Алкогольді ішімдіктерді жиі пайдалану адам ағзасына үлкен зиян келтіреді. Ішімдік ең алдымен адамның миына, жүрек-қан тамырлар жүйесіне, бауырына және жүйке жүйесіне кері әсер етеді. Әсіресе жас ағза үшін оның қаупі өте жоғары. Көп жағдайда адамдар ішімдіктің зиянын бірден байқамауы мүмкін, алайда уақыт өте келе денсаулықтың нашарлауы, түрлі аурулардың пайда болуы секілді салдарлар анық көріне бастайды.
Ішімдік жүрек жұмысына салмақ түсіріп, қан қысымының көтерілуіне, инсульт пен инфаркт қаупінің артуына себеп болады. Сонымен қатар бауыр жасушаларын зақымдап, цирроз секілді ауыр дерттердің дамуына әкелуі мүмкін. Алкоголь адамның есте сақтау қабілетін төмендетіп, ашушаңдық, күйзеліс және психологиялық тәуелділік қалыптастырады.
Ішімдік тек адамның денсаулығына ғана емес, отбасына да кері әсер етеді. Мас күйінде жасалатын құқықбұзушылықтар, жол-көлік оқиғалары, отбасылық жанжалдар мен тұрмыстық зорлық-зомбылық көбіне алкогольдің әсерінен орын алады. Бұл қоғамдағы қауіпсіздік пен тұрақтылыққа үлкен зиянын тигізеді.
Жасөспірімдер арасында ішімдіктің алдын алу — маңызды міндеттердің бірі. Себебі алкогольге ерте әуестену болашақта тәуелділікке алып келуі мүмкін. Сондықтан ата-аналар мен ұстаздар балаларға салауатты өмір салтын насихаттап, спортпен айналысуға, пайдалы орта қалыптастыруға көңіл бөлуі қажет.
Салауатты өмір салты — денсаулық кепілі. Дұрыс тамақтану, спортпен шұғылдану, таза ауада серуендеу және зиянды әдеттерден бас тарту адамның өмір сапасын жақсартады. Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттерден аулақ болғаны жөн.
Денсаулық — баға жетпес байлық. Ішімдіктен бас тарту арқылы сіз өз өміріңізді ғана емес, жақындарыңыздың да амандығын сақтайсыз. Салауатты өмір салтын таңдап, жарқын болашаққа қадам жасайық!
Автор: gpshu
Темекі шегудің зияны
Темекі шегу – қазіргі қоғамдағы ең өзекті мәселелердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, темекі адам ағзасына орасан зор зиян келтіріп, көптеген қауіпті аурулардың туындауына себеп болады. Оның құрамында никотин, шайыр және адам ағзасын улайтын мыңдаған химиялық заттар бар. Бұл улы заттар ағзаның қалыпты жұмысын бұзып, денсаулыққа кері әсерін тигізеді.
Темекі шегу ең алдымен тыныс алу жүйесін зақымдайды. Өкпенің жұмысы әлсіреп, адамның тыныс алуы қиындайды. Ұзақ уақыт темекі қолдану өкпе обыры, созылмалы бронхит, демікпе секілді қауіпті дерттердің пайда болу қаупін арттырады. Сонымен қатар, темекі түтіні жүрек пен қан тамырларына әсер етіп, инфаркт пен инсульттің даму ықтималдығын көбейтеді.
Никотин адамның жүйке жүйесіне де тәуелділік қалыптастырады. Көп жағдайда темекіге әуестік жасөспірім шақтан басталып, кейіннен одан бас тарту қиынға соғады. Темекі шегетін адамның жұмысқа қабілеттілігі төмендеп, тез шаршау, әлсіздік, ұйқының бұзылуы сияқты мәселелер жиі байқалады.
Темекі тек шегушінің өзіне ғана емес, оның айналасындағы адамдарға да зиян. Пассивті темекі шегу нәтижесінде темекі түтінін жұтқан адамдардың денсаулығына қауіп төнеді. Әсіресе балалар мен жүкті әйелдер үшін бұл өте қауіпті. Темекі түтіні балалардың иммунитетін әлсіретіп, тыныс алу жолдарының ауруларын жиілетуі мүмкін.
Темекіден бас тарту – салауатты өмірге бастар үлкен қадам. Темекіні тоқтатқаннан кейін бірнеше күн ішінде ағза өзін қалпына келтіре бастайды. Қан айналымы жақсарып, тыныс алу жеңілдейді, адамның жалпы көңіл күйі мен белсенділігі артады. Уақыт өте келе жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупі де айтарлықтай төмендейді.
Құрметті тұрғындар! Өз денсаулығыңызды күтіңіздер! Темекіден бас тартып, жарқын әрі белсенді өмірді таңдаңыздар. Денсаулық – адам өміріндегі ең қымбат байлық!
МӘМС-ке қате төленген жарналарды қайтаруға өтінішті қалай дұрыс беру керек?
Бүгінде қайтарудан бас тартылған өтініштердің шамамен 15%-ы қате толтырылуына байланысты қайта тапсыруды талап етеді.
Осыған байланысты Қордың msqory.kz ресми сайтындағы «Халық назарына» → «МӘМС төлемдерін қайтару» бөлімінде МӘМС-ке аударымдарды және (немесе) жарналарды уақтылы және (немесе) толық төлемегені үшін аударымдардың, жарналардың және (немесе) өсімпұлдардың артық (қате) есептелген сомаларын қайтару туралы өтініштерді толтыру бойынша әдістемелік ұсынымдар орналастырылған. Сонымен қатар сайтта өтініш үлгісі мен келісім үлгісі бар.
Өтініш беру кезінде төмендегі деректерді дұрыс көрсету маңызды:
деректемелер төлем кезеңі төлем сомасы қайтару себебіҚайтарудың алты себебінің бірін таңдау қажет:
бір ЖСН бойынша төлемнің қайталануы артық төлем (ішінара қайтару) жеңілдік санатына жататын тұлғалар үшін қате төленген төлем тағайындау коды қате көрсетілген реквизиттер немесе төлем кезеңі қате көрсетілген шетел азаматтары үшін қате аударылғанКонго-Қырым геморрагиялық қызбасы
Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) – аса қауіпті жұқпалы аурулардың бірі. Бұл ауруды вирус қоздырады және ол көбіне кене шағу арқылы адамға жұғады. Ауру алғаш рет Қырым түбегінде анықталып, кейіннен Африканың Конго аймағында да тіркелгендіктен «Конго-Қырым» деп аталған.
КҚГҚ ауруының негізгі тасымалдаушылары – кенелер. Сондай-ақ ауру жұқтырған малдың қаны немесе дене сұйықтықтары арқылы да адамға берілуі мүмкін. Әсіресе мал шаруашылығымен айналысатындар, ветеринарлар, медицина қызметкерлері және табиғат аясында жиі болатын адамдар қауіп тобына жатады.
Аурудың алғашқы белгілері кенеттен басталады. Науқастың дене қызуы көтеріліп, басы қатты ауырады, әлсіздік пайда болады, бұлшық еттері сырқырап, жүрегі айниды. Кей жағдайда мұрыннан, қызыл иектен қан кетуі мүмкін. Егер дер кезінде дәрігерге қаралмаса, ауру адам өміріне қауіп төндіреді.
Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының алдын алу үшін кене шағудан сақтану өте маңызды. Табиғатқа шыққанда жабық киім киіп, денені жиі тексеріп тұрған жөн. Арнайы қорғаныш құралдарын пайдаланып, мал қораларын және кенелер көп шоғырланатын аумақтарды залалсыздандыру қажет. Малмен жұмыс істегенде қолғап киіп, жеке бас гигиенасын сақтау да маңызды. Егер денеге кене жабысып қалса, оны өздігінен жұлып тастамай, медицина мамандарына қаралған дұрыс. Аурудың алдын алу – әр адамның өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауынан басталады.Qalqan платформасы қалай жұмыс істейді?
Qalqan платформасы қалай жұмыс істейді? Бұл туралы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Цифрлық даму орталығы басшысының орынбасары Гаухар Жанайдарова толығырақ баяндап берді.
Qalqan – МӘМС жүйесіндегі медициналық қызметтерді есепке алу, тексеру және төлеу үдерістерін автоматтандыратын денсаулық сақтауды қаржыландырудың бірыңғай цифрлық жүйесі.Платформаның басты мақсаты – МӘМС қаражатын пайдалану үдерісін ашық, тиімді әрі басқаруға ыңғайлы ету.
Пациенттер үшін қандай өзгерістер болады?
қабылдауды QR-код арқылы растау медициналық қызметтердің цифрлық профилі жедел өтініш жолдау мүмкіндігіСонымен қатар, Qalqan медициналық ақпараттық жүйелерді алмастырмайды және емдеу процесіне араласпайды. Платформа тек қорғалған мемлекеттік байланыс арналары арқылы қаржылық-талдамалық деректермен жұмыс істейді.
Qalqan — пациенттердің құқықтарын қорғауға және медициналық қызметтердің ашықтығын қамтамасыз етуге көмектесетін МӘМС жүйесінің цифрлық қалқаны.
Қан айналым жүйесі аурулары
Қан айналым жүйесі аурулары – қазіргі таңда адам денсаулығына үлкен қауіп төндіретін кең таралған дерттердің бірі.** Бұл ауруларға артериялық гипертония, жүрек ишемиясы, инфаркт, инсульт, атеросклероз сияқты сырқаттар жатады. Дүниежүзі бойынша өлім-жітімнің негізгі себептерінің қатарында дәл осы жүрек-қан тамырлары аурулары тұр.
Қан айналым жүйесі ауруларының пайда болуына көптеген факторлар әсер етеді.** Олардың қатарында дұрыс тамақтанбау, қозғалыстың аздығы, артық салмақ, темекі шегу, алкогольді шамадан тыс пайдалану, күйзеліс пен қан қысымының жоғары болуы бар. Сонымен қатар тұқым қуалаушылық та маңызды рөл атқарады. Аурудың алдын алудың ең тиімді жолы – салауатты өмір салтын ұстану.** Күнделікті дене белсенділігімен айналысып, майлы әрі тұзды тағамдарды азайтып, көкөніс пен жеміс-жидекті көбірек тұтыну қажет. Уақтылы демалып, күйзелістен аулақ болу да жүрек саулығын сақтауға көмектеседі.
Қан қысымын тұрақты түрде өлшеп тұру – денсаулықты бақылаудың маңызды қадамы.** Көп жағдайда гипертония ауруы алғашқы кезеңде белгісіз өтеді. Сондықтан дәрігерге уақтылы қаралып, профилактикалық тексерулерден өту өте маңызды. Ерте анықталған ауруды емдеу де жеңіл болады.
Жүрек – адам ағзасының ең маңызды мүшелерінің бірі.** Оны күту – әр адамның өз қолында. Денсаулыққа жауапкершілікпен қарап, дұрыс өмір салтын таңдасақ, көптеген қауіпті аурулардың алдын алуға болады. Деніңіз сау, жүрегіңіз мықты болсын!«Отбасын жоспарлау» тақырыбында ашық есік күні
Халықаралық отбасы күніне орай Шу қалалық емханасында «Отбасын жоспарлау» тақырыбында ашық есік күні ұйымдастырылды. Іс-шара барысында тұрғындарға отбасын жоспарлау, репродуктивті денсаулық, жүктілікті жоспарлау және оның алдын алу шаралары бойынша мамандар тегін кеңес берді. Қабылдауды акушер-гинекологтар мен тиісті сала мамандары жүргізіп, азаматтардың сұрақтарына жауап берді.
Шараның негізгі мақсаты – халықтың репродуктивті денсаулығын нығайту, саналы ата-ана болуды насихаттау және отбасылық құндылықтарды дәріптеу.
Шу қалалық емханасы тарапынан ұйымдастырылған бұл шара тұрғындардың медициналық сауаттылығын арттыруға бағытталды.«Репродуктивті денсаулық және жеке бас тазалығы» тақырыбында түсіндірме жұмысы
Шу қалалық емханасының мамандары Төле би атындағы мектепте қыз балалар арасында «Репродуктивті денсаулық және жеке бас тазалығы» тақырыбында түсіндірме жұмыстарын жүргізді. Кездесудің негізгі мақсаты – жасөспірім қыздардың денсаулығын нығайту, олардың өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауын қалыптастыру және пайдалы ақпарат беру болды. Іс-шара барысында медицина қызметкерлері қыз балаларға репродуктивті денсаулықтың маңызы, ағзадағы жас ерекшеліктеріне байланысты өзгерістер және дұрыс күтім жасау жолдары жөнінде кеңінен түсіндірді. Сонымен қатар, денсаулықты сақтауда дұрыс тамақтану, күн тәртібін сақтау және салауатты өмір салтын ұстанудың маңыздылығы айтылды.
Мамандар жеке бас гигиенасын сақтау – түрлі аурулардың алдын алудың негізгі жолдарының бірі екенін атап өтті. Қыз балаларға тазалық сақтау ережелері, күтім құралдарын дұрыс пайдалану және денсаулыққа зиян келтіретін әдеттерден аулақ болу туралы жан-жақты мәлімет берілді.
Кездесу барысында оқушылар көкейлеріндегі сұрақтарын қойып, мамандардан пайдалы кеңестер алды. Ашық форматта өткен жиын жасөспірімдердің еркін пікір алмасуына мүмкіндік беріп, олардың денсаулыққа қатысты сауаттылығын арттыруға ықпал етті.
Шала туған сәбиге күтім қалай жасалады?
Шала туған нәрестелер өмірінің алғашқы күндерінен бастап ерекше күтім мен тұрақты медициналық бақылауды қажет етеді. Бұл туралы Жамбыл облыстық перинаталдық орталығының бас дәрігерінің міндетін атқарушы, облыстың бас неонатологы Талғат Толықбаев ата-аналарға дәрігерлермен тығыз байланыста болуға кеңес берді.
Маманның айтуынша, мұндай сәбилердің ағзасы толық жетілмегендіктен, олардың өмірлік маңызды көрсеткіштерін тұрақты бақылау қажет. Негізгі талаптардың қатарында дене температурасын қалыпты деңгейде сақтау, дұрыс тамақтандыру және инфекциялық аурулардың алдын алу шаралары бар.
Медицина қызметкерлері ата-аналарға дәрігердің кеңесінсіз кез келген емдік әрекеттерді қолданбауды және күтім тәсілдерін өз бетінше өзгертпеуді ескертеді. Сондай-ақ жоспарлы медициналық тексерулерді уақтылы өткізу және баланың жағдайында өзгеріс байқалса, дереу дәрігерге жүгіну маңызды.
Мамандардың пікірінше, шала туған сәбиге күтім жасау – ұзақ уақытты және жоғары жауапкершілікті талап ететін процесс. Осыған байланысты дәрігерлер ата-аналарға сабыр сақтап, мамандардың нұсқауларын қатаң ұстануға кеңес береді.
Өткір ішек инфекциясы
Өткір ішек инфекциясы (ОКИ) — асқазан мен ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы аурулар тобы. Бұл ауру көбіне лас қол, жуылмаған жеміс-жидек, сапасыз тағам мен қайнатылмаған су арқылы таралады. Әсіресе жаз мезгілінде балалар арасында жиі кездеседі. Оның негізгі белгілері: дене қызуының көтерілуі, іштің ауыруы, жүрек айну, құсу, іш өту, әлсіздік және тәбеттің төмендеуі. Мұндай белгілер байқалған жағдайда өздігінен ем қабылдамай, міндетті түрде дәрігерге қаралған дұрыс.
Ауру кезінде адам ағзасы көп мөлшерде сұйықтық жоғалтады. Сондықтан таза су, минералды су, арнайы тұзды ерітінділерді жиі ішіп, ағзаны сусызданудан сақтау өте маңызды. Дәрігер кеңесінсіз антибиотик қабылдау қауіпті болуы мүмкін. Өткір ішек инфекциясының алдын алу үшін қарапайым тазалық ережелерін сақтау қажет: тамақ ішер алдында және дәретханадан кейін қолды сабындап жуу, көкөніс пен жемістерді мұқият тазалау, тағамдарды дұрыс сақтау және тек таза су пайдалану. Денсаулық — әр адамның басты байлығы. Сондықтан жеке бас гигиенасын сақтап, сапалы тағам тұтыну арқылы бұл аурудың алдын алуға болады.