Жыныстық жолмен жұғатын инфекциялар

🦠 Жыныстық жолмен жұғатын инфекциялар (ЖЖЖИ) – қорғалмаған жыныстық қатынас кезінде берілетін аурулар тобы. Оларға мерез, гонорея, хламидиоз, трихомониаз және басқа да инфекциялар жатады. Бұл аурулар адам денсаулығына айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін.
⚠️ ЖЖЖИ белгілері әртүрлі болуы мүмкін: жыныс мүшелерінен бөлінділердің пайда болуы, қышу, ашу, зәр шығару кезінде ауырсыну, төменгі іштің ауруы. Кей жағдайда ауру белгілерсіз де өтуі мүмкін, сондықтан дер кезінде тексерілу өте маңызды.
🛡 Алдын алу шаралары – қауіпсіз жыныстық қатынас (презерватив қолдану), кездейсоқ серіктестерден бас тарту, тұрақты түрде медициналық тексеруден өту. Бұл инфекциялардың алдын алудың ең тиімді жолы.
🏥 Емдеу жолдары – дәрігердің тағайындауымен жүргізіледі. Өзін-өзі емдеу қауіпті және асқынуларға әкелуі мүмкін. Уақытылы емделу толық сауығуға мүмкіндік береді.
👨‍⚕️ Маңызды! Егер сізде күмәнді белгілер байқалса, дереу дәрігерге жүгініңіз. Ерте анықтау мен ем – денсаулықты сақтаудың кепілі.

Безгек (малярия) — маса арқылы жұғатын қауіпті жұқпалы ауру

Малярия қоздырғыштары — плазмодий деп аталатын паразиттер тудырады. Бұл паразиттер адам қанына көбінесе анофелес тұқымдас масалардың шағуы арқылы түседі. Безгек әсіресе тропикалық және субтропикалық аймақтарда кең таралған.
🌡️ Аурудың негізгі белгілеріне дене қызуының көтерілуі, қалтырау, қатты терлеу, бас ауруы, әлсіздік жатады. Қызба әдетте белгілі бір уақыт аралығында қайталанып тұрады. Егер дер кезінде емделмесе, безгек ауыр асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
💉 Безгекті емдеу арнайы дәрі-дәрмектер арқылы жүргізіледі. Емді дәрігердің бақылауымен уақытында бастау өте маңызды. Сонымен қатар алдын алу шаралары ретінде масадан қорғану (тор, репеллент қолдану), қауіпті аймақтарға барған кезде профилактикалық дәрілер ішу ұсынылады.
🌍 Безгек – әлемдік денсаулық сақтау саласындағы маңызды мәселелердің бірі. Көптеген елдерде оны жою бағытында арнайы бағдарламалар жүзеге асырылуда.

Реформаларды түсіндіру мақсатында арнайы жиын өтті

Шу қалалық емханасының комплаенс-офицері Абдуллаев Таджир Максим-Оглы денсаулық сақтау саласындағы жүргізіліп жатқан реформаларды түсіндіру мақсатында арнайы жиын өткізді.
Аталған жиынның негізгі мақсаты – Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген азаматтардың денсаулық сақтау құқығын іске асыру, сондай-ақ медициналық қызмет көрсету жүйесіндегі жаңашыл өзгерістерді түсіндіру болды.
Жиын барысында қатысушыларға денсаулық сақтау саласындағы реформалардың негізгі бағыттары, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің тиімділігі, медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру жолдары кеңінен түсіндірілді. Сонымен қатар, пациенттердің құқықтары мен міндеттері, медициналық қызметкерлердің жауапкершілігі және заң талаптарын сақтау мәселелері де қозғалды.
Абдуллаев Таджир Максим-Оглы өз сөзінде реформалардың басты мақсаты – халыққа көрсетілетін медициналық қызметтің сапасын жақсарту, ашықтық пен әділдікті қамтамасыз ету, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу екенін атап өтті.
Бұл шара медицина қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығын арттыруға және емхана қызметінің тиімділігін күшейтуге бағытталған маңызды қадам болды.

ЖРВИ және тұмау деген не?

ЖРВИ (жедел респираторлық вирустық инфекциялар) – тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустық аурулардың үлкен тобы. Оның құрамына тұмау да кіреді. Тұмау – ЖРВИ-дің ең ауыр түрлерінің бірі.
🤧 Жұғу жолдары
ЖРВИ мен тұмау көбіне ауа-тамшы жолымен таралады: жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде. Сондай-ақ науқас адаммен жақын байланыста болғанда жұғуы мүмкін.
🌡 Белгілері
Негізгі белгілеріне дене қызуының көтерілуі, әлсіздік, бас ауруы, тамақтың ауыруы, жөтел, мұрын бітелуі жатады. Тұмау кезінде бұл белгілер кенеттен және ауыр түрде басталады.
💊 Емі
Емдеу көбінесе симптоматикалық: көп сұйықтық ішу, тынығу, қызу түсіретін дәрілер қолдану. Дәрігер кеңесінсіз антибиотиктерді қолдануға болмайды.
🛡 Алдын алу
Аурудың алдын алу үшін қолды жиі жуу, маска тағу, бөлмені желдету және адамдар көп жиналатын жерлерден аулақ болу маңызды. Тұмауға қарсы вакцина алу да тиімді әдіс.
⚠️ Асқынулары
Тұмау асқынған жағдайда өкпе қабынуы (пневмония), бронхит сияқты ауруларға әкелуі мүмкін. Әсіресе балалар мен қарт адамдар үшін қауіпті.

Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы

🦠 Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы – бұл аса қауіпті вирустық жұқпалы ауру. Ол көбінесе кене арқылы таралады және адам өміріне айтарлықтай қауіп төндіреді. Аурудың ерекшелігі – қан кету синдромымен ауыр түрде өтуі және дер кезінде ем көрсетілмесе, өлімге әкелуі мүмкін.
🪳 Аурудың негізгі тасымалдаушысы – иксод кенелері. Көбіне мал шаруашылығымен айналысатын адамдар, малшылар, ветеринарлар, сондай-ақ табиғатта жиі болатын тұрғындар қауіп тобына жатады. Вирус кененің шағуы арқылы немесе ауру малдың қанымен жанасқанда жұғады.
🤒 Аурудың алғашқы белгілері кенеттен басталады: дене қызуының көтерілуі, бас ауруы, бұлшық еттің ауыруы, әлсіздік, жүрек айну. Кейінірек ауыр жағдайларда мұрыннан, қызыл иектен, ішкі ағзалардан қан кету байқалуы мүмкін. Бұл – аурудың ең қауіпті кезеңі.
🏥 Конго-Қырым қызбасы кезінде науқас міндетті түрде ауруханаға жатқызылуы тиіс. Өзін-өзі емдеуге болмайды. Ерте диагноз қойылып, уақытында медициналық көмек көрсетілсе, науқасты аман алып қалу мүмкіндігі жоғарылайды.
🛡️ Аурудың алдын алу үшін табиғатқа шыққанда жабық киім кию, кенеден қорғайтын арнайы құралдарды пайдалану, малмен жұмыс істегенде қолғап пен қорғаныш киім қолдану маңызды. Сонымен қатар, денеге кене жабысса, оны дұрыс алып тастап, дәрігерге қаралу қажет.
📊 Бұл инфекция көбінесе көктем мен жаз айларында жиі кездеседі, себебі осы уақытта кенелер белсенді болады. Сондықтан осы мезгілде сақтық шараларын күшейту өте маңызды.

Иммундау – жұқпалы ауруларға қарсы қорғаныш (иммунитет) қалыптастыру үдерісі

Иммундау – адам ағзасына вакцина енгізу арқылы жұқпалы ауруларға қарсы қорғаныш (иммунитет) қалыптастыру үдерісі. Вакцина ағзаны белгілі бір инфекцияны тануға және оған қарсы күресуге үйретеді. Соның нәтижесінде адам ауырмайды немесе ауру жеңіл түрде өтеді.
💉 Иммундаудың негізгі мақсаты – қауіпті инфекциялық аурулардың алдын алу. Бүгінде вакцинация арқылы қызылша, көкжөтел, сіреспе, полиомиелит, гепатит В сияқты көптеген аурулардың таралуын тоқтатуға болады. Бұл – қоғамдық денсаулықты сақтаудың ең тиімді әрі қауіпсіз тәсілдерінің бірі.
👨‍👩‍👧‍👦 Иммундау тек жеке адамды ғана емес, бүкіл қоғамды қорғайды. Егер халықтың басым бөлігі екпе алса, ұжымдық иммунитет қалыптасады. Бұл екпе ала алмайтын адамдарды (мысалы, жаңа туған сәбилер мен кейбір науқастарды) қорғауға мүмкіндік береді.
📅 Қазақстанда иммундау Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес тегін жүргізіледі. Балалар туған сәттен бастап белгілі бір жас кезеңдерінде міндетті түрде вакцина алады. Бұл олардың болашақта түрлі инфекциялардан қорғануына көмектеседі.
⚠️ Кейбір адамдар екпеден қорқады немесе күмәнданады. Алайда заманауи вакциналар қауіпсіздігі мен тиімділігі жағынан толық тексеруден өткен. Екпеден кейін болатын жеңіл реакциялар (қызару, дене қызуының көтерілуі) – ағзаның қалыпты жауабы.

МӘМС аясында жоспарлы түрде ауруханаға жату үшін не істеу керек?

Жоспарлы госпитализация – бұл шұғыл медициналық араласуды қажет етпейтін созылмалы немесе басқа да ауруларды емдеу үшін пациенттің ауруханаға алдын ала жоспар бойынша жатқызылуы. Ол «Емдеуге жатқызу бюросы» порталы арқылы жүзеге асырылады.
Толығырақ карусельде

2026 жылы МӘМС-ке кім қанша төлейді?

2026 жылғы қаңтардан бастап «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңға өзгерістер күшіне енді. Соған сәйкес, жарналар мен аударымдар есептелетін шекті табыс мөлшері өзгерді. Ал мөлшерлемелер бұрынғыдай сақталды.
🔹Жұмыс берушілердің аударымдары – қызметкер табысының 3%-ы
Аударымның ең жоғары мөлшері – айына 102 000 теңгеге дейін
🔹Қызметкерлердің және азаматтық-құқықтық шарттар бойынша жұмыс істейтін тұлғалардың жарналары – табыстың 2%-ы
Ең жоғары жарна – айына 34 000 теңгеге дейін
🔹Жеке кәсіпкерлердің және жеке практикамен айналысатын тұлғалардың жарналары – айына 5 950 теңге (1,4 ЕТЖ 5%)
🔹Дербес төлеушілердің жарналары – айына 4 250 теңге (ЕТЖ 5%)
Жеке кәсіпкерлер мен дербес төлеушілердің жарналарын есептеу үшін ең төменгі жалақы қолданылады. 2026 жылы оның мөлшері – 85 000 теңге
💳 МӘМС жарналарын төлеу жолдары:
• «Қазпошта» АҚ кассаларында
• екінші деңгейлі банктердің кассалары мен мобильді қосымшаларында
• төлем терминалдары арқылы
🛡️ МӘМС – күтпеген медициналық шығыннан қорғайды. Ертеңіңізге сенімді болыңыз!

7 сәуір – Дүниежүзілік денсаулық күні

🌍 7 сәуірде әлем бойынша Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бастамасымен Дүниежүзілік денсаулық күні аталып өтеді. Бұл күн 1948 жылы аталған ұйымның құрылған күніне орай белгіленген. Негізгі мақсаты – халықтың денсаулығын нығайту, аурулардың алдын алу және салауатты өмір салтын насихаттау.
💊 Денсаулық – адамның ең басты байлығы. Қазіргі таңда жүрек-қан тамыр аурулары, қант диабеті, онкологиялық аурулар сияқты созылмалы сырқаттар кең таралған. Мұндай аурулардың алдын алу үшін дұрыс тамақтану, белсенді өмір салтын ұстану, зиянды әдеттерден бас тарту және уақтылы медициналық тексеруден өту өте маңызды.
🏃‍♂️ Дүниежүзілік денсаулық күні аясында түрлі акциялар, тегін медициналық тексерулер, спорттық шаралар ұйымдастырылады. Бұл шаралар халықтың өз денсаулығына деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған.
👨‍⚕️ Әр адам өз денсаулығына жауапты екенін ұмытпауы керек. Денсаулықты сақтау – тек дәрігерлердің емес, әрбір адамның күнделікті әдетіне байланысты. Сондықтан дұрыс ұйқы, дұрыс тамақтану, дене белсенділігі – ұзақ әрі сапалы өмірдің кепілі.

Қызылша – өте жұқпалы вирустық ауру

🦠 Қызылша – өте жұқпалы вирустық ауру. Ол ауа-тамшы жолы арқылы таралады, яғни науқас жөтелгенде, түшкіргенде немесе сөйлескенде вирус сау адамға оңай жұғады. Қызылша әсіресе балалар арасында жиі кездеседі, бірақ екпе алмаған ересектер де ауыруы мүмкін.
🤒 Қызылшаның алғашқы белгілері: дене қызуының көтерілуі, жөтел, мұрыннан су ағу, көздің қызаруы және жарыққа сезімталдық. Бірнеше күннен кейін денеде қызыл бөртпе пайда болады. Бөртпе алдымен беттен басталып, кейін бүкіл денеге таралады.
⚠️ Қызылша асқынуларымен қауіпті. Ол пневмония, отит, энцефалит сияқты ауыр ауруларға әкелуі мүмкін. Әсіресе иммунитеті әлсіз балалар мен ересектер үшін қауіпті. Кей жағдайларда өлімге де себеп болуы мүмкін.
💉 Қызылшаның алдын алудың ең тиімді жолы – вакцинация. Қазақстанда балаларға қызылшаға қарсы екпе Ұлттық күнтізбе бойынша тегін салынады. Екпе ағзаны аурудан қорғайды және оның таралуын азайтады.
🛡️ Аурудың алдын алу үшін жеке гигиенаны сақтау, адамдар көп жиналатын жерлерде сақ болу және уақытылы вакцина алу өте маңызды.