцияларға қарсы тұру қабілетін төмендетеді.
Пассивті темекі шегу де аса қауіпті. Темекі түтінін еріксіз жұтатын адамдардың, әсіресе балалар мен жүкті әйелдердің денсаулығына айтарлықтай зиян келеді. Балаларда тыныс алу жолдарының аурулары жиілеп, аллергиялық және созылмалы сырқаттардың пайда болу қаупі жоғарылайды.
Темекіні тастау – денсаулыққа жасалған ең маңызды қадамдардың бірі. Темекіден бас тартқаннан кейін 20 минут ішінде қан қысымы мен жүрек соғысы қалыпқа келе бастайды. Бірнеше аптадан соң өкпенің қызметі жақсарып, тыныс алу жеңілдейді. Ал ұзақ уақыт темекі шекпеу жүрек-қан тамырлары және онкологиялық аурулардың қаупін айтарлықтай төмендетеді.
Денсаулығыңызды бүгіннен бастап қорғаңыз! Темекіден бас тарту – өзіңізге және жақындарыңызға жасалған ең үлкен қамқорлық.
Репродуктивті денсаулық – болашақ ұрпақтың кепілі
Репродуктивті денсаулық – адамның дені сау ұрпақ сүйіп, толыққанды отбасылық өмір сүруіне мүмкіндік беретін физикалық, психикалық және әлеуметтік саулықтың маңызды құрамдас бөлігі. Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау – әрбір адамның болашағына салған ең құнды инвестициясы.
Репродуктивті денсаулықты сақтау үшін:• профилактикалық медициналық тексерулерден уақытылы өтіп тұру;
• дұрыс әрі теңгерімді тамақтану;
• тұрақты дене белсенділігімен айналысу;
• темекі, алкоголь және басқа да зиянды әдеттерден бас тарту;
• жеке бас гигиенасын сақтау;
• жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың алдын алу;
• жүктілікті саналы түрде жоспарлау маңызды.
Әйелдер үшін гинекологқа, ал ер азаматтар үшін уролог немесе андролог дәрігерге тұрақты қаралып тұру көптеген ауруларды ерте кезеңде анықтауға және асқынудың алдын алуға мүмкіндік береді. Ерте диагностика – тиімді емнің кепілі.
Жүктілікті жоспарлау кезінде болашақ ата-ананың екеуі де медициналық тексеруден өтіп, созылмалы ауруларды емдеп, дәрумендер қабылдау жөнінде дәрігердің кеңесіне жүгінгені дұрыс. Бұл ана мен нәрестенің денсаулығын сақтауға ықпал етеді. Репродуктивті денсаулыққа қамқорлық – тек бүгінгі емес, келешек ұрпақтың амандығына жасалған маңызды қадам. Денсаулығыңызды күтіңіз, дәрігерге уақытылы қаралыңыз және салауатты өмір салтын ұстаныңыз!Ана сүтімен қоректендіру – сәби денсаулығының берік негізі
Ана сүті – жаңа туған нәресте үшін ең құнды әрі табиғи тағам. Ол баланың дұрыс өсіп-жетілуіне қажетті барлық дәрумендерге, минералдарға, ақуыздарға, майларға және көмірсуларға бай. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) нәрестені өмірінің алғашқы 6 айында тек ана сүтімен қоректендіруді, ал қосымша тағам енгізілгеннен кейін 2 жасқа дейін және одан да ұзақ емізуді ұсынады.
Ана сүтінің балаға пайдасы
Иммунитетті нығайтады.Ана сүтінің құрамындағы антиденелер мен қорғаныш факторлары нәрестені түрлі жұқпалы аурулардан қорғайды. Ана сүтімен қоректенетін балаларда ішек инфекциялары, тыныс жолдарының аурулары, аллергиялық аурулар сирек кездеседі.
Ас қорыту жүйесіне жеңіл сіңеді.Ана сүті нәрестенің асқазан-ішек жолына толықтай бейімделген. Сондықтан ол жеңіл қорытылады және іш қату, іштің кебуі сияқты мәселелердің алдын алады.
Мидың дамуына оң әсер етеді.Ана сүтіндегі омега-3 май қышқылдары мен басқа да қоректік заттар баланың ақыл-ойының, есте сақтау қабілетінің және жүйке жүйесінің қалыпты дамуына ықпал етеді.
Дұрыс өсу мен дамуды қамтамасыз етеді.Ана сүті баланың сүйек, бұлшықет және барлық ағзаларының дұрыс қалыптасуына қажетті барлық қоректік заттарды қамтиды.
Ана сүтінің анаға пайдасы
Босанғаннан кейін жатырдың тез жиырылуына көмектеседі. Босанудан кейінгі қан кету қаупін төмендетеді. Сүт безі мен аналық без обырының даму қаупін азайтады. Қант диабеті мен жүрек-қан тамырлары ауруларының даму қаупін төмендетуге ықпал етеді. Ана мен сәби арасындағы эмоционалдық байланысты күшейтеді.Емізуді қалай дұрыс ұйымдастыру керек?
Нәрестені туғаннан кейін алғашқы бір сағат ішінде емізуді бастаған дұрыс. Баланы сұранысы бойынша емізу ұсынылады. Бұл сүттің жеткілікті бөлінуіне ықпал етеді. Алғашқы 6 айда нәрестеге ана сүтінен басқа су, шай немесе қосымша тағам берудің қажеті жоқ (дәрігердің арнайы ұсынысы болмаса). Әр емізген сайын кеудені толық босатуға тырысыңыз. Ана дұрыс тамақтанып, жеткілікті сұйықтық ішіп, демалыс режимін сақтауы қажет.Артериальная гипертензия (повышенное артериальное давление)
Артериальная гипертензия – это стойкое повышение артериального давления. Если при повторных измерениях показатели составляют 140/90 мм рт. ст. и выше, необходимо обратиться к врачу. Заболевание нередко протекает бессимптомно, поэтому его часто называют «тихим убийцей».
Основные симптомы:
Головная боль, особенно в затылочной области;
Головокружение;
Шум в ушах;
Затуманивание зрения;
Учащенное сердцебиение;
Общая слабость и быстрая утомляемость.
При этом у многих пациентов заболевание может длительное время не проявляться. Именно поэтому важно регулярно измерять артериальное давление.
Факторы риска:
Наследственная предрасположенность;
Избыточная масса тела и ожирение;
Чрезмерное употребление соли;
Курение и злоупотребление алкоголем;
Малоподвижный образ жизни;
Хронический стресс;
Сахарный диабет и повышенный уровень холестерина.
Чем опасна гипертония?
Неконтролируемое повышение артериального давления может привести к:
инсульту;
инфаркту миокарда;
сердечной недостаточности;
поражению почек;
ухудшению зрения.
Профилактика:
Регулярно контролируйте артериальное давление;
Ограничьте потребление соли до 5 граммов в сутки;
Питайтесь сбалансированно, употребляйте больше овощей и фруктов;
Ежедневно уделяйте не менее 30 минут физической активности;
Откажитесь от курения и ограничьте употребление алкоголя;
Поддерживайте нормальную массу тела;
Принимайте назначенные врачом лекарственные препараты строго по рекомендации.
Помните!
Своевременное выявление и контроль артериальной гипертензии помогают значительно снизить риск развития инфаркта, инсульта и других тяжелых осложнений. Берегите свое здоровье и регулярно контролируйте артериальное давление!
Артериялық гипертензия (жоғары қан қысымы)
Артериялық гипертензия – қан қысымының тұрақты түрде жоғарылауы. Егер қан қысымы бірнеше рет өлшегенде 140/90 мм сын.бағ. және одан жоғары болса, бұл артериялық гипертензияның белгісі болуы мүмкін. Бұл ауру көбіне ұзақ уақыт бойы ешқандай белгілерсіз өтетіндіктен, оны «үнсіз жау» деп те атайды.
Артериялық гипертензияның белгілері:
Бас ауруы, әсіресе желке тұсының ауырсынуы;
Бас айналу;
Құлақтағы шу;
Көздің бұлдырауы;
Жүрек қағуы;
Әлсіздік, тез шаршағыштық.
Алайда көптеген адамдарда ауру ешбір белгісіз өтуі мүмкін. Сондықтан қан қысымын тұрақты түрде өлшеп отыру өте маңызды.
Қауіп факторлары:
Тұқым қуалаушылық;
Артық салмақ пен семіздік;
Дұрыс тамақтанбау, тұзды көп тұтыну;
Темекі шегу және алкогольді шамадан тыс пайдалану;
Қимыл-қозғалыстың аздығы;
Созылмалы күйзеліс;
Қант диабеті мен қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуы.
Неліктен қауіпті?
Емделмеген немесе бақылаусыз қалған жоғары қан қысымы:
Инсультке;
Жүрек инфарктісіне;
Жүрек жеткіліксіздігіне;
Бүйрек қызметінің бұзылуына;
Көру қабілетінің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Алдын алу жолдары:
Қан қысымын жүйелі түрде бақылаңыз;
Тұзды тәулігіне 5 грамнан артық қолданбаңыз;
Көкөніс пен жеміс-жидекті көбірек тұтыныңыз;
Белсенді өмір салтын ұстанып, күн сайын кемінде 30 минут дене белсенділігімен айналысыңыз;
Темекіден бас тартып, алкогольді шектеңіз;
Дене салмағын қалыпты деңгейде ұстаңыз;
Дәрігер тағайындаған дәрілерді үзбей қабылдаңыз.
Есіңізде болсын!
Артериялық гипертензияны ерте анықтау және уақытылы емдеу жүрек-қан тамырлары ауруларының ауыр асқынуларының алдын алуға мүмкіндік береді. Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, қан қысымыңызды тұрақты бақылауда ұстаңыз!
Есірткіге тәуелділік – денсаулық пен өмірге төнген үлкен қауіп
Есірткіге тәуелділік – адамның физикалық және психологиялық денсаулығына ауыр зиян келтіретін созылмалы ауру. Ол адамның ойлау қабілетіне, мінез-құлқына, еңбекке қабілеттілігіне және жақындарымен қарым-қатынасына кері әсер етеді.
Есірткіні қолдану жүрек-қантамыр, жүйке жүйесі, бауыр және басқа да мүшелердің қызметін бұзады. Сонымен қатар, жұқпалы аурулардың таралу қаупін арттырып, өмір сүру ұзақтығын қысқартуы мүмкін.
Есірткіге «бір рет қана» қызығушылықпен жүгіну де тәуелділіктің басталуына себеп болуы ықтимал. Сондықтан өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттерден аулақ болған жөн.
Егер сіз немесе жақыныңыз есірткіге тәуелділік мәселесіне тап болса, медициналық көмекке уақытылы жүгіну маңызды. Ерте басталған ем мен қолдау адамның қалыпты өмірге оралу мүмкіндігін арттырады.
Денсаулық – ең қымбат байлық. Өзіңізді және жақындарыңызды қорғаңыз!
ҚУЫҚ АСТЫ БЕЗІ ОБЫРЫ
Қуық асты безі обыры (простата обыры) – ер адамдар арасында жиі кездесетін қатерлі ісіктердің бірі. Бұл ауру қуықтың астында орналасқан және ұрық сұйықтығын өндіруге қатысатын қуық асты безінің жасушаларынан дамиды.
Аурудың негізгі қауіп факторларына жас ұлғаюы, тұқым қуалаушылық, дұрыс тамақтанбау, зиянды әдеттер мен қозғалыс белсенділігінің төмендігі жатады. Әсіресе 50 жастан асқан ер азаматтар өз денсаулығына ерекше көңіл бөлуі қажет.
Қуық асты безі обырының бастапқы кезеңдерінде айқын белгілер байқалмауы мүмкін. Ауру асқынған жағдайда зәр шығарудың қиындауы, жиі зәр шығару, зәрде немесе шәуетте қанның болуы, бел мен жамбас аймағындағы ауырсыну сияқты белгілер пайда болуы ықтимал.
Дер кезінде анықталған жағдайда бұл дертті тиімді емдеуге болады. Сондықтан дәрігерлер 50 жастан асқан ер адамдарға, ал тұқым қуалаушылық қаупі бар азаматтарға бұдан ертерек уролог маманға қаралып, профилактикалық тексеруден өтуді ұсынады.
Қуық асты безі обырының алдын алу үшін дұрыс тамақтану, дене белсенділігін сақтау, темекі мен алкогольден бас тарту және тұрақты медициналық тексерулерден өту маңызды.
Өз денсаулығыңызға жауапкершілікпен қарап, профилактикалық тексерулерден уақытылы өтіңіз! Ерте диагностика – ұзақ әрі сапалы өмірдің кепілі.